Blackout – awaria zasilania (zanik napięcia) występująca na znacznym obszarze. Oprócz przyczyn losowych, takich jak poważna awaria sprzętu, może wystąpić w związku z ekstremalnymi warunkami pogodowymi. 

 
 
Z tymi ostatnimi mamy do czynienia w ostatnim miesiącu, w szczególności nasiliły się one w ostatnich dniach. By ulżyć naszym organizmom, w biurach i domach stosujemy klimatyzatory, co bardzo mocno zwiększa zapotrzebowanie na moc w skali kraju. Oprócz klimatyzatorów, większa moc jest potrzebna do zasilania urządzeń chłodniczych, zaś straty związane z przesyłem energii są większe niż przy umiarkowanej temperaturze – opór elektryczny przewodników rośnie wraz z temperaturą.
 
Ponieważ blackout jest bardzo kosztowny, nie tylko ze względu na koszty związane z materiałami, które uległy zniszczeniu wobec zatrzymania pracy maszyn, ale także czasu pracy, w którym pracownicy mają przymusowe wolne, a nade wszystko procedurą “podniesienia” sieci po blackoucie – wprowadzona jest specjalna procedura, która pozwala na przyłączanie do sieci energetycznej kolejnych elektrowni pracujących w sposób synchroniczny.
 
Całkowity zanik zasilania może doprowadzić do sparaliżowania ruchu drogowego i kolejowego oraz utrudnić płynność ruchu lotniczego. Oczywiście obiekty strategiczne oraz wymagające zasilania dla bezpieczeństwa ludzi posiadają własne źródła zasilania, jednak marne to pocieszenie dla rzeszy ludzi, którzy nie mogą pracować, do domu wrócić mogą w zasadzie tylko na nogach, bo miasto stoi w korkach, a klimatyzator chłodzić może tylko własnym cieniem…
 
By nie dopuścić do takich sytuacji, operator systemu przesyłowego (OSP) – w Polsce to Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., podejmuje na mocy ustawy Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r. działania mające na celu zapewnienie funkcjonowania całości systemu elektroenergetycznego kraju.
Jednym ze środków, jaki OSP może zastosować, jest ograniczenie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Polski, co zgodnie z art. 11 ust. 7 Prawa energetycznego musi zostać umożliwione poprzez wydanie stosownego rozporządzenia Rady Ministrów na wniosek Ministra Gospodarki.
Art. 11. 1. W przypadku zagrożenia:
1) bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo energetycznym,
2) bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej,
3) bezpieczeństwa osób,
4) wystąpieniem znacznych strat materialnych
– na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła.
 
Jak podano w komunikacie dot. wprowadzenia stopni zasilania, OSP ogłosił od dziś, od godziny 10.00 do godziny 17.00 stopień zasilania 20 (najwięksi odbiorcy powinni pobierać na wyznaczonym obszarze tylko taką moc, która pozwala na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i urządzeń) oraz od godziny 17 dziś do godziny 22 – stopień zasilania 19 (pobierana moc nadal jest mocno ograniczona), przewiduje do jutra do godziny 10.00 – stopień zasilania 11 (można pobierać z niemalże pełną moc).
Oznacza to, że najwięksi odbiorcy energii elektrycznej (o mocach umownych większych niż 300kW) zobowiązani są do zmniejszenia przyłączonej do sieci elektroenergetycznej mocy, szczyt ograniczenia działania przypada na godziny południowe.
 
Co należy podkreślić – stopnie zasilania zostają wprowadzone nie dlatego, że energii elektrycznej w sieci energetycznej fizycznie by zabrakło, ale dlatego, że przewidziana strategiczna rezerwa mocy – byłaby za mała i przy zaistnieniu niekorzystnych warunków – mogłoby dopiero wówczas mógłby wystąpić blackout.
Ograniczenia w dostawach energii elektrycznej zostały wprowadzone po raz pierwszy od lat 80.
 
Bartłomiej Ciapała, KN OZE „Grzała”