Największe zainteresowanie energetyką wiatrową występuje w państwach Unii Europejskiej, Ameryki Północnej i w Australii.

W 2007 roku europejska energetyka wiatrowa zanotowała 18% przyrost mocy, co stanowiło najlepszy wskaźnik wśród wszystkich technologii energetycznych. Sektor ten obejmował wówczas 40% wszystkich nowych instalacji generujących energię elektryczną, zainstalowanych w państwach Unii. Pod względem przyłączonych nowych mocy energetyka wiatrowa wyprzedza w Unii Europejskiej m.in. energetykę jądrową, biomasę i węgiel.

Polska energetyka wiatrowa rozwija się bardzo wolno i znacznie poniżej oczekiwań – wystarczy wspomnieć, że możliwości produkcyjne energii elektrycznej ma 80-krotnie mniejsze niż energetyka niemiecka oraz 55-krotnie mniejsze niż hiszpańska. Choć dynamika rozwoju rynku jest bardzo wysoka, to nie pozwala konkurować nawet z europejskimi średniakami. Daleko nam jeszcze do dużo mniejszych krajów, takich  jak np. Dania, Holandia, Austria, Grecja, Irlandia czy Belgia.

Budowa farm wiatrowych offshore jest obecnie głównym kierunkiem rozwoju energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej. Większość państw Wspólnoty posiada strategie rozwoju powyższego sektora na swoich wodach terytorialnych. Ich wykorzystanie pozwala na uzyskanie wyższych produktywności niż w przypadku budowy elektrowni na lądzie. W Polsce dotychczas brak jednak regulacji pozwalających na realizację tego typu projektów, a także brak zatwierdzonych planów zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich.

 

Cały artykuł – GLOBEnergia 2/2010

2010 04 

 

Światowe zainteresowanie energetyką wiatrową

Do końca 2008 roku moc zainstalowana w elektrowniach wiatrowych przekroczyła 120 GW i zaspokajała ona 1,5% globalnego zapotrzebowania na energię elektryczną. W 2007 roku inwestycje w energetykę wiatrową wyniosły 50,2 mld USD i stanowiły 43% wydatków na rozwój tzw. czystych technologii energetycznych oraz dominowały wśród nakładów na odnawialne źródła energii. Zainstalowane zostały elektrownie wiatrowe o łącznej mocy bliskiej 20 GW, w czym największy udział miały USA, Chiny i Hiszpania.

W 2007 roku moc nowo przyłączonych turbin wiatrowych na świecie wyniosła 19 696 MW. Oznaczało to wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 26,6%. Tym samym całkowita moc zainstalowana w globalnej energetyce wiatrowej pod koniec 2008 roku przekroczyła 120 MW. Bazując na dotychczasowych doświadczeniach World Wind Energy Association (WWEA), szacuje się, że w 2010 roku moc zainstalowana w sektorze osiągnie 170 000 MW. Energetyka wiatrowa rozwija się głównie w pięciu ww. krajach, które odpowiadają za 75% mocy zainstalowanych w elektrowniach wiatrowych, zaś u nich sektor ten oparty jest na solidnych podstawach.

Wiatr źródłem energii odnawialnej w Unii Europejskiej

Początki energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej to koniec lat 70. XX w. Najważniejszym czynnikiem rozwoju sektora w UE jest silne wsparcie na poziomie struktur unijnych oraz poszczególnych państw członkowskich. Zgodnie z zapisami dyrektywy 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 27 września 2001 roku w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych jej celem jest wzrost udziału energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych do 21% w 2010 roku, przy założeniu osiągnięcia wówczas 12% ich udziału w wytwarzaniu całej konsumowanej energii (straci moc 1 stycznia 2012 roku). Przyjmując ww. dyrektywę, Parlament Europejski i Rada Europejska wychodziły z założenia, że wówczas w państwach Unii Europejskiej potencjał eksploatacyjny odnawialnych źródeł energii nie był w pełni wykorzystany, stąd uznano potrzebę ich wspierania za sprawę priorytetową. Podkreślano przy tym pozytywny wpływ odnawialnych źródeł energii na ochronę środowiska, trwały rozwój, stymulowanie lokalnego zatrudnienia, umacnianie spójności społecznej oraz przyczynianie się do zapewnienia gwarancji dostaw i przyspieszenia realizacji Protokołu z Kioto.

W aspekcie energetyki wiatrowej w Strategii odnotowano, że: „UE zainstalowała do chwili obecnej siłownie wiatrowe o mocy odpowiadającej 50 elektrowniom opalanych węglem, których koszty zostały zmniejszone o połowę w ciągu ostatnich 15 lat”, a także: „Energia odnawialna jest już trzecim co do wielkości (po węglu i gazie) źródłem energii elektrycznej, i ma możliwości dalszego wzrostu, ze wszystkimi korzyściami w zakresie gospodarki i ochrony środowiska, które nastąpią w jego wyniku”.

O ile powyższa Strategia jedynie fragmentarycznie oraz w sposób głównie pośredni odnosiła się do problematyki rozwoju produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, to całkowicie tej problematyce poświęcona została dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (COM (2008) 19). Wychodząc z założenia, że wytwarzanie i wykorzystanie energii to główne źródła emisji gazów cieplarnianych oraz konieczne jest zintegrowane podejście Unii Europejskiej do polityki klimatycznej i energetycznej, a także dostrzegając rosnącą zależność od importu energii zagrażającą bezpieczeństwu dostaw i skutkującą wzrostem cen, stwierdzono, że zwiększenie inwestycji w zakresie efektywności energetycznej, energii odnawialnej i nowych technologii przynoszą szeroko zakrojone korzyści i przyczyniają się do realizacji strategii Wspólnoty na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

Elektrownie wiatrowe funkcjonujące w Unii Europejskiej, wg stanu na koniec 2007 roku, pozwalają wytwarzać 119 TWh, tj. pokrywają 3,7% przeciętnego rocznego zapotrzebowania państw Wspólnoty na energię elektryczną. Największe możliwości produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych na początku 2008 roku miały: Niemcy, Hiszpania i Dania. Do europejskiej czołówki w tym zakresie należały także: Włochy, Francja, Wielka Brytania, Portugalia i Holandia.

W następnej dekadzie kluczowy dla energetyki wiatrowej będzie rozwój segmentu offshore, tj. budowy elektrowni na morzu. Do końca 2006 roku farmy wiatrowe tego segmentu rynku reprezentowały zaledwie 1,8% mocy zainstalowanej w elektrowniach wiatrowych i produkowały 3,3% energii elektrycznej wytwarzanej dzięki wykorzystaniu siły wiatru, gdyż dotychczas farmy wiatrowe budowano głównie na wybrzeżu morskim oraz w głębi lądu. W 2007 roku realizowano w Unii Europejskiej pięć inwestycji offshore (Dania, Holandia, Irlandia, Szwecja i Wielka Brytania), z których dwie zakończono (Szwecja i Wielka Brytania). W 2008 roku trwały prace przy realizacji kolejnych inwestycji tego typu w: Belgii (30 MW), Danii (200 MW), Francji (105 MW), Holandii (120 MW), Niemczech (60 MW), Szwecji (140 MW) i Wielkiej Brytanii (800 MW).

W 2007 roku zainstalowano w Niemczech 883 turbiny (2006 rok: 1208 szt.) o łącznej mocy 1667 MW (2006 rok: 2233 MW), co oznacza spadek ok. 25% w stosunku do roku poprzedniego. Odnawialne źródła energii pokrywały 8,5% (2006 rok: 7,5%) całkowitego krajowego zapotrzebowania na energię (elektryczność, ciepło i paliwa), co ograniczyło produkcję CO2 o ok. 114 mln t. Energetyka wiatrowa przoduje wśród odnawialnych źródeł energii w Niemczech, a jej udział w produkcji energii elektrycznej w 2007 rok wynosił 6,4% (energetyka wodna – 3,4%, produkcja energii elektrycznej z biomasy – 2,8%, zaś z wykorzystaniem ogniw fotowoltaicznych – 0,6%). Tym samym deklarowany cel osiągnięcia w 2010 roku 12,5% udziału OZE w produkcji energii elektrycznej został osiągnięty przed czasem. Zgodnie z danymi Federalnego Ministerstwa Środowiska (BMU) ponad 80% wartości dodanej wytworzonej w sektorze jest eksportowane. Jednak w ostatnich kilku latach dynamika przyrostu zainstalowanej mocy maleje (rys. 5). Także, według Niemieckiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej (BWE), połowa produkowanej w tym kraju energii wiatrowej jest eksportowana do państw sąsiednich.

W Hiszpanii w 2007 roku odnotowano rekordowy wzrost mocy elektrowni wiatrowych w skali Unii Europejskiej – o 3 522 MW. Obecnie prawie 10% prądu w tym kraju pochodzi z 16 000 elektrowni wiatrowych zgrupowanych na 672 farmach wiatrowych, których łączna moc – stawiająca Hiszpanię na drugim miejscu w Europie (po Niemczech) i trzecie na świecie (tuż za USA) – na koniec 2007 roku wynosiła 15 145 MW. Hiszpańska energetyka wiatrowa wyprodukowała w 2007 roku 27 TWh energii elektrycznej. Przez rok w Hiszpanii nastąpił wzrost całkowitej mocy zainstalowanej w elektrowniach wiatrowych o prawie 30% (2006 rok: 16%). Z powyższego wynika, że realizacja Planu hiszpańskiej energetyki odnawialnej (PER), w którym na 2010 rok określono poziom mocy energetyki wiatrowej na 20 155 MW, wydaje się bardzo prawdopodobna.

W Wielkiej Brytanii panują jedne z najlepszych warunków wietrznych w Europie w związku z czym kraj ten posiada możliwości rozwoju projektów wiatrowych zarówno onshore, jak i offshore. Na osiągnięcie poziomu 1 GW zainstalowanej mocy w elektrowniach wiatrowych potrzeba było 14 lat (1991–2005), natomiast podwojenie tej mocy zajęło Wielkiej Brytanii zaledwie 2 lata (2006 rok: 630 MW, 2007 rok: 427 MW). Plany przewidują: 10% energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w 2010 roku oraz 15% w 2020 roku.

Włochy posiadają jedne z najgorszych warunków wietrznych w Europie. Tylko kilka południowych i wschodnich regionów ma warunki dogodne do instalacji farm wiatrowych. Jednak w 2007 roku we włoskich elektrowniach wiatrowych zainstalowano turbiny o mocy 603 MW, w związku z czym na koniec roku energetyka wiatrowa dysponowała łączną mocą 2 726 MW i produkowała 4 TWh energii elektrycznej, co pokrywało 1,23% krajowego zapotrzebowania. Do 2020 roku zaplanowano zainstalowanie 12 GW łącznej mocy w farmach wiatrowych oraz osiągnięcie poziomu 22,6 TWh rocznej produkcji energii elektrycznej. Wymaga to wzrostu mocy o 9,3 GW, czyli o 700 MW rocznie – jest to cel trudny, lecz możliwy do osiągnięcia.

Pod koniec 2007 roku największy udział energetyki wiatrowej w zaspokajaniu potrzeb na energię elektryczną spośród państw członkowskich Unii Europejskiej miały: Dania (21,22%), Hiszpania (11,76%), Portugalia (9,26%), Irlandia (8,42%) i Niemcy (7,00%). Cypr, Malta i Słowenia nie posiadały elektrowni wiatrowych, niewielkie wykorzystanie energetyka wiatrowa miała zaś w produkcji energii elektrycznej w: Rumunii (0,03%), Słowacji (0,04%), Finlandii (0,28%), Węgrzech (0,35%), Czechach (0,39%) i Polsce (0,44%). W przeliczeniu na 1 000 mieszkańców największą moc zainstalowaną w 2007 roku posiadała energetyka wiatrowa w: Danii (573,6 kW), Hiszpanii (340,5 kW), Niemczech (270,3 kW), Portugalii (202,8 kW) i Irlandii (186,5 kW), zaś najmniejszą (nie licząc Cypru, Malty i Słowenii) na Węgrzech (6,5 kW) oraz w: Polsce (7,2 kW), Bułgarii (9,1 kW), Czechach (11,3 kW) i Łotwie (11,8 kW). W ramach projektów offshore na koniec 2007 roku na farmach wiatrowych zainstalowana łączna moc elektrowni wiatrowych wynosiła łącznie 1 080 MW, z czego w: Danii – 409 MW (39%), Wielkiej Brytanii – 404 MW (37%), Szwecji – 133 MW (12%), Holandii – 108 MW (10%), Irlandii – 25 MW (2%). 

Planom przyspieszenia rozwoju energetyki wiatrowej w państwach Unii Europejskiej stoją na przeszkodzie niejednokrotnie nieadekwatne do współczesnych potrzeb przepisy prawa, długotrwałe procedury administracyjne oraz problemy z dostępem do sieci energetycznej nowoczesnych i bardzo wydajnych elektrowni wiatrowych.

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce (…)

Podsumowanie (…)

Źródło: www.wnp.pl

Kinga Kalandyk, GLOBEnergia

 

Cały artykuł – GLOBEnergia 2/2010

2010 04