Poszanowanie energii w budynkach to nie tylko technologie OZE, innowacyjne komponenty budowlane czy zintegrowane z otoczeniem projekty architektoniczne, ale takźe inteligentne systemy zarządzania budynkami, czyli automatyka budynkowa.

Celem automatyki budynkowej jest usprawnienie zarządzania  budynkowymi  instalacjami.  Człowiek  jest  omylny i nie jest w stanie wszystkiego kontrolować.  Automatyzacja procesów pozwala na ich optymalizację. Stąd biorą się oszczędności – energetyczne i ekonomiczne,  związane  z  efektywnym  wykorzystaniem  mediów. Czy jednak wielkość tych oszczędności może  uzasadnić  inwestycje  w  te  rozwiązania?  Dane  podawane przez różne ośrodki badawcze i producenci nie  dają  jednoznacznej  odpowiedzi.  W  swoich  obliczeniach wahają się bowiem od zera do nawet 70%. Od  czego zależą te różnice?

Przede  wszystkim  od  sposobu  użytkowania  obiektu, jego kubatury i charakteru użytkowego, ale  także poziomu wdrożonej automatyki budynkowej.  Pojęcia  „automatyka  budynkowa”  czy  „system  zarządzania budynkiem” można bowiem rozumieć na  wiele sposobów. Po  pierwsze,  każda  instalacja  technologiczna  (urządzenie  grzewcze,  rekuperator  czy  roleta)  może  być  zautomatyzowana  na  jeden  z  poniższych sposobów:

•     przez automatyczne sterowanie centralne
•     przez autonomiczne sterowanie pomieszczeniowe (automatyka dołączana przez producentów  do urządzeń)
•   przez indywidualne sterowanie pomieszczeniowe  połączone z siecią nadrzędną, która umożliwia  porozumiewanie się wszystkich urządzeń i integrację ich działań, z opcją uzależniającą pracę od  wskazań czujników wewnętrznych i zewnętrznych Po  drugie,  różny  jest  zakres funkcjonalności  systemów.

Wyróżniamy cztery typy automatyki budynkowej:

•  BAS (building automation system) – to system  centralnego sterowania i nadzoru instalacji technicznych w budynku;
•  BMS (building management system) – zarządza  wszystkimi funkcjami technicznymi budynku. Ma  zdolność do konfiguracji, monitoringu, wizualizacji i nadzoru przy wykorzystaniu urządzeń różnych producentów i dostawców. Powinien dawać  możliwość centralnego i zdalnego sterowania  wszystkimi podsystemami.
•  SMS (security management system) i DMS   (danger management system) – to systemy  bezpieczeństwa na poziomie zarządzania informacją; są tworzone na zamkniętych protokołach  komunikacyjnych.
•  BMCS (building management and control system) – system globalny, który zarządza BMS   i SMS. Jego podstawowym zadaniem jest zbieranie i analizowanie wszystkich urządzeń oraz  umożliwianie komunikacji między systemami   i podsystemami w sieci. (…)

Czynniki sukcesu
Uzyskanie danych o rzeczywistych oszczędnościach  w  konkretnym  obiekcie  możliwe jest  jedynie  na  podstawie  badań  porównawczych z identycznym budynkiem referencyjnym. Jednak istnieje kilka warunków,  których spełnienie daje pewność, że zrobiliśmy wszystko, co można, dla efektywnego  zarządzania  budynkiem.  Mówi  o  nich  Łukasz  Hakluk,  główny  projektant  systemów  w firmie DLJM System:  Po  pierwsze  to  wybór  technologii.  Wszystkim,  którzy  planują  wdrożenie  automatyki  dla  budynków  klasy  A,  zalecamy   otwarte  systemy  automatyki.  Opierają  się  na  upublicznionych  standardach  komunikacyjnych,  które  umożliwiają  instalację  urządzeń  różnych  producentów.  Na  rynku  wśród  producentów  najbardziej  znane  są  KNX/EIB, LonWorks i BACnet, przy czym wiodącym  w  Europie  jest  ten  pierwszy,  objęty  europejską normą EN 50090 (KNX). (…)

Drugim elementem jest projekt
Dobry projekt jest tworzony na początku  budowy i zintegrowany z pozostałymi projektami  branżowymi.  To  pomaga  uniknąć  sprzeczności  i  maksymalnie  wykorzystać  wybrany  sprzęt  –  pod  względem  zarówno  jego  funkcjonalności,  jak  i  efektywności  działania   dodaje  projektant  systemów  DLJM System.  Po  trzecie:  customizacja.  Właściwe  wdrożenie  systemu  automatyki  to nie  tylko  instalacja  i  uruchomienie  sprzętu.  Dopiero  w  czasie  użytkowania  wychodzą  zwyczaje  użytkowników,  do  których  trzeba dopasować (zaprogramować) scenariusze działania systemu tak, by system  był jak najbardziej efektywny, ekonomiczny i ergonomiczny.

Źródło: Standardy inteligentnego budownictwa,  Muratorplus,
dr inż. Krzysztof Duszczyk


Cały artykuł w numerze 5/2013
2013 5 GLOBEnergia