Początki

Ważnym momentem w historii polskiej geotermii był rok 1981 – wtedy wykonano na Podhalu głęboki odwiert Bańska IG 1, który wszedł w skład pierwszego dubletu geotermalnego w Doświadczalnym Zakładzie Geotermalnym Bańska Niżna. Był to przełom lat 80-tych i 90-tych XX wieku. Podłączono pierwsze budynki do geotermalnej sieci ciepłowniczej, powstała Geotermia Podhalańska S.A., której celem było komercyjne wykorzystanie gorących wód.

W roku 1995 sprzedaż ciepła z geotermii wynosiła 18 TJ, podłączonych do sieci było 27 odbiorców.

Początkowo produkcja ciepła odbywała się w oparciu o 2 otwory, jeden produkcyjny, drugi chłonny. W kolejnych latach następował dalszy rozwój infrastruktury, podłączano kolejnych odbiorców z Zakopanego i gmin ościennych, prowadzono prace wiertnicze.

Obecnie w skład systemu geotermalnego wchodzą trzy odwierty produkcyjne i dwa chłonne. Eksploatacja wód o temperaturze 82 – 86 st.C i mineralizacji ok. 2,2 g/l odbywa się z wydajnością 960 m3/h (dane za 2016 rok). W roku 2016 sprzedaż ciepła z geotermii wyniosła po raz pierwszy ponad 400 tyś GJ, a produkcja ciepła z geotermii przekroczyła 91%. Rok ten zapisał się również pierwszą obniżką cen ciepła sieciowego.

Budowa nowych przyłączy (Źródło Geotermia Podhalańska)

Co sprawia, że na Podhalu panują idealne warunki dla rozwoju geotermii?

Wody termalne Podhala występują w skałach stanowiących podłoże niecki podhalańskiej, znajdującej się pomiędzy Tatrami a Pienińskim Pasem Skałkowym. Skałami zbiornikowymi są spękane skały węglanowe mezozoiczne i częściowo paleogeńskie. Obszar zasilania zbiornika znajduje się w Tatrach. Tam w podłoże wnikają wody opadowe, krążąc w systemie szczelin i pustek przemieszcza się na znaczną głębokość, sięgającą 2,5 – 5 km. Temperatura wód wzrasta systematycznie, osiągając nawet ponad 100 st.C. Dużą zaletą systemu geotermalnego Podhala jest niska mineralizacja bardzo ciepłych wód – wynosi ona zaledwie 2,2 g/l. Przykładowo, wody wykorzystywane do produkcji ciepła w Stargardzie Szczecińskim o podobnej temperaturze charakteryzują się mineralizacją na poziomie ok. 150 g/l co bardzo utrudnia eksploatację.

Przekrój przez nieckę podhalańską (Źródło www.pgi.gov.pl)

 

Dofinansowania

Pod koniec września 2017 roku Geotermia Podhalańska (wnioskodawca: Gmina Szaflary) uzyskała dofinansowanie w wysokości 44,94 mln zł na wykonanie otworu badawczo – eksploatacyjnego Bańska PGP – 4. Ma on mieć charakter badawczo – eksploatacyjny i sięgać do głębokości 5,3 km. Wykonanie tak głębokiego odwiertu umożliwi ocenę warunków występowania wód termalnych w utworach eocenu numulitowego. Szacowana temperatura wód na zakładanej głębokości wynosi ok. 130 st.C. W przypadku potwierdzenia oszacowanych parametrów złoża wód termalnych możliwa byłaby produkcja prądu elektrycznego.

Spółka uzyskała także dofinansowanie do projektu „Rozbudowa systemu geotermalnego w celu zwiększenia mocy odnawialnego źródła energii cieplnej dla PEC Geotermia Podhalańska S.A.”. Wyniosło ono 12,2 mln zł (co stanowi 51,64% całkowitych kosztów).

W ostatnich dniach grudnia 2017 roku Geotermia Podhalańska podpisała również umowę o dofinansowanie projektu „Budowa sieci i przyłączy ciepłowniczych na terenie gminy miasto Zakopane oraz gmin Poronin, Biały Dunajec i Szaflary w celu zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii i ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza”. Projekt zakłada budowę sieci oraz przyłącza o długości ponad 6 km, dzięki któremu czyste ekologicznie ciepło popłynie do kolejnych 123 odbiorców. Całkowita wartość dofinansowania wynosi 6,088 mln zł, co stanowi 66,8% całej kwoty (ok. 11,2 mln zł).

 

Źródło:

Geotermia Podhalańska

Państwowy Instytut Geologiczny

Anna Chmurzyńska

Termalni.pl