Potrzeba napisania tego artykułu wyniknęła z praktycznych doświadczeń firmy EIDOS jako organizatora obowiązkowych audytów energetycznych dużych przedsiębiorstw.

Aktualnie obowiązująca ustawa z 20 maja 2016 roku o efektywności energetycznej
nałożyła bowiem obowiązek wykonywania okresowego audytu energetycznego we wszystkich dużych przedsiębiorstwach działających na terenie Polski.

Audyt taki musi zawierać szczegółowy przegląd zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, w instalacjach przemysłowych oraz w transporcie, odpowiadających łącznie za co najmniej 90% całkowitego zużycia energii przez przedsiębiorstwo.

Właśnie praktyka przeprowadzania tego typu audytów uświadomiła mi potrzebę oraz wyraźny ekonomiczny sens przeprowadzania tzw. audytów uproszczonych, czasami nazywanych audytami typu walk-through, robionych w „biegu”, tzn. w około 2 dni robocze. Szczególnie zamierzam skupić się tutaj na tzw. audycie papierowym, czyli audycie faktur za zakup i dystrybucję paliwa gazowego oraz energii elektrycznej. Zacznę jednak od początku, czyli od pytania, czym jest audyt energetyczny jako taki?

Zdjęcie główne

Audyt energetyczny jest to

systematyczna kontrola i analiza wykorzystania i zużycia energii przez obiekt, budynek, system lub organizację, mająca na celu identyfikację przepływów energii i potencjał odnośnie do poprawy efektywności energetycznej, a także ich raportowanie” wg EN 16247:1:2012. Należy go „przeprowadzać na podstawie aktualnych, reprezentatywnych, mierzonych i możliwych do zidentyfikowania danych dotyczących zużycia energii oraz, w przypadku energii elektrycznej, zapotrzebowania na moc.

Definicja wg art. 37 Ustawy o efektywności energetycznej z 20 maja 2016 r.

Audyt energetyczny w założeniu prowadzić ma do optymalizacji.

  • Optymalizacja to „metoda wyznaczania najlepszego (optymalnego) rozwiązania (poszukiwanie ekstremum funkcji) z punktu widzenia określonego kryterium (wskaźnika) jakości, np. kosztu, wydajności”.
  • Optymalizacja wielokryterialna: występuje w wielu różnych dziedzinach: w projektowaniu produktu, finansach, tam, gdzie optymalne decyzje muszą być podjęte w obliczu kompromisów pomiędzy sprzecznymi celami, np. maksymalizacja wydajności przy ograniczeniu zużycia energii.(źródło: Wikipedia)

Przywoływane ustawy i normy opisują audyt kompleksowy, tzw. audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Audyt uproszczony, w przeciwieństwie do audytu w myśl normy EN 16247-1, nie odbywa się poprzez fazy: wizyty wstępnej, spotkań rozpoczynających, zbierania danych i raportowania. Jest on prostszy i polega na odwiedzeniu danego audytowanego podmiotu przez osobę, która ma za zadanie zebrać dane dotyczące zużycia energii z ostatniego miesiąca (z faktur), oraz osobę, która podczas krótkiej wizji lokalnej określi stan techniczny audytowanego obiektu. W przypadku podmiotu wielooddziałowego koncentrujemy się wyłącznie na audycie faktur.

Od dłuższego czasu wykonywaliśmy tego typu audyty faktur, jednak dopiero wraz z falą audytów obowiązkowych przedsiębiorstw zdaliśmy sobie sprawę z wagi tego typu przeglądu, szczególnie w kontekście podmiotów posiadających wiele punktów poboru energii (PPE), czyli tzw. multisite’ów. Zanim jednak dokładnie omówię, czym jest audyt uproszczony, krótko naszkicuję rolę audytów energetycznych w szerszym kontekście systemów zarządzania energią.

Audyt energetyczny jako element ciągłego samodoskonalenia

Moim zadaniem, jako doradcy energetycznego, jest praca nad ciągłym poszerzaniem świadomości odbiorców energii. Dysponując arsenałem polskich standardów efektywności energetycznej, tj. normą EN 16247 oraz ISO 50001, można wyznaczyć horyzont, do którego muszą dążyć polskie firmy chcące świadomie kształtować swoją gospodarkę energią elektryczną. (…)

Audyt, o którym wspominałem na początku, audyt typu uproszczonego, adresowany jest do przedsiębiorstw i podmiotów, które dopiero tworzą swoją politykę energetyczną, a mówiąc szerzej, system zarządzania energią. Identyfikuje on najbardziej palące problemy, punkty zapalne czy oczywiste i bezkosztowe optymalizacje, które powinien przeprowadzić audytowany podmiot. (…)

Optymalizacja w ramach audytu walk-through

Zasadniczo audyt uproszczony, w sensie w jakim używam tu tego pojęcia, składa się z analizy:

  •  rachunków za energię (przekroczenie mocy, energia bierna),
  •  taryfowej (strefy doby),
  •  źródeł zakupu (zakupy grupowe, transzowe, inne).

Audyt taki przeprowadza się w oparciu o analizę taryf spółek dystrybucyjnych, ew. czynniki, które mogą zmienić cenę i sposób poboru energii w przyszłości, w oparciu o wiedzę na temat aktualnych trendów rynkowych czy prowadzonych prac legislacyjnych (tak jak obecnie w przypadku prac legislacyjnych nad tzw. rynkiem mocy).

Ku mojemu zaskoczeniu bardzo dużo audytowanych dużych pomiotów wynosi wymierne korzyści finansowe już z omawianego tu uproszczonego audytu faktur. Szczególnie dotyczy to podmiotów zarządzających dużą ilością punktów poboru energii. (…)

Jakie są najczęstsze spotykane problemy, które ujawniają się przy audycie uproszczonym?

Brak jakiejkolwiek archiwizacji faktur za energię elektryczną oraz faktur dystrybucyjnych. Jest to szczególnie palący problem, na jaki napotykają się audytorzy. (…)

Podsumowanie

Podsumowując, ważna wiadomość dla każdej osoby zarządzającej punktami poboru energii jest taka, że duże pieniądze często leżą w najprostszych optymalizacjach, pod warunkiem, że przedsiębiorstwo cyklicznie audytuje swoje faktury oraz wdraża wynikające z tych audytów rekomendacje.(…)

Dr Marek Przychodzeń
EIDOS Sp. z o.o.

Cały artykuł dostępny w GLOBEnergia 4/2017.


Między innymi o audycie energetycznym walk-through będziemy dyskutować podczas zbliżającego się XXV Forum Energia w Gminie, które odbędzie się 7 grudnia w Gdańsku. Zapraszamy do udziału.

Strona wydarzenia: http://globenergia.pl/wydarzenia/xxv-forum-energia-gminie-gdansku/

XXV Forum Energia w Gminie w Gdańsku