Instalacje oparte na gruntowych pompach ciepła mogą bazować na wymiennikach poziomych i pionowych.

Te oparte na wymiennikach pionowych, czyli otworowych wymiennikach ciepła powinny uwzględniać budowę geologiczną i warunki hydrogeologiczne na danym terenie. Nie tylko ze względu na techniczne aspekty wykonania takich otworów, ale ze względu na moc, jaką będzie dostarczała instalacja. 
Jeżeli pominiemy etap rozpoznania budowy geologicznej nasza instalacja może okazać się niedowymiarowana albo bardzo droga.  Dane szacunkowe często rozmijają się z rzeczywistością.
 
 
Źródło: PIG-PIB
 
Powyższa ilustracja prezentuje, jaka może być różnica w mocy dostarczanej z podobnych geometryczne instalacji, usytuowanych w innych lokalizacjach o odmiennych budowach geologicznych. W takiej sytuacji ta różnica wynosi nawet 3,3 kW.  Należy mieć świadomość tego, że każdy rodzaj gruntu posiada  indywidualny współczynnik mocy cieplnej.  Znajomość warunków gruntowo-wodnych jest podstawą obliczeń projektowanego systemu grzewczego.  
 
Określona w założeniach moc grzewczą gruntu, warunkach rzeczywistych może być inna Po odwierceniu pierwszego otworu koryguje się zwykle projekt w zakresie doboru współczynnika mocy cieplnej, co oznacza konieczność zmniejszenia lub zwiększenia sumarycznej długości kolektora pionowego i właśnie wtedy generowane są dodatkowe koszty. 
 
Źródło: PIG-PIB