Potrzeba przemieszczania się człowieka i transport od zawsze były jednymi z podstawowych przyczyn stymulowania rozwoju cywilizacyjnego.

Także dzisiaj ogólnie pojęta motoryzacja jest istotną gałęzią światowej gospodarki, nauki i techniki.
Podstawowym współczesnym źródłem energii, służącym do napędu pojazdów samochodowych są paliwa na bazie ropy naftowej – benzyna i olej napędowy.

Świat stoi na krawędzi problemów paliwowych. Oprócz bodźca ekonomicznego, przemawiającego za szukaniem alternatywnych źródeł energii, ważny jest bodziec ekologiczny. Paliwa drożeją i nic nie wskazuje na to, aby coś miało się zmienić. Ich szkodliwość dla środowiska z jednej strony, a z drugiej ograniczone zasoby spowodowały konieczność poszukiwania paliw alternatywnych.

Jednym z podstawowych zadań, jakie obecnie stawia przed sobą Unia Europejska, jest dbałość o środowisko naturalne. Obok energetyki jednym z głównych źródeł zanieczyszczeń i emisji gazów cieplarnianych jest motoryzacja. Dlatego w celu zmniejszenia oddziaływania pojazdów na otoczenie wprowadza się nowe, coraz bardziej rygorystyczne normy dotyczące emisji spalin, oraz promuje  nowe, bardziej „czyste” metody zasilania pojazdów. Jednym z takich działań jest realizacja projektu MadeGasCar.

Projekt MadeGasCar

Projekt MadeGasCar (ang. Market development for gas driven cars) Rozwój rynku pojazdów napędzanych gazem realizowany jest przez Konsorcjum składające się z 15 partnerów z 10 krajów europejskich. Realizacja Projektu rozpoczęła się we wrześniu 2007 roku i trwać będzie do lutego 2010. Głównym jego celem jest dążenie do rozwijania rynku pojazdów napędzanych naturalnym gazem (CNG, biogaz) wraz z powiększaniem liczby pojazdów wykorzystujących alternatywne paliwo, jak również wzmocnienie zaopatrzenia i infrastruktury dystrybucji biogazu i gazu naturalnego do zasilania pojazdów.

Zwiększone wykorzystanie gazu jako paliwa samochodowego, większa liczba stacji, włączenie biogazu do łańcucha paliw i zwiększenie liczby pojazdów napędzanych gazem to spodziewane efekty realizacji projektu.

CNG w baku

CNG (ang. Compressed Natural Gas)  to  gaz ziemny w postaci sprężonej do ciśnienia 20-25 MPa. Służy do napędu pojazdów silnikowych zarówno z zapłonem iskrowym, jak i z samoczynnym. Na świecie ponad 4,5 miliona samochodów zasilanych jest sprężonym gazem ziemnym, funkcjonuje około 5600 stacji zasilanych tym paliwem.

Gaz ziemny w pojazdach magazynowany jest w postaci gazowej, w przeciwieństwie do innych paliw, takich jak benzyna, ON czy LPG, które znajdują się w fazie ciekłej. Z tego też powodu w zbiorniku o określonej pojemności ilość paliwa jest najmniejsza w przypadku CNG. 

CNG  w pojazdach magazynuje się w butlach stalowych lub kompozytowych umieszczanych w różny sposób. W autobusach umieszczane są one w przedziale bagażowym (najczęściej są to butle stalowe),w autobusach niskopodłogowych na dachu pojazdu (butle kompozytowe), w samochodach typu van lub dostawczych – w przedziale bagażowym ( butle umieszczone pionowo lub poziomo), w  samochodach osobowych w bagażniku , w samochodach zaś fabrycznie przystosowanych do zasilania CNG pod podłogą.

Biogaz jako paliwo

Biopaliwo gazowe, czyli biogaz, powstaje jako produkt beztlenowej fermentacji odpadów organicznych. W tym procesie 60% materii organicznej zmieniane jest w biogaz. Biogaz można wytwarzać z odpadów organicznych na składowiskach odpadów, odpadów zwierzęcych w gospodarstwach rolnych, osadów ściekowych w oczyszczalniach ścieków, odpadów przemysłu rolno-spożywczego, biodegradowalnych stałych odpadów komunalnych. Można go wykorzystywać w sieci gazowej, jako paliwo do pojazdów, spalać w odpowiednich kotłach (zamiast gazu ziemnego), używać w turbinach i silnikach iskrowych do produkcji prądu.

Sprężony i oczyszczony biogaz może służyć jako paliwo dla pojazdów silnikowych. Wysoka zawartość metanu umożliwia zastosowanie biogazu o jakości zbliżonej do gazu ziemnego. Oferowany  biogaz w krajach Europy może być również zastosowany w pojazdach CNG. Aktualnie pracuje w Europie 65 wielkich biogazowi..

Ekologia i ekonomia

Pojazdy spalinowe są jednym z największych emitentów zanieczyszczeń. W aglomeracjach miejskich ruch uliczny generuje  99% tlenku węgla, 96% sadzy, 76% tlenków azotu i stanowi główne źródło innych niebezpiecznych związków, takich jak benzen, dwutlenek siarki i dwutlenek węgla. W wielu miastach co pewien czas zakazuje się okresowo ruchu pojazdów, gdyż pojawia się smog zagrażający zdrowiu, a nawet życiu mieszkańców. Ciągle przybywa samochodów. Obecnie jeździ ich na świecie ok. 630 mln, z czego 1/3 w USA. Nasycenie pojazdami w Europie jest również bardzo duże i stąd skutki oddziaływania zanieczyszczeń spalinami z pojazdów jest znaczne.

Na podkreślenie zasługuje kwestia bezpieczeństwa sprzętu i tankowania. Bardzo często, na skutek nieznajomości spraw związanych ze stosowaniem gazu ziemnego, w świadomości opinii publicznej uchodzi on za bardzo niebezpieczny . Biorąc pod uwagę własności gazu ziemnego (granice samozapłonu w wąskim przedziale procentowego udziału gazu ziemnego w powietrzu oraz wysoką temperaturę zapłonu), jest to zdecydowanie bardziej bezpieczne paliwo niż benzyna, ON czy LPG.

Kinga Kalandyk, GLOBEnergia


Cały artykuł – GLOBEnergia 3/2008

CNG