Coraz więcej państw zapewnia obywatelom dotacje na zakup odnawialnych źródeł energii. Wsparcie dla prosumentów w różnych krajach udzielane jest w postaci ulg podatkowych, dofinansowań, ekokredytów bądź korzystnych regulacji. Najbardziej popularnymi spośród subsydiowanych instalacji są urządzenia do produkcji energii ze słońca i wiatru.  Charakteryzują się one wysokim poziomem pozytywnych efektów zewnętrznych, czyli niewliczonych w rynkową cenę korzyści, jakie społeczeństwo osiąga przy ich funkcjonowaniu. Doskonałym przykładem zintegrowania korzyści zarówno ekonomicznych, jak i ekologicznych oraz społecznych jest sytuacja w Stanach Zjednoczonych. Zwiększenie udziału OZE w ogólnej strukturze produkcji energii przyniosło ogromne oszczędności dla jej odbiorców.

Czystsze środowisko, poprawa zdrowia publicznego, ogromne oszczędności

Zastąpienie konwencjonalnych źródeł energii energetyką słoneczną i wiatrową pozwala w znaczący sposób zredukować ilość emitowanych do powietrza szkodliwych substancji, co zmniejsza zachorowalność (m. in. na choroby układu oddechowego i sercowo – naczyniowego), a tym samym redukuje ilość dni urlopu chorobowego pracowników oraz liczbę przedwczesnych zgonów. Im większa moc zainstalowana odnawialnych źródeł energii, tym większą stanowią one konkurencje dla energetyki opartej na węglu i gazie, stopniowo wypierając je z rynku. Dzięki temu wielkość emitowanych zanieczyszczeń systematycznie się zmniejsza. Taka prawidłowość szczególnie jest widoczna w USA, gdzie nastąpił dynamiczny rozwój energetyki wiatrowej oraz słonecznej.

Gałąź energetyki wspierana na szczeblu federalnym i stanowym

Wsparcie udzielane odnawialnym źródłom energii mają na celu zminimalizowanie strat związanych z niestabilnością tego rynku i jego wahaniami oraz zwiększanie rynkowej wartości OZE. Jak zauważono, takie inwestycje przynoszą ogromne pozytywne skutki zarówno ekonomiczne, jak również ekologiczne oraz społeczne.

Wielu ekspertów zadaje jednak pytanie o szczegółowe efekty ekonomiczne programów przydzielania dofinansowań. Badają, w jaki sposób subsydia wpływają na kształtowanie się rynku energii odnawialnej i czy w prawidłowy sposób spełniają swoje zadanie. Czy w prawidłowy sposób spełniają swoje zadanie? Czy w wymierny sposób wpływają na wzrost pozytywnych efektów zewnętrznych? Wydaje się, że niełatwo znaleźć jednoznaczną odpowiedź na to pytanie. Ilościowe oszacowanie pozytywnych efektów zdrowotnych i środowiskowych związanych z odnawialnymi źródłami energii jest niezwykle skomplikowane. Naukowcy z Lawrence Berkeley Lab właśnie opracowali najbardziej jak dotąd dokładny i zrozumiały model pozwalający to ocenić.

Przemysł paliw kopalnych otrzymuje wyższe dofinansowania, niż odnawialne źródła energii

Warto zauważyć, że niemal każde państwo na świecie dopłaca do przemysłu wydobycia paliw kopalnych. Subsydiowany jest zwłaszcza węgiel. W skali globalnej, paliwa kopalne otrzymują znacznie więcej dotacji niż branża OZE, pomimo braku racjonalnego uzasadnienia pod względem środowiskowym bądź zdrowotnym.

Ile kosztów środowiskowych i zdrowotnych OZE pozwoliło zaoszczędzić Ameryce?

Naukowcy zbadali zdrowotne i środowiskowe korzyści z energetyki wiatrowej i słonecznej w Stanach Zjednoczonych pomiędzy 2007  (kiedy OZE stanowiło nieznaczny komponent rynku energetyki) a 2015 rokiem (po latach intensywnego wzrostu OZE w Ameryce).

źródło: Nature Energy

źródło: Nature Energy

 

Analizy badaczy w szczególny sposób dotyczyły tego, na ile energetyka wiatrowa i słoneczna zredukowała emisje czterech głównych substancji zanieczyszczających (dwutlenku siarki, tlenków azotu, pyłu zawieszonego PM2.5 oraz dwutlenku węgla) na przestrzeni lat. Celem jest nie tylko oszacowanie wielkości korzyści zdrowotnych i środowiskowych, ale również ich geograficznego rozmieszczenia oraz tego, w jaki sposób zmieniały się w ciągu tego okresu.

Główne wnioski z badań nad wpływem OZE na zdrowie obywateli i stan środowiska

Co wynikło z przeprowadzonych analiz?

  • w okresie 2007 – 2015, energetyka słoneczna i wiatrowa przyczyniła się do zdredukowania emisji SO2, NOx i  PM2.5 o 1.0, 0.6, oraz 0.05 milionów ton
  • redukcja tych emisji pomogła zapobiec ok. 7 000 przedwczesnych zgonów (szacuje się, że liczba przedwczesnych śmierci, jakich udało się uniknąć, mieści się w przedziale 3 000 – 12 700)
  • za pomocą uniknięcia przedwczesnych zgonów, jak również negatywnego wpływu zanieczyszczeń na zdrowie publiczne udało się zaoszczędzić ok. 56 miliardów dolarów (szacuje się, że zaoszczędzona kwota mieści się w przedziale pomiędzy  30 –  113 miliardów dolarów)
  • energetyka wiatrowa i słoneczna zredukowała emisję dwutlenku węgla, co spowodowało oszczędność rzędu 32 miliardów w związku z brakiem konieczności uiszczania opłat klimatycznych.

Po dodaniu oszacowanych wcześniej liczb okazuje się, że odnawialne źródła energii pozwoliły Amerykanom zaoszczędzić około 88 miliardów dolarów kosztów zdrowotnych i środowiskowych w ciągu ośmiu lat. Jest to zadowalający wynik.

Korzyści z OZE różnią się w zależności od czasu i miejsca

Po bardziej dogłębnej lekturze tych analiz można wywnioskować,że wielkość pozytywnych efektów zdrowotnych i środowiskowych jest zróżnicowana zależnie od regionów i czasu. Zależności są bardzo skomplikowane, ale można zauważyć, że zdrowotne i środowiskowe korzyści związane z energetyką wiatrową i słoneczną zależne są od lokalizacji instalacji, ich ilości oraz czasu zamontowania.

Ciekawym przykładem jest przejście z paliw stałych na gazowe (z węgla na gaz) oraz jednoczesne wprowadzenie zaostrzonych regulacji dotyczących zanieczyszczeń powietrza, co sprawiło, że przeciętna elektrownia oparta na konwencjonalnych źródłach energii na przestrzeni lat odpowiadała za coraz mniejszą emisję szkodliwych substancji. Jeśli konwencjonalne elektrownie emitują mniej zanieczyszczeń, zastępowanie ich przez OZE daje mniejszy efekt pozytywny, niż dotychczas (środowiskowa „ulga” jest mniej zauważalna). Biorąc pod uwagę takie statystyki, we wcześniejszych latach instalacje OZE zastępowały więcej lokalnych trucicieli (wyrażane w MWh wyprodukowanej energii), niż w chwili obecnej.

W jaki sposób przejście na energetykę odnawialną zmniejsza emisję dwutlenku węgla?

Sytuacja jest nieco inna w przypadku dwutlenku węgla. Wprawdzie średnie poziomy emisji dwutlenku węgla zmniejszyły się za sprawą przejścia z paliw stałych na gazowe, jednak nie tak szybko, jak w przypadku pozostałych zanieczyszczeń powietrza. Nie jest to szybkość wystarczająca aby zmniejszać korelację pomiędzy wzrostem udziału OZE a spadkiem emisji dwutlenku węgla.

Biorąc pod uwagę wyniki powyższych analiz, można wywnioskować, że opłacalność odnawialnych źródeł energii w dużej mierze wynika z wysokiego poziomu pozytywnych efektów zewnętrznych, szczególnie w obszarach jakości środowiska oraz zdrowia publicznego. Efekty zewnętrzne przekładają się na znacznej wysokości korzyści ekonomiczne – wynikają one z kwot zaoszczędzonych na leczeniu obywateli bądź remediacji środowiska. Oszczędności są znaczące – dla USA kwota szacowana jest na 88 miliardów dolarów w ciągu 8 lat, czyli średnio ok. 11 miliardów dolarów rocznie.

Źródło: www.vox.com

Redakcja GLOBEnergia