Zamówienie na wymianę 150 izolatorów przepustowych zostało złożone przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE), krajowego operatora sieci przesyłowych w Polsce.

W około 90 przypadkach zastosowane zostanie rozwiązanie EasyDry, wykorzystujące zaawansowaną technologię bazującą na włóknach syntetycznych impregnowanych żywicą i pozbawioną papieru izolacyjnego, dostarczane przez ABB Micafil ze Szwajcarii. PSE jest operatorem około 13.519 km linii elektroenergetycznych i 103 stacji najwyższych napięć pracujących na napięciach 750 kV, 400 kV i 220 kV oraz podmorskiej linii 450 kV DC o całkowitej długości 254 km, łączącej Polskę i Szwecję. Celem każdego operatora systemu przesyłowego powinno być zapewnienie wysokiego poziomu niezawodności i bezpieczeństwa pracy sieci przesyłowej m. in. poprzez eliminowanie czynników wpływających na wydajność jej pracy, w tym ograniczanie i eliminowanie ryzyk związanych z wystąpieniem awarii, a także standaryzację materiałów, aparatów, urządzeń oraz układów ich pracy, instalowanych w sieci przesyłowej. Elementem tych działań jest projekt dotyczący prewencyjnej wymiany eksploatowanych od ponad 25 lat olejowych izolatorów przepustowych w osłonie porcelanowej, na bezpieczniejsze izolatory bezolejowe (suche) w osłonie kompozytowej.  

Nowoczesne i suche
Technologia RIS to nie tylko bezolejowe, lecz także wyposażone w rdzeń pojemnościowy izolatory przepustowe, kondensatorowe, pozbawione papieru izolacyjnego. W miejsce konwencjonalnej izolacji papierowej, rdzeń izolatora przepustowego jest osłonięty materiałami polimerowymi (lub syntetycznymi) i dodatkowo chroniony żywicą. Izolatory przepustowe, o których mowa, nie zawierają materiałów wodochłonnych, a jednocześnie zachowują właściwości ognioodporne i przeciwwybuchowe tradycyjnych izolatorów wykonanych w technologii suchej. Szacowany czas eksploatacji tych izolatorów przepustowych przekracza 30 lat, co oznacza, że nowo zamówione urządzenia będą mogły być wykorzystywane przez PSE nawet po wycofaniu z eksploatacji starych transformatorów, kiedy to staną się układami rezerwowymi lub, po ponownym montażu, współpracować będą z nowymi transformatorami.
Nowe zamówienia dla PSE w zakresie izolatorów przepustowych wpisują się w program prewencyjnej wymiany tych urządzeń w najstarszych jednostkach zainstalowanych we flocie PSE S.A. Decyzja klienta o przejściu z izolatorów olejowych na izolatory typu suchego – RIP lub RIS – wpisują Polskę w trend ogólnoświatowy w tym zakresie – powiedział Eligiusz Hasiak, Dyrektor Sprzedaży Krajowej Lokalnej Jednostki Biznesu Transformatory ABB.

Abb2Prostota składowania, niezawodność eksploatacyjna
Próby prowadzone w komorze klimatycznej dowiodły, że materiały syntetyczne impregnowane żywicą (RIS) niemal nie wchłaniają wody, a ich straty dielektryczne nie zależą od długotrwałego wpływu skrajnie wysokiej wilgotności, co ułatwia ich transport, eliminuje wszelkie komplikacje związane ze składowaniem w trakcie montażu i jest gwarancją niezawodności eksploatacyjnej. ABB aktualnie realizuje pierwszą część otrzymanego zamówienia, która obejmuje dostawę około 100 izolatorów przepustowych. Około 40 z nich, wykonanych z materiałów RIS, zostanie zamontowanych w dziesięciu autotransformatorach mocy. Druga część zamówienia zakłada dostawę 50 izolatorów przepustowych typu RIS, a także kompleksową obsługę techniczną dla dwunastu transformatorów mocy 160 MVA. Zgodnie z harmonogramem projekt powinien zostać ukończony do października 2015.  

Sporym wyzwaniem jest w tym przypadku wymiana starych izolatorów przepustowych wyposażonych w nieprodukowane już układy ochrony przeciwprzepięciowej. Dzięki dostępowi do oryginalnych projektów transformatorów, a także korzystając z wiedzy i doświadczenia ich konstruktorów, opracowano rozwiązanie umożliwiające wymianę starych izolatorów przepustowych na nowe, oparte na technologii RIS, przy zminimalizowanej ingerencji w istniejące układy. Prowadzone są także przeglądy przełączników i zaawansowaną diagnostykę transformatorów, w tym pomiary wilgotności uzwojeń. Transformatory są najważniejszymi elementami sieci energetycznej, a podzespoły transformatorów takie jak izolatory przepustowe czy przełączniki zaczepów są kluczowe dla zapewniania niezawodności i bezpieczeństwa eksploatowanych transformatorów. Podstawową funkcją transformatorowych izolatorów przepustowych jest przepuszczenie prądu o wysokim potencjale przez kadź transformatora.

Źródło: ABB