12 maja odbyło się posiedzenie Komisji Infrastruktury, podczas którego omawiano raport NIK dot. elektrowni wiatrowych.

 
W wyniku przeprowadzonej analizy rezultatów 70 kontroli jednostkowych (51 urzędów gmin i 19 starostw powiatowych), Najwyższa Izba Kontroli wykazała, że zarówno obowiązujące normy prawne, jak i ich stosowanie nie zabezpieczają skutecznie interesów społeczności lokalnych w procesie lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych. 
 
Ocena taka wynika z następujących faktów: 
 
1. zidentyfikowano sześć obszarów, w  których występują istotne dla procesu niejednoznaczności i niespójności przepisów prawa, skutkujące występowaniem problemów we właściwym stosowaniu norm prawnych, 
2. zidentyfikowano trzy obszary wpływające na  brak zabezpieczenia interesów społeczności lokalnych w procesie lokalizacji elektrowni wiatrowych.
 
 Stwierdzono natomiast, że na ogół (poza nielicznymi wyjątkami) prawidłowo i terminowo prowadzone były postępowania na każdym etapie procesu lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych.
 
 W związku z przeprowadzoną analizą, zdaniem Najwyższej Izby Kontroli, niezbędne jest rozważenie podjęcia działań legislacyjnych w zakresie dotyczącym: 
1) wprowadzenia rozwiązań zapewniających otwarty, oficjalny sposób finansowania Planu miejscowego i takie konstruowanie sposobów jego finansowania, które nie będzie prowadzić do omijania przepisów prawa. 
2) wzmocnienia procesu oceny prawidłowości przygotowanych dokumentów (Prognoza i Raport). Należy rozważyć ustawową zmianę instytucji opiniowania tych dokumentów przez organy specjalistyczne na instytucję uzgadniania. Pozwoli to na wzmocnienie merytoryczności przygotowanych dokumentów. 
3) wprowadzenia do porządku prawnego pojęcia „dominanty krajobrazowej”, którą w sposób ewidentny są wysokie elektrownie wiatrowe, co przyczyni się do wzmocnienia ochrony zarówno parków krajobrazowych i ich otulin, jak i terenów najbardziej atrakcyjnych krajobrazowo; 
4) właściwego zabezpieczenia dopuszczalnego poziomu emitowanego hałasu. Należy rozważyć wprowadzenie do systemu prawnego kryterium odległościowego definiującego dopuszczalną odległość lokalizacji elektrowni wiatrowych od siedlisk i zabudowań ludzkich, jednakże przy zachowaniu kryterium poziomu emitowanego hałasu. 
5) zapewnienia spójności decyzji środowiskowych i pozwoleń na budowę w zakresie objętych nimi obszarów lokalizacji przyszłych elektrowni wiatrowych; oraz 
6) respektowania zasady „dobrego sąsiedztwa” w przypadkach wymagających wydania decyzji o warunkach zabudowy. 
 
Natomiast w zakresie skuteczności zabezpieczenia interesów społeczności lokalnych, w procesie lokalizacji elektrowni wiatrowych, należy rozważyć następujące działania: 
 
1) w sposób zdecydowany unikać konfliktu interesów osób pełniących funkcję w organach gminy, z koniecznością reprezentowania przede wszystkim dobra wspólnoty samorządowej. Zdaniem NIK, osoba pełniąca funkcje organu władzy wykonawczej w gminie, powinna – przy rozpoczęciu procesów planistycznych – składać oświadczenie o  występowaniu sytuacji konfliktu interesów, a  osoby które nie wyłączyły się z procedowania w sprawach dotyczących bezpośrednio ich interesu prawnego, powinny być poddane sankcjom o charakterze dyscyplinującym; 
2) w celu nadania jeszcze większej wagi procesowi konsultacji społecznych rozważyć, aby zasady i tryb konsultacji w sprawie inwestycji budowy elektrowni wiatrowych były ustalane uchwałą rady gminy; 
3) w celu przełożenia inwestycji na poprawę standardów życia społeczności lokalnych rozważyć możliwość wprowadzenia opłaty za „korzystanie z krajobrazu”, traktowanej jako danina publiczna o charakterze lokalnym, z płatnością przez cały okres trwania inwestycji. 
 
W aspekcie zidentyfikowanych i przedstawionych w analizie przypadków nieprawidłowości o charakterze operacyjnym, Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę na konieczność oceny skuteczności i adekwatności ustalonych w jednostkach systemów kontroli zarządczej oraz działań na rzecz ich stałej poprawy.
 
Źródło: sejm.gov.pl oraz raport NIK „Elektrownie wiatrowe w świetle kontroli NIK”