W przedstawionej 19 marca analizie POLBIO zastanawiano się jaka jest rzeczywista cena zielonych certyfikatów na rynku, a w konsekwencji jaki jest koszt końcowy systemu wsparcia produkcji energii elektrycznej produkowanej z odnawialnych źródłach w rachunkach za dostarczoną energię dla klientów końcowych.

Wielokrotnie podnoszony problem związany z przejrzystością systemu wsparcia znalazł odzwierciedlenie w decyzji Prezesa Towarowej Giełdy Energii o publikacji nowych indeksów dla zielonych certyfikatów. W niniejszym opracowaniu postanowiliono dokonać analizy jak nowa formuła publikacji indeksów wpłynęła na rynek certyfikatów.

 
Poprzednia analiza POLBIO zakończona została na danych zagregowanych do końca lutego 2013 publikowanych w Miesięcznych Raportach Towarowej Giełdy Energii. W miesiącu lutym wystąpiła najwyższa rozbieżność pomiędzy notowaniami sesyjnymi a transakcjami pozaseryjnymi ponad 128 PLN/MWh na niekorzyść dla transakcji sesyjnych. Od miesiąca marca obserwujemy zmianę tendencji tj. stabilizacje ceny w transakcjach giełdowych i gwałtowny spadek cen dla transakcji pozasesyjnych na rynku OTC. Od końca kwietnia tj. początku publikacji nowych indeksów przez Towarową Giełdę Energii nastąpił znaczny wzrost ceny „zielonych certyfikatów” w transakcjach giełdowych do 181 PLN/MWh i następnie ustabilizowanie ceny ok. 150-160 PLN/MWh dla poszczególnych sesji jednak średnioważone ceny miesięczne wynosiły 175PLN/MWh w maju i ok. 146 PLN/MWh w czerwcu i lipcu.
b

Zgodnie z przewidywaniami POLBIO zarówno zapowiedź jak i publikacja nowych indeksów przyczyniły się do zwiększonego obrotu zielonymi certyfikatami na rynku giełdowym. Udział wolumenu obrotu giełdowego wzrósł do poziomu ok. 30% i nie spadł poniżej 20%.
Publikowane nowe indeksy i informacje pozwalają na pogłębioną analizę transakcji na rynku zielonych certyfikatów.
zielone certyfikaty
Zdecydowanie transakcje zakupu sesyjnego zielonych certyfikatów charakteryzują się mniejszą zmiennością w czasie. Różnica analizowanym okresie pomiędzy maksymalną, a minimalną wartością wynosiła poniżej 50PLN/MWh. Całkowicie nieprzewidywalny jest rynek transakcji OTC o znacznie wyższej zmienności różnica pomiędzy najniższą ceną wynosiła ponad 120PLN/MWh. Zdecydowanie to zmienność w transakcjach pozasesyjnych wpływała na średnioważoną cenę certyfikatu (koszt wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych), a różnica pomiędzy średnioważoną minimalną i maksymalną ceną za zielony certyfikat wynosiła ponad 96 PLN/MWh.
Analizując dokonane w okresie od 30 kwietnia 2013 roku do 13 sierpnia 2013 roku transakcje na rynku sesyjnym i poza sesyjnym można stwierdzić że zakupy na rynku poza sesyjnym certyfikatów, w stosunku do cen na rynku giełdowym spowodowały wzrost kosztów systemu wsparcia dla konsumentów energii o ponad 230 milionów złotych. Należy odnotować że na ostatnich sesjach nastąpił ważny przełom na rynku i ponownie tak jat to miało miejsce do maja 2012 roku cena certyfikatów w transakcjach poza sesyjnych była niższa niż w transakcjach giełdowych.
Nasuwają się dwa kluczowe pytania po dokonaniu tej wstępnej analizy:
– jakie podmioty i dlaczego dokonywały zakupu „zielonych certyfikatów” w transakcjach pozaseryjnych o ponad 100 PLN/MWh drożej w stosunku do dostępnych na rynku giełdowym certyfikatów?
– jakie koszty systemu wsparcia produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przenoszone są na odbiorców końcowych – konsumentów? czy jest to wysokość opłaty zastępczej przenoszona w taryfach na sprzedaż energii elektrycznej? czy są to rzeczywiste średnie koszty zakupu i umorzenia „zielonych certyfikatów”?
Zdaniem POLBIO wprowadzenie przez Towarową Giełdę Energii publikacji nowych indeksów dla zielonych certyfikatów i ich wstępna analiza wskazuje, że realizowane poprzez zakupy giełdowe transakcje skutkują znacznie niższymi kosztami systemu wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Ponadto z punku widzenia inwestycyjnego są znacznie stabilniejsze w czasie co przekłada się na zwiększenie przewidywalności na rynku zielonych certyfikatów. Biorąc pod uwagę kontynuację systemu wsparcia w postaci zielonych certyfikatów ważnymi elementami dla stabilizacji rynku i ograniczenia ryzyk inwestycyjnych będzie wprowadzenie transakcji terminowych typu forward i zaangażowanie w rynek zielonych certyfikatów instytucji finansowych.

Prowadzone przez POLBIO prace nad publiczną platformą obrotu biomasy wprowadzą kolejny ważny element w przejrzystości na rynku biomasy co przekładać się będzie również na zwiększenie przejrzystości rynku zielonych certyfikatów w zakresie związanym z produkcją energii odnawialnej z biomasy.

Jan Bocian Prezes POLBIO
Polskie Towarzystwo Gospodarcze Bioenergii