Inwestowanie w rozwój technologii dla pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych takich jak słońce, wiatr, woda, biomasa (ogólnie materia organiczna pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego) czy energia geotermalna staje się powoli koniecznością.

Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, obok konkurencyjności i ochrony środowiska jest jednym z podstawowych priorytetów w rozwoju polskiej gospodarki. Do 2020 roku ma powstać 2 tys. biogazowni rolniczych o mocy po ok. 1 MW. Władze szacują, że w Polsce możliwa jest roczna produkcja 5–6 mld m3 biogazu, o parametrach gazu ziemnego. Oceniają, że z samych produktów ubocznych rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego można produkować rocznie około 1,7 mld m3 biogazu, co odpowiada około 10% krajowego zużycia gazu. Opłacalność produkcji ma zapewnić nowy system finansowego wspierania wytwarzania prądu z biogazu rolniczego. Według wyliczeń rządu na wybudowanie biogazowni o mocy 2 tys. MW potrzeba 4–5 mld euro (2–2,5 mln euro na 1 MW), a jeśli z biogazu ma powstawać prąd, to trzeba dokupić kogeneratory za 1 mln. Około 50% kosztów inwestycji ma być sfinansowane pieniędzmi przedsiębiorców, a reszta dotacjami lub preferencyjnymi kredytami. Na zachętę dla inwestorów władze proponują, żeby w przypadku wytwarzania z biogazu prądu w kogeneracji z ciepłem dać producentom prawo do przychodów ze sprzedaży dwóch rodzajów certyfikatów: za produkcję w kogeneracji i za wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

Wsparcie inwestycji – dotacje na biogazownie

Niezwykle istotnego znaczenia nabiera tutaj możliwość skorzystania przez przedsiębiorców z dostępnych instrumentów wsparcia, w tym z funduszy unijnych. Aby zwiększyć naszą niezależność energetyczną, a jednocześnie zredukować poziom zanieczyszczeń, promuje się rozwijanie źródeł odnawialnych oraz wspiera się technologie spalania biomasy i przystosowania odpadów do produkcji energii. W odpowiedzi na coraz bardziej restrykcyjne wymogi Unii Europejskiej polscy rolnicy zaczynają poważnie podchodzić do ochrony środowiska oraz wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych. Inicjatywy Ministerstwa ułatwią przedsiębiorcom dostęp do zewnętrznego finansowania oraz mają zachęcić do korzystania ze środków unijnych.
Dotychczas przedsiębiorcy otrzymywali na realizację ww. działań dofinansowanie od 20 do 30% zwrotu poniesionych kosztów. W obecnym okresie programowania 2007–2013 jest wiele możliwości finansowania projektów energetycznych z zakresu odnawialnych źródeł energii. Na etapie przygotowania inwestycji inwestor będzie musiał pozyskać finansowanie inwestycji, w tym uzyskać pomoc finansową przewidzianą dla inwestycji w zakresie ochrony środowiska i wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. W ramach działania na inwestycje w energię odnawialną przeznaczone zostały środki w wysokości ponad 2 mld euro. Przedsiębiorcy mogą, w zależności od regionu, ubiegać się o zwrot do 50% poniesionych nakładów. Małe i średnie firmy mogą starać się nawet o 70% dofinansowania.

Wsparcie regionalne

Inwestycje dotyczące odnawialnych źródeł energii można sfinansować również z programów regionalnych. Nie wszystkie województwa wyszczególniły specjalne działania na wsparcie inwestycji z zakresu odnawialnych źródeł energii dla przedsiębiorstw. W niektórych województwach istnieje możliwość wsparcia takich projektów z działań dotyczących ochrony środowiska, pozostałe natomiast nakazują startować firmom do konkursów wraz z innymi inwestycjami przedsiębiorstw. Co do zasady projekty o niższej wartości (mniej niż 20 mln PLN oraz w przypadku wytwarzania energii elektrycznej z biomasy lub biogazu) mogą otrzymać wsparcie na nową inwestycję w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii z 16 Regionalnych Programów Operacyjnych wdrażanych na poziomie poszczególnych województw. Wszystkie regiony stosują konkursową procedurę wyłaniania dofinansowywanych operacji dla przedsiębiorstw. O wyborze konkretnego Regionalnego Programu Operacyjnego decyduje lokalizacja inwestycji (zdarza się również, iż konieczna jest siedziba Wnioskodawcy na terenie danego województwa).

Biogaz jest opłacalny?

To pytanie, na które już mam nadzieję odpowiedziałam powyżej. Dzięki wprowadzeniu odpowiednich przepisów w latach 2004–2007 co roku w Kajach Unii Europejskiej produkcja gazu w biogazowniach wzrasta o ponad 50%.  Dodam tylko, że w Niemczech działa ok. 4 tys. biogazowi i bardzo dobrze sobie radzą – zapewniają elektryczność około 3 mln gospodarstw domowych. W znowelizowanej ustawie o prawie energetycznym zakłada się, że od 1 stycznia 2010 roku zostaną wprowadzone usprawnienia w systemie wsparcia dla produkcji biogazu rolniczego. Nowelizacja wprowadza dwa rodzaje certyfikatów:
– dla biogazu przeznaczonego do sieci gazowej (tylko biogaz rolniczy),
– dla biogazu pozyskiwanego z biomasy i przeznaczonego do produkcji energii elektrycznej w skojarzeniu z produkcją ciepła w wysoko sprawnych jednostkach kogeneracji.
W tym przypadku producent będzie mógł uzyskać dwa rodzaje certyfikatów – zielony (energia z OZE) oraz żółty (kogeneracyjny). Dotyczy to zarówno biogazu rolniczego, jaki i uzyskiwanego z komunalnych odpadów, osadów ściekowych, wysypisk śmieci.
Aby pobudzić rynek do inwestycji w eko-biznes, należy wprowadzić stabilny i przewidywalny system certyfikatów dla biogazu, który będzie skutkował opłacalnością inwestycji i rozwojem tej gałęzi energetyki odnawialnej w Polsce. Warto podkreślić, że najważniejszymi korzyściami, które płyną z rozwoju biogazowi rolniczych jest bez wątpienia przebudowa strukturalna energetyki w oparciu o zrównoważony rozwój rolnictwa energetycznego, a co za tym idzie napływ prywatnego kapitału na obszary wiejskie. Nie bez znaczenia jest także bezpieczeństwo dostaw energii z odnawialnych źródeł energii, innowacyjne rozwiązania oparte na wysoko sprawnej kogeneracji. Biogazownie z racji korzyści, jakie przynoszą, zwłaszcza w zakresie ochrony środowiska (chociażby utylizacja odpadów, redukcja emisji dwutlenku węgla), są bardzo pożądane, wspierane przez system dotacji unijnych oraz innych instrumentów finansowych, przewidzianych dla inwestycji ochrony środowiska. Korzyści finansowe wynikające ze sprzedaży energii odnawialnej, gwarancja jej stałej ceny oraz ciągle wzrastający na nią popyt wciąż przyciągają wielu potencjalnych inwestorów.

Iwona Polok
Dyrektor Komunikacji Marketingowej i PR
Management & Consulting Group

Cały artykuł – GLOBEnergia 4/2009

  biogazownieGLOBEnergia 4/2009 GLOBEnergia 4/2009