Oczywiście każdy budynek ma inne parametry, tutaj więc poddajmy analizie nowy dom jednorodzinny o powierzchni 140 m2 zamieszkany przez 4 osoby, które zużywają 50 litrów wody w ciągu dnia. Załóżmy, że budynek jest bardzo relatywnie dobrze ocieplony (współczynnik zapotrzebowania na ciepło wynosi 50 kWh/m2/rok). W celu wyliczenia kosztów ogrzewania niezbędna jest znajomość zapotrzebowania energetycznego budynku. Zgodnie z przepisami każdy nowy budynek musi posiadać świadectwo charakterystyki energetycznej, więc znalezienie tej informacji nie będzie stanowić problemu dla osób, które budowały dom w ostatnich latach.

Założenia:

  • dom jednorodzinny o powierzchni 140m2
  • zamieszkały przez 4 osoby
  • zapotrzebowanie na c.w.u. 50 litrów wody/dobę/osobę
  • współczynnik zapotrzebowania na ciepło 50 kWh/m2/rok

Ogrzewanie gazem ziemnym

W przypadku, gdy zdecydujemy się na ogrzewanie wykorzystując gaz ziemny, o kosztach decydować będą w głównej mierze stawki dyktowane przez dostawcę. Biorąc więc pod uwagę całkowite zapotrzebowanie na ciepło dla przyjętego budynku, które wynosi około 10 000 kWh/rok oraz całkowity jednostkowy koszt gazu wyliczony na podstawie danych operatora (2,05 zł), wyliczyć można roczny koszt ogrzewania. W tym przypadku dla standardowego kotła kondensacyjnego jest on równy 1982zł. Warto jednak zastanowić się nad zastosowaniem również kolektora słonecznego, który pokrywałby 50% zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową. W tym przypadku koszt ogrzewania gazem ziemnym obniżyłby się do 1746 zł. Oczywiście pod uwagę należy wziąć także koszt zakupu i montażu kolektora, które szybko się nie zwrócą.

Ogrzewanie węglowe

Szkodliwe dla ludzi, zwierząt, roślin… a co z portfelem? Okazuje się, że wiele osób wciąż wybiera kotły węglowe jako źródło ogrzewania, pomimo dość niewygodnej i „brudnej” eksploatacji, ze względu na niskie koszty. Porównajmy koszty dwóch sposobów ogrzewania węglem: kocioł miałowy z grzałką elektryczną oraz kocioł na ekogroszek z automatycznym podajnikiem. Koszty eksploatacji zależą od cen rynkowych paliwa oraz parametrów kotła. W tym przypadku przyjęte zostały ceny: 550 zł/tonę miału oraz 850 zł/tonę ekogroszku. Pokrycie rocznego zapotrzebowania na energię do ogrzewania budynku i ciepłej wody użytkowej wiążą się z zakupem 3,3 ton miału lub w drugim przypadku 1,85 ton ekogroszku. Roczne koszty pozyskiwania energii przy wykorzystaniu miału wynoszą niemal 2500 zł, a ekogroszku 1500 zł. Przy wyborze kotłów na paliwo stałe należy jednak pamiętać, że zgodnie z przepisami, które obowiązują od 1 lipca 2018 roku dozwolone jest sprzedawanie i instalowanie tylko takich kotłów, które spełniają wymagania określone w normie PN-EN 303-5:2012 dla urządzeń 5 klasy.

Ogrzewanie biomasą

Biomasa jako paliwo do ogrzewania budynków zabroniona będzie w wielu polskich gminach. Jednak przeanalizujmy jakie koszty poniosą osoby, które nadal wykorzystują to paliwo. W tym przypadku również rolę odgrywa wybór samego kotła oraz formy drewna, którą chcemy wykorzystywać jako opał. Wykorzystując drewno kawałkowe (buk) o wartości opałowej 3,8 kWh/kg zapłacić należy około 250 zł za metr przestrzenny. Biorąc pod uwagę zapotrzebowanie roczne na to paliwo, które wyniesie około 8,5 mp na rok,wyliczyć można koszt 2113 zł rocznych opłat za ogrzewanie budynku i ciepłej wody użytkowej. Wykorzystując pellet, którego tona kosztuje 750zł, za rok ogrzewania zapłacimy 1680 zł (przy zapotrzebowaniu 2,2 ton rocznie).

Energia elektryczna – ogrzewanie pompą ciepła

Pompa ciepła jako źródło ogrzewania domów budzą sporą polemikę. Porównajmy jednak sam koszt użytkowania pompy gruntowej oraz powietrznej, który zależał będzie od stawki operatora za doprowadzoną energię elektryczną i efektywności danego urządzenia. Do charakterystyki pracy działających instalacji stosuje się współczynnik SPF (ang. Seasonal Performance Factor), czyli wartość opisującą efektywność pompy w ciągu całego roku z uwzględnieniem zmian temperatury zewnętrznej, zmiennego zapotrzebowania na ciepło i c.w.u. w warunkach rzeczywistych.

W przypadku gruntowej pompy ciepła przyjęta wartość SPF to 4,4, a dla powietrznej 3,7. Obliczając roczne zapotrzebowanie na energię dla obydwu pomp, które wyniesie 2424 kWh i 2883 kWh, wyliczyć można roczny koszt eksploatacji. Okazuje się, że gruntowa pompa ciepła jest najtańsza w użytkowaniu – opłaty wyniosą około 1300zł za rok. Powietrzna pompa ciepła nieznacznie przegrywa w rankingu, gdyż za rok jej eksploatacji zapłacimy niemal 1600zł.

Czas na werdykt

Opracowanie: GLOBEnergia

Patrząc na wyniki wyliczeń nie ma wątpliwości, że najtańsza w użytkowaniu jest pompa ciepła – gruntowa, a za nią powietrzna. Tu większość energii pobieramy z ciepła ziemi, resztę pokrywając energią elektryczną. Na kolejnych miejscach plasują się kocioł na ekogroszek z automatycznym podajnikiem i kocioł na biomasę (pellet). Dobrym rozwiązaniem okazuje się także zastosowanie kotła kondensacyjnego na gaz ziemny w połączeniu z systemem kolektorów słonecznych. Sytuacja zmienia się, jeśli pod uwagę weźmiemy koszty inwestycji. Zakup powietrznej pompy wraz z zainstalowaniem to koszt około 29 000 – 46 000 zł, w zależności od wybranego typu.

Zainstalowanie gruntowej pompy ciepła wiąże się z podłączeniem dolnego źródła, przez co cena inwestycji wzrasta nawet do 62 000 zł. W przypadku wyboru ogrzewania gazowego połączonego z kolektorem słonecznym koszty jakie trzeba będzie ponieść to około 27 000 zł, wliczając w to zakup kotła i kolektora, wykonanie instalacji, przyłącza gazowego, systemu wentylacji i odprowadzania spalin oraz robociznę.

Kotły na pelet spełniające obecne przepisy wraz z instalacją obciążą portfel o 9000-13000 zł, podobnie jak w przypadku kotłów wykorzystujących ekogroszek. W tym wypadku należy jednak doliczyć koszt budowy komina oraz miejsca do magazynowania opału. Kwoty instalacji bywają wysokie, ale nie muszą. Korzystając z dostępnych dofinansowań na odnawialne źródła energii możemy te ceny znacznie obniżyć.

Opracowanie: Monika Ciosek

Monika Ciosek

Redaktor GLOBEnergia