Planowanie inwestycji, oprócz aspektów finansowych, musi uwzględniać także kwestie prawne oraz techniczne.

Co  prawda niewielkie inwestycje przydomowe, na użytek własny, pozwalają na ograniczenie zakresu koniecznych analiz do minimum, ale te większe, a szczególnie realizowane w ramach zamówień publicznych, będą rządziły się dużo  bardziej sformalizowanymi procedurami. Jednym z elementów planowania inwestycji jest tzw. studium wykonalności,  wymagane zarówno przy dużych inwestycjach infrastrukturalnych, jak też przez instytucje finansujące lub dofinanso wujące planowane przedsięwzięcie.

Proces inwestycyjny

 Studium wykonalności projektu musi określić, dlaczego realizowana jest określona inwestycja, przez kogo,  po  co,  i  wreszcie  kto  będzie  odbiorcą  jej  finalnego  produktu.  Wytyczne  dla  tego  rodzaju  opracowań,  wymaganych  najczęściej  przy  zamówieniach  gminnych, do tego dofinansowanych ze środków unijnych,  zwykle określają strukturę dokumentu. Niemniej, aby  dobrze skonstruować studium, musi się ono opierać  na pewnym podstawowym zakresie informacji. Głównym celem jego opracowania jest bowiem przedstawienie wszystkich niezbędnych danych określających  możliwości inwestycyjne i weryfikację tego, w jakim  stopniu, i czy w ogóle, projekt odpowiada potrzebom  tych, dla których planuje się jego realizację. Ma ono  też na celu podanie wszelkich niezbędnych informacji,  umożliwiających  podjęcie  decyzji  inwestycyjnej,  tak  przez  samego  inwestora,  jak  i  podmiot  finansujący,  jeśli projekt jest dofinansowany. Istotnym elementem,  od którego zwykle zaczyna się studium, jest określenie inwestora oraz lokalizacji projektu. Są to tzw. dane  wyjściowe,  pozwalające  na  identyfikację  samego  przedsięwzięcia i podmiotu, który je realizuje.
Uwarunkowania i charakterystyka projektu
  Studium  musi  precyzyjnie  określić,  kto  jest  odpowiedzialny  za  realizację  projektu.  Podmiot  będący  inwestorem  jest  opisywany  przez  pryzmat  swojego  charakteru  prawnego,  struktury  właścicielskiej,  profilu działalności oraz jego zbieżności z przedmiotem  inwestycji.  Opisane  muszą  być  też  relacje  pomiędzy  inwestorem,  podmiotem  odpowiedzialnym  za  prawidłową realizację projektu, a instytucją finansującą,  jeśli w takim systemie realizowane jest przedsięwzięcie. W odniesieniu do zlecania konkretnych usług czy  dostaw  należy  określić  procedury  wiążące  podmiot  zlecający, a więc czy będzie miało zastosowanie prawo zamówień publicznych czy też, z uwagi na charakter inwestora oraz pochodzenie środków na realizację  projektu, przepisy ustawy nie znajdą zastosowania. (…)

 Finansowanie projektu Nieodłącznym elementem studium wykonalności  inwestycji  jest  informacja   o finansowaniu projektu. Chodzi tu nie  tylko  o  sam  koszt  produktu  finalnego   i procesu inwestycyjnego, ale o dokładne  określenie  struktury  finansowania  projektu.  Studium  musi  więc  precyzyjnie  określić,  w  oparciu  o  przyjęty  model  kalkulacji,  przepływy  finansowe   i sposób zapewnienia finansowania projektu. Standardowo musi znaleźć się tu  opis  zdolności  inwestycyjnej  podmiotu  realizującego  projekt.  Nierzadko  w  takich sytuacjach wymaga się od inwestora dołączenia do studium dokumentów  potwierdzających  jego  kondycję  finansową,  np.  bilans  oraz  rachunek  zysków  i  strat.  Informacje  zawarte  w  tych  dokumentach  będą  stanowiły  element  analizy  finansowej,  która  znajdzie  się   w  studium.  Sprawozdanie  finansowe  oraz ocena sytuacji finansowej inwestora  będą kluczowe dla  określenia  poziomu  jego możliwości realizacyjnych. Badana  będzie  tu  zarówno  kondycja  finansowa  przed  rozpoczęciem  inwestycji,  jak   i w jej trakcie, np. wpływ realizacji projektu  na  bieżące  funkcjonowanie  inwestora   w  zakresie  samej  inwestycji  i  pozostałej  jego  działalności.  Analiza  finansowa,  co  jasne, musi odzwierciedlać założenia harmonogramu  realizacji  projektu.  Wszelkie  działania  w  nim  przewidziane,  co  do  zakresu  merytorycznego  i  kosztowego  muszą być odpowiednio opisane w części  finansowej.  W  przypadku  realizacji  pro jektu  dofinansowanego  ze  środków  eu ropejskich, powiązanie między harmonogramem rzeczowym a analizą finansową  jest badane wyjątkowo skrupulatnie. Wykonanie  analizy  finansowej  należy  więc  powierzyć  doświadczonemu  finansiście,  wdrożonemu w założenia inwestycji.(…)

 Kończąc…
 …studium, należy zawrzeć wnioski oraz  zalecenia  realizacyjne.  Wnioski  powinny  odnosić  się  do  zasadności  samej  inwestycji,  potwierdzać  słuszność  jej  realizacji,  przywołując  przy  tym  zdiagnozowane potrzeby oraz cele stawiane  przed projektem. Zalecenia realizacyjne  mogą dotyczyć zarówno samego procesu  inwestycyjnego,  jak  też  sugestii  odnośnie do przyjętych rozwiązań czy też  charakteru  i  parametrów  technicznych  obiektu. Chodzi tu zarówno o działania  przewidziane w harmonogramie, w tym  określone  wydatki  i  ich  wysokość,  jak   i  charakterystykę  finalnego  produktu  naszej inwestycji. A zatem sposób realizacji inwestycji, przyjęte rozwiązania i finalny produkt w stopniu maksymalnym  muszą  odpowiadać  zdiagnozowanym  i  wcześniej  opisanym  potrzebom.  Tak  skonstruowane  studium  wykonalności  będzie spełniało wszystkie zwyczajowe  wymagania, jakie stawia się przed tego  rodzaju opracowaniami.

Bartłomiej Świderek

Czytaj całość w GLOBEnergia 4/2013:
GLOBEnergia 2013 4