W wyniku międzynarodowych negocjacji klimatycznych Unia Europejska (UE) zobowiązała się zredukować emisję gazów cieplarnianych (GHG) o 80-95% do roku 2050 w odniesieniu do poziomu z 1990 roku. Osiągnięcie tego celu będzie wymagało niemalże natychmiastowych zmian w systemie energetycznym Europy. Opracowywane przez UE długoterminowe plany działania zarówno w sektorze energetycznym, jak i w sektorach powiązanych powinny zaproponować konkretne rozwiązania. Natomiast w kontekście niestabilnej sytuacji na rynkach światowych ewolucja w sektorze energetycznym ma zapewnić Europejczykom bezpieczny dostęp do niedrogiej energii.

 

Kontekst i główne założenia Energetycznej Mapy Drogowej 2050

 

Jednym z głównych założeń „Europejskiej Strategii 2020” (org. Europe 2020 Strategy) jest dekarbonizacja, czyli ograniczenie emisji wszelkich gazów cieplarnianych (GHG) w gospodarce Unii. W tym kontekście Europa ma do zrealizowania szereg postulatów. Oczekiwana propozycja „Energetycznej Mapy Drogowej 2050” (org. Energy Roadmap 2050) jest uzupełnieniem dla „Mapy Drogowej dojścia do gospodarki niskoemisyjnej do 2050 roku” (org. A Roadmap for moving to a competitive low carbon economy in 2050) opublikowanej w marcu tego roku. Ważnym punktem odniesienia tego dokumentu dla sektora energetyki jest założenie, że 80-95% ograniczeń emisji GHG do roku 2050 ma być realizowane w ramach rynku wewnętrznego UE. Ponadto, na podstawie wielu analiz Komisja Europejska (KE) zaproponowała, że unijne redukcje emisji powinny wynosić 40% w roku 2030 oraz 60% w 2040 roku, aby gospodarka UE pozostała na wydajnej i zrównoważonej ścieżce rozwoju. Unijni eksperci zapewniają, że choć z roku na rok obciążenia związane z ograniczaniem emisji będą rosnąć, realizacja założeń będzie możliwa dzięki szerszemu wykorzystaniu czystych technologii. Ponadto, w dokumencie zaproponowanym w marcu tego roku Komisja Europejska wskazuje na konkretne wielkości redukcji emisji dwutlenku węgla w poszczególnych sektorach. Od sektora energetycznego oczekuje się redukcji emisji dwutlenku węgla w wysokości 60% do roku 2030 i 90% w roku 2050. Cele Energetycznej Mapy Drogowej to zapewnienie bezpiecznych, niezawodnych, zrównoważonych i niedrogich źródeł energii przyczyniających się do rozwoju konkurencyjności europejskiej gospodarki. Komisja Europejska podkreśla, że UE wybrała podejście rynkowe w kreowaniu swojej polityki energetycznej. Rynki muszą być w stanie pobudzać nowe inwestycje. Przejście na ścieżkę niskoemisyjnego rozwoju będzie wymagało znacznych inwestycji zarówno w infrastrukturę energetyczną, jak i w niskoemisyjne technologie typu CCS – wychwytywania i składowania dwutlenku węgla. Zatem potencjalni inwestorzy potrzebują długoterminowej strategii rozwoju dla zabezpieczenia przyszłej rentowności swoich obecnych inwestycji.

 

Warianty dekarbonizacji europejskiego sektora energetyki

 

zobacz także:

Polska Prezydencja Unii Europejskiej 2011

 

Energetycznej Mapie Drogowej 2050 będą towarzyszyły propozycje wariantów (org. scenario analyses) przedstawione przez KE. Brane będą także pod uwagę warianty zaproponowane przez Międzynarodową Agencję Energetyczną, kraje członkowskie oraz zainteresowane strony, w tym przez przedstawicieli przemysłu. Celem nie jest bowiem wybranie jednego scenariusza, ale ocena długoterminowego wpływu szeregu opcji dostępnych w ramach europejskiej polityki energetycznej. Komisja Europejska zorganizowała grupę doradczą prowadzoną przez ekonomistę z Uniwersytetu w Oxfordzie Dieter’a Helma, która ma za zadanie pomóc w opracowaniu takich wariantów. W skład 15-osobowego zespołu wchodzą między innymi Arne Mogren (European Climate Foundation), Faith Birol (Międzynarodowa Agencja Energetyczna) oraz David Mackay (doradca w Brytyjskim wydziale energii i klimatu). Grupa doradcza ma przedstawić swoje rekomendacje jesienią. Aktualnie opracowuje ona siedem wariantów w oparciu o wykorzystanie różnych technologii:

 

1. Status quo (tzw. wariant odniesienia),

 

2. Wariant wzmocnienia aktualnych polityk,

 

3. Wysokie wykorzystanie efektywności energetycznej,

 

4. Zdywersyfikowane technologie dostarczania energii,

 

5. Wysokie wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE),

 

6. Opóźnienie w wykorzystaniu CCS, 7. Ograniczenie wykorzystania energii atomowej.

 

Tak na przykład wysokie wykorzystanie efektywności energetycznej zakłada skuteczne wdrożenie, aktualnie debetowanej dyrektywy o efektywności energetycznej (COM(2011)370final; 2011/0172(COD)), wysoki wskaźnik renowacji budynków, dalszy rozwój założeń ekoprojektowania, rozwój inteligentnych sieci i znaczne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Wariant pod nazwą „zdywersyfikowane technologie dostarczania energii” natomiast przewiduje pełne wykorzystanie technologii CCS oraz akceptację społeczną dla energii atomowej. Wariant 6 i 7 odpowiednio biorą pod uwagę ograniczone możliwości wykorzystanie technologii CCS lub energii atomowej.

 

Magdalena Makieła

Czytaj całość w GlobEnergia 6/2011

okładka globenergia 6-2011Image5