Pompy ciepła typu powietrze/woda są obecnie najchętniej wybieranym typem urządzeń korzystających z ciepła środowiska. Ich montaż nie wymaga wykonywania dolnego źródła np. w postaci odwiertów lub kolektora gruntowego poziomego. Dzięki temu montaż jest znacznie tańszy, a do jego przeprowadzenia nie potrzeba angażować specjalistycznych firm wiertniczych.

W przypadku pomp ciepła, jednym z najważniejszych parametrów jest tzw. COP – czyli stosunek uzyskanego ciepła do włożonej energii elektrycznej. Urządzenia o wyższym COP ogrzeją ten sam budynek taniej niż te o niższym współczynniku. Maszyny korzystające z ciepła zawartego w powietrzu pracują w różnym zakresie mocy zmieniającym się wraz ze zmianą temperatury powietrza. Dlatego też bardzo często urządzenia wyposażone są w sprężarkę sterowaną falownikiem umożliwiającą regulację mocy grzewczej pompy ciepła.

Kolejnym kluczowym parametrem jest hałas.

Co w pompie piszczy

Pompa ciepła wykorzystuje obieg termodynamiczny, na który składa się m.in. sprężarka i parownik z wentylatorem. To właśnie przede wszystkim te części generują hałas, który zależny od aktualnych warunków pracy. Większość pomp ciepła może pracować w pewnym zakresie mocy, więc również hałas „produkowany” przez te elementy będzie zmienny.

W sytuacji niższych temperatur na zewnątrz, pompa zwykle będzie działać głośniej, ponieważ rośnie zapotrzebowanie budynku na ciepło.

modernizacja z wykorzystaniem pomp ciepła

Dlaczego hałas jest istotny?

Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 15 października 2014 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku informuje, jaki jest dopuszczalny poziom hałasu w środowisku. Wartości dopuszczalnego hałasu są różne w zależności m.in. od warunków otoczenia, źródła hałasu czy okresu występowania, przy czym przepisy okazują się najbardziej restrykcyjne dla godzin nocnych i zabudowy jednorodzinnej. To właśnie pod tę wartość powinno się sprawdzić moc akustyczną źródła hałasu a więc np. omawianej pompy ciepła. W zabudowie jednorodzinnej nie wolno przekraczać progu 40 dB(A) hałasu, mierzonego na granicy posesji.

Jak oszacować hałas ?          

 

Od września 2015 każda pompa ciepła dostarczana jest wraz z etykietą energetyczną, która podaje m.in. moc akustyczną, czyli hałas generowany w źródle, a więc w miejscu ustawienia pompy ciepła.

 

Przy czym należy wiedzieć, że wartość ta podawana jest dla tzw. znamionowej mocy grzewczej urządzenia, która nie musi być – i często nie jest – wartością maksymalną, a więc i hałas podawany na etykiecie nie jest wartością maksymalną. W razie spadku temperatury na zewnątrz, pompa może „przeskoczyć” na głośniejszy tryb pracy, którego parametry nie zostały zapisane na etykiecie.

Z tego powodu przed montażem należy zawsze opierać swoje wyliczenia na pełnej dokumentacji technicznej, co pozwoli uniknąć przykrych „niespodzianek” w przyszłości.

Zobaczmy to na przykładzie.

Przy wykorzystaniu strony internetowej http://waermepumpe.de uzyskałem wykresy spadku ciśnienia akustycznego dla różnych warunków otoczenia oraz odległości dla pompy ciepła marki Buderus, model Logatherm WLW196i-11 AR (montaż na zewnątrz budynku). Znamionowa moc akustyczna urządzenia wg etykiety energetycznej wynosi 55dB(A), natomiast wg danych technicznych maksymalna moc akustyczna wynosi aż 62dB(A). Zależy nam, by hałas na granicy działki nie przekraczał 40dB(A). Jak więc zmieni się minimalna odległość montażowa pompy ciepła podczas pracy w warunkach znamionowych i maksymalnych?

Z powyższego wykresu wynika, że dla typowej zabudowy pompy ciepła powietrze/woda („plecami” do ściany budynku) wybrana maszyna pracując na mocy maksymalnej, dopiero w odległości 7,1 m uzyskuje ciśnienie akustyczne poniżej 40dB(A).

Opierając się jedynie na wartości mocy akustycznej określonej na etykiecie 55dB(A) odległość musiałaby wynosić zaledwie 2,6 m. Widać to na wykresie poniżej :

Wniosek: montaż pompy na podstawie jedynie informacji zawartych na etykiecie skutkowały faktycznym poziomiem hałasu na granicy posesji rzędu około 50 dB(A). Przekroczenie dopuszczalnego poziomu o 10 dB jest dużym błędem montażowym i uniemożliwia eksploatację pompy z prawnego punktu widzenia. Nie bez znaczenia byłoby też niezadowolenie sąsiadów.

Podsumowanie

Montaż pompy wymaga zawsze posługiwania się pełną dokumentacją techniczną. Etykiety powinny być traktowane jako źródło wstępnej informacji. Dodatkowo należy rozróżnić moc akustyczną (niezależną od odległości) od wartości ciśnienia akustycznego, która zmienia się wraz z oddaleniem i otoczeniem.

Należy zaznaczyć, że taki sposób podawania informacji nie jest w żaden sposób nieuczciwy. Wypisanie  pełnego zakresu hałasu produkowanego przez pompę na etykiecie obniżyłoby jej czytelność, a dzięki takiej formie mamy możliwość dokonania szybkiej, wstępnej oceny parametrów urządzenia.