Pozyskiwanie i wykorzystanie energii odnawialnej, w tym energii geotermalnej, jest jedną z dróg realizacji zrównoważonego rozwoju energetyki w Polsce.

Energia ze źródeł odnawialnych będzie, wg R.Neya (2004), stymulatorem w gminach rozwoju energetyki rozproszonej, często budowanej w kogeneracji z kopalnymi surowcami energii. Rozproszenie źródeł energii odnawialnej w skali kraju jest też istotnym czynnikiem zwiększającym bezpieczeństwo energetyczne.

Jedną z niekonwencjonalnych form energii jest energia zakumulowana w wodach geotermalnych. Polska, podobnie jak i inne kraje Europy, posiada naturalne baseny sedymentacyjno-strukturalne, wypełnione wodami geotermalnymi o zróżnicowanych temperaturach od 20 do 80 – 900C, a w skrajnych przypadkach do stu kilkudziesięciu stopni. Wody te mogą być wykorzystane do celów grzewczych w budownictwie indywidualnym i komunalnym, do przygotowania ciepłej wody użytkowej, do ogrzewania pomieszczeń gospodarczych, szklarni, upraw w gruncie, a także do celów balneoterapeutycznych i rekreacyjnych. Wykorzystanie czystych ekologicznie zasobów energii geotermalnej jest realne i ekonomicznie uzasadnione na wielu obszarach Niżu Polskiego, w Karpatach i Sudetach.

 

zobacz także:

Systemy binarne w geotermii

Geotermia petrotermalna

Analiza rozkładu zasobów energii geotermalnej w przeliczeniu na powierzchnie kraju wskazuje, że usytuowanie geograficzne Polski nie ma istotnego wpływu na wielkość tego wskaźnika. Porównując zasoby geotermalne trzynastu państw europejskich , w Polsce mieszczą się one w przedziale wartości średnich i wynoszą ok. 2.9 x 1017 J/km2, podobnie jak w Hiszpanii, Portugalii czy Wielkiej Brytanii. Bardzo dobrymi wskaźnikami charakteryzują się Węgry oraz Włochy, co wynika ze szczególnie korzystnych relacji parametrów geologicznych i termicznych w tych regionach Europy.

Całość artykułu – GLOBEnergia 2/2007

 


Miasta, które znalazły się w grupie do szczegółowej analizy, spełniały następujące warunki:

– dysponowały dostatecznie dobrymi warunkami hydrogeotermalnymi;

– posiadały odpowiednich odbiorców ciepła i wyraziły zainteresowanie realizacją przedsięwzięć geotermalnych obecnie lub w przyszłości;

– obliczony jednostkowy koszt przesyłania ciepła geotermalnego na poziomie ujęcia był niższy od obowiązującej ceny urzędowej na energię cieplną.

 

Miasta o korzystnych warunkach do budowy instalacji geotermalnych

Dla większości miast zaproponowano koncepcję zagospodarowania ciepła geotermalnego na rzecz odbiorców ciepła w sektorze bytowo-komunalnym, ponieważ sektor ten pochłania około 40% krajowego zużycia energii pierwotnej i jest on obiektem szczególnej uwagi władz samorządowych, będących inicjatorami przedsięwzięć w dziedzinie gospodarki cieplnej. Ponadto, wymagane temperatury mediów grzewczych w tym sektorze pozwalają wykorzystywać wody geotermalne w celach ciepłowniczych, a większość miejskich systemów ciepłowniczych w kraju charakteryzuje się znacznym wyeksploatowaniem i niekorzystnym oddziaływaniem na środowisko naturalne. Proponowane koncepcje zagospodarowania ciepła geotermalnego oparto na zasadzie dostosowania instalacji geotermalnych do istniejących konsumentów energii cieplnej oraz aktualnie funkcjonujących systemów ciepłowniczych.


Główne cele strategiczne koncepcji ciepłowni geotermalnych opracowanych dla miast na Niżu Polskim były następujące:

– poprawa stanu środowiska naturalnego w miastach. Likwidacja rozproszonych niewydolnych źródeł ciepła, bądź modyfikacja istniejących systemów zaopatrzenia w ciepło, w celu ograniczenia emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych;

– stabilizacja i ewentualne obniżenie ponoszonych kosztów produkcji energii cieplnej oraz zwiększenie jakości usług ciepłowniczych. Stymulowanie dalszego rozwoju miast poprzez rozwój jednego z ważniejszych elementów infrastruktury;

– stworzenie warunków dla rozwoju dziedzin słabo rozwiniętych bądź nowych jak np.: ogrodnictwo, balneologia i rekreacja. Zagospodarowanie nadwyżek niskotemperaturowego

– ciepła geotermalnego prowadzić będzie do wzrostu rentowności przedsięwzięć geotermalnych;

– centralizacja dostaw ciepła w miastach, gdzie jest ona ograniczona bądź nie istnieje, obejmująca głównie budownictwo wielorodzinne, usługi oraz część przemysłu, uporządkowanie gospodarki cieplnej, zwiększenie dostępu do usług ciepłowniczych dla wspólnot miejskich.


Geotermalne projekty inwestycyjne dla wybranych miast obejmowały:

– lokalizację planowanego projektu – w tym charakterystykę miasta, w którym ma by zlokalizowana inwestycja geotermalna (położenie, powierzchnia, liczba mieszkańców, gospodarka, infrastruktura);

– rynek ciepłowniczy – analiza zapotrzebowania na ciepło głównych kategorii odbiorców, opis istniejących producentów ciepła, charakterystykę systemów dystrybucji energii cieplnej, opłaty za energię cieplną;

– główne parametry techniczne projektu – wstępna koncepcja instalacji geotermalnej, zasady jej współdziałania z istniejącymi systemami ciepłowniczymi oraz odbiorcami, ważniejsze parametry eksploatacyjne instalacji, bilans energetyczny proponowanych rozwiązań;

– wstępną analizę efektów ekonomicznych – szacunek nakładów inwestycyjnych i kosztów operacyjnych, obliczenie wskaźników finansowej efektywności systemu geotermalnego.

W efekcie przeprowadzonych analiz wyróżniono na obszarze niecki mogileńsko-łódzkiej i szczecińskiej 17 miast (rys.1), które posiadają bardzo korzystne warunki geologiczne, hydrogeologiczne oraz odpowiedni rynek odbiorców ciepła dla budowy instalacji geotermalnych W tej grupie miast znalazł się także Stargard Szczeciński, w którym obecnie działa spółka Geotermia Stargard. Na obszarze synklinorium mogileńsko-łódzkiego w 22 projektach przedsięwzięć geotermalnych jednostkowy koszt pozyskania ciepła geotermalnego na poziomie ujęcia (wymiennika geotermalnego) był nie wyższy niż 9 USD/GJ, co uznano za minimalny pułap wymagań, jakie musi spełnić inwestycja geotermalna, aby rokowała nadzieje na funkcjonowanie nie przynoszące strat. (…)

 

Osiągnięcia badawcze Zakładu Surowców Energetycznych  w zakresie wykorzystania wód i energii geotermalnej

Prof. dr hab. inż. Wojciech Górecki, mgr inż. Marek Hajto, mgr inż. Anna Sowiżdżał


Całość artykułu – GLOBEnergia 2/2007