Gospodarka energetyczna to kluczowy element rozwoju gospodarczego zajmujący ważne miejsce w polityce energetycznej państwa i regionu. Na szczeblu lokalnym stanowi ważne pole działania na rzecz rozwoju gospodarczego i społecznego gminy. Planowanie energetyczne daje możliwości przewidywania zapotrzebowania na energię i koordynowania planów przedsiębiorstw energetycznych z polityką energetyczną kraju. Zwraca uwagę społeczności lokalnych na takie zagadnienia jak bezpieczeństwo energetyczne, stan infrastruktury i ochrona środowiska. Realizacja polityki energetycznej UE opiera się na wdrażaniu przez poszczególne kraje członkowskie dyrektyw regulujących sektor energetyki. Zasady kształtowania polityki energetycznej naszego państwa określa ustawa – Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 roku (UPE), która definiuje cel polityki energetycznej państwa, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, wzrostu konkurencyjności gospodarki i jej efektywności energetycznej, a także ochrony środowiska. Zadanie planowania energetycznego w gminie określa ustawa – Prawo energetyczne. Artykuł 18 stanowi, że do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy:

 

• planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy,

• planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy,

• finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy. Ustawa reguluje etapy i zakres planowania energetycznego przez procedurę tworzenia, opiniowania i uchwalania planów jako lokalnych dokumentów prawnych. Planowanie energetyczne może być realizowane w dwóch etapach jako:

• założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe,

• plan zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, przy czym ustawa dopuszcza opracowanie samych założeń do planu, w przypadku, gdy plany przedsiębiorstw energetycznych zapewniają realizację założeń.

 

Ustawa określa również obowiązek planowania energetycznego przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii dla obszaru swojego działania w formie planów rozwoju. Określa także rolę samorządu województwa w opiniowaniu planów energetycznych gminy, w zakresie koordynacji współpracy z innymi gminami oraz w zakresie zgodności z polityką energetyczną państwa. W latach 2009 i 2010 nastąpiły nowelizacje ustawy – Prawo energetyczne. Odnośnie planowania energetycznego zmiany są następujące:

 

• operator systemu energetycznego sporządza plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na okres nie krótszy niż 5 lat oraz prognozy dotyczące stanu bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej na okresy nie krótsze niż 15 lat. Operator dokonuje także co 3 lata oceny realizacji planu, przedkładając propozycje zmian Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki;

• przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej w źródłach o łącznej mocy nie mniejszej niż 50 MW sporządzają prognozy na okres 15 lat, obejmujące w szczególności wielkość produkcji energii elektrycznej przedsięwzięcia w zakresie modernizacji, rozbudowy istniejących lub budowy nowych źródeł oraz dane techniczno-ekonomiczne dotyczące typu i wielkości źródeł, ich lokalizacji oraz rodzaju paliwa wykorzystywanego do wytwarzania energii elektrycznej;

• aktualizacja planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych następuje nie rzadziej niż co 3 lata i uwzględnia zmiany w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku braku takiego planu, zmiany w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;

• gmina realizuje zadania własne w zakresie zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe zgodnie z: – z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – z kierunkami rozwoju gminy zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, – odpowiednim programem ochrony powietrza przyjętym na podstawie art. 91 z dnia 21 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska;

• termin sporządzenia założenia do planu zaopatrzenia gminy w ciepło, energię elektryczną wynosi 2 lata od daty wejścia zmian w prawie energetycznym. Założenia sporządza się na okres, co najmniej 15 lat i aktualizuje, co najmniej raz na 3 lata.

 

Przepisy prawa energetycznego nie zawierają jednak sankcji dla władz gmin za brak zastosowania się do tych przepisów. Surowe sankcje prawo energetyczne przewiduje jednak dla tych przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych bądź energii, które nie sporządzą i nie przedstawią do uzgodnienia z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki (URE) planów rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię dla obszaru swojego działania, z uwzględnieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo kierunków rozwoju gminy, określonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Kara ta, w wysokości do 15% osiągniętego w poprzednim roku podatkowym przychodu z działalności koncesjonowanej ukaranego przedsiębiorcy, nakładana jest przez Prezesa URE. W toku sporządzania planu przedsiębiorstwo energetyczne zobowiązane jest do współpracy z gminą i zapewnienia spójności planu przyjętego przez przedsiębiorstwo z założeniami przygotowanymi przez gminę. Jak wynika z przytoczonych przepisów, przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek wziąć pod uwagę wytyczne zawarte w planie miejscowym albo w studium, albo w założeniach do planu zaopatrzenia w energię, a zatem dokumenty planistyczne przyjęte przez gminy mają nadrzędną rangę. Dalsze zmiany zapowiadane są w projekcie nowej Ustawy o efektywności energetycznej (wersja 14 z dnia 14 czerwca 2010 r.), w którym przewiduje się zmiany w ustawie – Prawo energetyczne, dotyczące zadań własnych gminy. I tak:

 

• dodaje się do zadania gminy w zakresie zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe nowy 4 punkt pt. „Planowanie i organizacja działań mających na celu racjonalizację zużycia energii i promocję rozwiązań zmniejszających zużycie energii na obszarze gminy” (art. 18 ust. 1),

• do zakresu założeń do planu dodaje się punkt 3a: „Możliwości realizacji środków poprawy efektywności energetycznej w rozumieniu Ustawy o efektywności energetycznej” (art. 19 ust. 3),

• do zakresu planu dodaje się punkt 16: „Propozycje realizacji lokalnych środków poprawy efektywności energetycznej w rozumieniu ustawy o efektywności energetycznej” (art. 20 ust. 2). ….

 

Kinga Kalandyk

Redakcja GLOB Energia

 Czytaj całość

Globenergia 2/2011

okladka-2-2011Image861