W ostatnim czasie w Polsce zauważa się dynamiczny przyrost ilości biogazowni. Zwiększenie zainteresowania inwestorów jest efektem znaczącego wsparcia dla produkcji energii elektrycznej z biogazu (w tym biogazu rolniczego), szczególnie, jeśli energia jest produkowana w kogeneracji. Nowelizacja ustawy Prawo energetyczne [1], która weszła w życie 11 marca 2010 roku, wprowadziła możliwość uzyskiwania równocześnie świadectw pochodzenia z odnawialnych źródeł energii, tzw. zielonych certyfikatów oraz świadectw pochodzenia energii z kogeneracji wysokosprawnej. O ile przyznawanie świadectw pochodzenia „zielonych” dla biogazowni od dawna nie nastręcza już większych problemów, ponieważ z założenia jest to w całości źródło odnawialne, o tyle ciągle rodzą się pytania, jakie świadectwa z kogeneracji może otrzymać biogazownia oraz jakie musi spełnić w tym celu warunki. O tym, czy energia elektryczna jest wytwarzana w kogeneracji, decyduje wykorzystanie ciepła powstającego w tym procesie w sposób użytkowy. Zgodnie z wymaganiami rozporządzenia [2], aby ciepło można było uznać za ciepło użytkowe, musi być ono zużyte:

 

zobacz także:

Czas na biogaz?

 

1) do ogrzewania budynków i przygotowania ciepłej wody użytkowej,

2) do przemysłowych procesów technologicznych,

3) dla obiektów wykorzystywanych do produkcji rolnej, roślinnej lub zwierzęcej, w celu zapewnienia odpowiedniej temperatury i wilgotności w tych obiektach,

4) do wytwarzania chłodu w przypadkach, o których mowa w pkt 1–3.

 

W przypadku biogazowni, podczas procesu fermentacji wymagane są znaczne ilości ciepła do utrzymania temperatury w fermentatorach oraz w celu przygotowania substratów przed ich podaniem do procesu. Niestety, zgodnie z rozporządzeniem [2] tylko 50% takiego ciepła można uznać za użytkowe. Projekt nowego rozporządzenia kogeneracyjnego nie zawiera już takiego sformułowania. Tu pojawiają się problemy interpretacyjne. Jeśli ciepło na podtrzymanie procesu fermentacji zrównane zostanie z ciepłem na przygotowanie paliwa w konwencjonalnych jednostkach kogeneracji, wtedy nie można go będzie zaliczać do ciepła użytkowego. Możliwe jest również przypisanie go do ciepła technologicznego, a wtedy będzie ono zaliczane w całości do ciepła użytkowego w kogeneracji. Jednostka produkująca energię elektryczną i ciepło w tym samym procesie z pewnością produkuje je w kogeneracji. Ale czy to wystarczy na uzyskanie świadectw pochodzenia z kogeneracji? Świadectwa pochodzenia są wydawane tylko dla energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji, czyli kogeneracji zapewniającej oszczędność energii pierwotnej w danym roku kalendarzowym:

 

• co najmniej 10% dla jednostek o łącznej mocy elektrycznej zainstalowanej powyżej 1 MW,

• jakakolwiek (większa od zera) dla jednostek kogeneracji o łącznej mocy elektrycznej zainstalowanej do 1 MW.

 

Biogaz rolniczy został zakwalifikowany wprost jako paliwo gazowe. W przypadku biogazu innego niż rolniczy należy rozważyć, czy spełnia on definicję paliwa gazowego. Aby taki gaz był uznany za paliwo gazowe, musi być przesyłany za pomocą sieci gazowej oraz w uproszczeniu przez koncesjonowane przedsiębiorstwo gazownicze. Ponieważ nie można mówić o sieci gazowej w przypadku rurociągów technologicznych na biogazowni, stąd biogaz inny niż rolniczy nie spełni definicji paliwa gazowego. Dlatego w przypadku wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji z gazu wysypiskowego lub biogazu z oczyszczalni ścieków można otrzymać świadectwa „fioletowe” (gaz z przetwarzania biomasy).

 

Czym, zgodnie z definicją, jest biogaz rolniczy? Biogaz rolniczy – paliwo gazowe otrzymywane z surowców rolniczych, produktów ubocznych rolnictwa, płynnych lub stałych odchodów zwierzęcych, produktów ubocznych lub pozostałości przemysłu rolno-spożywczego lub biomasy leśnej w procesie fermentacji metanowej [1]. Decydująca jest więc kwalifikacja substratu – należy ściśle spełniać wymagania, co jest szczególnie ważne w przypadku produktów i pozostałości przemysłu rolno- spożywczego. Używanie chociaż jednego substratu niespełniającego definicji skutkuje tym, że nie będzie to biogaz rolniczy. Operator biogazowni, który złoży pierwszy wniosek o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji musi jeszcze pamiętać, że co roku czeka go sporządzanie rocznego sprawozdania, a akredytowany weryfikator w czasie audytu musi potwierdzić prawidłowość zawartych w nim danych oraz zasadność składania wniosków o wydanie świadectw pochodzenia z kogeneracji….

 

Jacek Gołąb
TÜV SÜD Polska Sp. z o.o.

Czytaj całość w GlobEnergia 3/2011

okładka-globenergia-3-2011Image85