Kazimierza Wielka to niewielka miejscowość położona w województwie świętokrzyskim, czwarte najmniejsze miasto powiatowe w Polsce.

Od kilku lat trwały starania władz miasta o uznanie jego walorów leczniczych i nadanie mu statusu uzdrowiska.

W sierpniu bieżącego roku Ministerstwo Zdrowia podpisało decyzję o możliwości prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego na terenie trzech sołectw, miedzy innymi Kazimierzy Wielkiej. Potwierdzone zostały już walory lecznicze klimatu i jedyne czego brakuje to zakład leczniczy. Za taki zostanie uznany basen termalny z wodami siarczkowymi.

Woda z Cudzynowic, kompleks w Kazimierzy Wielkiej

Kompleks basenów termalnych (mały i duży basen) wraz sauną, jacuzzi, placem zabaw powstanie w sąsiedztwie funkcjonującej pływalni Wodny Raj, działającej od 2006 roku. Ze względu na wykorzystanie wód termalnych, basen leczniczy będzie miał charakter całoroczny. Ma on mieć wymiary 10 na 18 m, temperatura wód ma wynosić latem 32 – 34 st.C, zimą zaś 36 – 38 st.C. Woda termalna doprowadzana będzie do Kazimierzy Wielkiej z Cudzynowic.

Wizualizacja basenu termalnego w Kazimierzy Wielkiej (Źródło: Starostwo Powiatowe w Kazimierzy Wielkiej)

Pierwsze informacje na temat wyjątkowego składu chemicznego tamtejszych wód pochodzą z lat 60-tych XX wieku, kiedy na potrzeby poszukiwania ropy naftowej i gazu ziemnego wykonano w rejonie odwierty badawcze. Ostateczne potwierdzenie uzyskano w 2015 roku kiedy zakończono wiercenie pierwszego w województwie świętokrzyskim otworu przeznaczonego do eksploatacji wód termalnych na potrzeby ciepłownicze. Odbiorcą jest Zespół Szkół Rolniczych w Cudzynowicach.

Parametry odwiertu

Odwiert o głębokości 750 m ujmuje wodę o temperaturze 28 st.C z silnie porowatych i przepuszczalnych piasków i piaskowców kredy górnej. Podczas prac wiertniczych uzyskano samowypływ a szacowana wydajność ujęcia wynosi 200 – 300 m3/h. Na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono mineralizację na poziomie ok. 13 g/l, jest to woda typu chlorkowo – siarczanowo – sodowa, z zawartością siarki dwuwartościowej na poziomie 40 mg/l oraz jodu powyżej 1 g/l.

Wizualizacja uzdrowiska w Kazimierzy Wielkiej (Źródło: SUSUŁ&STRAMA ARCHITEKCI)

Balneoterapia

Zawartość składników swoistych wskazuje na możliwość wykorzystania wód w balneoterapii (kąpieli leczniczych oraz kuracji pitnych). Decyzją Ministerstwa ustalono także kierunki lecznicze dla obszaru ochrony uzdrowiskowej w Kazimierzy: choroby reumatologiczne, osteoporoza, choroby kariologiczne i nadciśnienie. Warto podkreślić, że spośród wszystkich udokumentowanych zasobów wód siarczkowych na terenie województwa świętokrzyskiego wody z Cudzynowic mają najwyższą temperaturę i charakteryzują się największymi zasobami eksploatacyjnymi.

Nie zanotowano także zmiany składu chemicznego przy większych wydajnościach. Jest to najprawdopodobniej związane z dużą miąższością skał zbiornikowych (120 m oraz) artezyjskim poziomem stabilizacji zwierciadła wody.

Wyjątkowe walory lecznicze wody, związane zarówno z obecnością składników swoistych jak i typem chemicznymi i mineralizacją, idealną do kąpieli leczniczych zadecydowały o podjęciu działań zmierzających do wykorzystania wód w Kazimierzy Wielkiej.
Woda do basenu popłynie 3 – kilometrowym rurociągiem do Kazimierzy Wielkiej, gdzie zostanie wykorzystana zarówno do celów balneoterapeutycznych jak i grzewczych. Plany zakładają bowiem budowę ciepłowni geotermalnej, która zaopatrzyłaby w ciepło budynki pływalni a podgrzałaby wodę w basenie odkrytym. Planowane jest także wykonanie odwiertu chłonnego, zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie pływalni, dzięki któremu schłodzona woda zostałaby zatłoczona z powrotem do złoża zapewniając odnawialność zasobów.

Kilka słów o kosztach i terminach

Szacunkowa wartość inwestycji to ok. 10 mln zł, z czego budowa basenu to koszt ok. 4,9 mln zł. Władze powiatu kazimierskiego uzyskały na projekt dofinansowanie w wysokości 3,4 mln zł z funduszy Unii Europejskiej, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020. Budowa basenu ma zakończyć się w 2020 roku.
Budowa zakładu leczniczego nie jest jedyna inwestycją przybliżającą Kazimierzę Wielką do uzyskania statusu uzdrowiska. Obszar o powierzchni ok. 100 ha zostanie przeznaczony pod zabudowę zdrojową – parki, deptak, pijalnia wód oraz obiekty sanatoryjne.

Opracowano na podstawie:
– mineralne.pgi.gov.pl
– Wiktorowicz B., Nowak J. – Wody geotermalne rejonu Kazimierzy Wielkiej i możliwości ich zagospodarowania. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia, Zrównoważony Rozwój nr 2/2016
– kielce.tvp.pl

Zdjęcie główne: Zalew Kazimierza Wielka. Źródło: Wikipedia

Anna Chmurzyńska

Termalni.pl