W lipcu ubiegłego roku rozpoczęły się prace nad międzynarodowym projektem „Energia geotermalna – podstawa niskoemisyjnego ciepłownictwa, poprawy warunków życia i zrównoważonego rozwoju – wstępne studia możliwości dla wybranych obszarów w Polsce”. Zakładał on współpracę pomiędzy Instytutem Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk (IGSMiE PAN) w konsorcjum z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie i Politechniką Wrocławską a naukowcami i inżynierami z Islandii i Norwegii w celu transferu wiedzy, technologii i dobrych praktyk w dziedzinie ciepłownictwa geotermalnego. Prace objęły wizyty studyjne (wizytacje techniczne na obiektach wykorzystujących energię geotermalną, konferencje i seminaria) w Polsce, Norwegii i na Islandii. Wytypowano cztery miejscowości: Poddębice, Konstantynów Łódzki, Sochaczew i Lądek Zdrój dla których przeprowadzono analizę warunków występowania oraz możliwości wykorzystania wód termalnych do celów grzewczych. Poniżej podano streszczenie najważniejszych ustaleń z raportu końcowego projektu.

Lokalizacja obszarów badań (opracowanie własne)

Poddębice

Miejscowość w województwie łódzkim, liczba mieszkańców to ok. 7,8 tyś. W Poddębicach działa obecnie najmłodsza w Polsce instalacja geotermalna. Została ona uruchomiona w 2013 roku, temperatura wody geotermalnej wynosi 68 st. C zaś maksymalna wydajność ok. 250 m3/h. Całkowita moc zainstalowana w 2016 roku wyniosła 10 MWth (1/7 całkowitej mocy zainstalowanej z geotermii w Polsce) a sprzedaż ciepła z geotermii – ok. 56 TJ (ok. 8% całkowitej sprzedaży energii cieplnej z geotermii w Polsce). W ramach projektu „Potencjał dla wykorzystania energii geotermalnej w Polsce – miasto Poddębice” wykonano szereg analiz i pomiarów, które wskazują iż możliwe jest zwiększenie produkcji ciepła do 45 GWh rocznie. Oprócz stałego monitoringu stanu wód, konieczne okazać się może także wykonanie dodatkowych odwiertów. Plan rozwoju Geotermii Poddębice zakłada: budowę zbiornika do schładzania wód geotermalnych, przystosowanie lokalnych kotłowni szczytowych do współpracy z geotermią, rozbudowę sieci geotermalnej, ewentualne wykorzystanie wody termalnej po uzdatnieniu jako wody pitnej, sprzedaż wody firmie kosmetycznej BIOGENED a także do hodowli zwierząt w zoo oraz uprawy roślin. Plany obejmują także rozbudowę działającego obecnie sezonowo kąpieliska termalnego.

Konstantynów Łódzki

Miasto w województwie łódzkim, liczące ok. 17 tyś mieszkańców. W rejonie Konstantynowa oszacowano parametry aż pięciu poziomów wodonośnych, w których temperatura wód waha się od 25 st.C na głębokości ok. 1 km przy mineralizacji ok. 15 g/l do 120 st.C na głębokości ponad 3,5 km przy mineralizacji ok. 170 g/l. Najbardziej obiecujący pod względem energetycznym i ekonomicznym jest poziom dolnojurajski występujący na głębokości 2,1 – 2,7 km o temperaturze 60 – 75 st.C przy mineralizacji 40 – 120 g/l. Wody te, charakteryzujące się podwyższoną zawartością jodu i bromu mogą być wykorzystywane w balneologii. Możliwe jest także włączenie geotermii do miejskiej sieci ciepłowniczej. Szacowana maksymalna moc cieplna wynosi ok. 52 TJ/rok i pozwoliłaby na dostarczenie ciepła do ok. 79% mieszkańców korzystających z działającej obecnie sieci ciepłowniczej.

Sochaczew

Miasto w województwie mazowieckim, zamieszkane przez ok. 37 tyś mieszkańców. W rejonie Sochaczewa stwierdzono występowanie czterech poziomów wodonośnych, które mogą być rozpatrywane w kontekście wykorzystania wód. Głębokość poziomów wodonośnych waha się od 1,2 km do 2,4 km, temperatura wód zmienia się od 40 st.C do 70 st.C, zaś mineralizacja – od 0,5 g/l do 110 g/l. Niewielka mineralizacjo umożliwia eksploatację jednootworową, zaś niewielka głębokość pozwala ograniczać koszty – pod tym względem najbardziej perspektywiczny jest zbiornik najpłytszy – dolnokredowy. Woda znalazłaby zastosowanie zarówno w balneologii jak i ciepłownictwie. Szacowana produkcja ciepła geotermalnego mogłaby wynosić ok. 37 TJ/rok.

Lądek Zdrój

Miejscowość uzdrowiskowa w województwie dolnośląskim, znana z ciepłych wód o unikalnym działaniu leczniczym od XIII wieku. Wody lecznicze, termalne eksploatuje się jednym odwiertem, dwoma studniami i trzema zbiornikami na wypływach. Wszelkie plany dotyczące wykorzystania wód termalnych tego rejonu do celów ciepłowniczych muszą uwzględniać ochronę cennych zasobów wód leczniczych oraz zabezpieczać stabilność złoża. W 2016 roku wykonano głębokie wiercenie (2,5 km) zaś otrzymane wyniki badań wskazują na możliwość zapewnienia energii cieplnej dla miasta na poziomie 65%. Plany wykorzystania wód obejmują budowę ciepłowni o mocy 2 MW. Kaskadowy system odbioru ciepła z wód termalnych zakłada także przeznaczenie energii cieplnej dla potrzeb rolnictwa oraz na odśnieżanie dróg w zimie. System ten, powszechnie stosowany w Islandii, byłby pionierskim przedsięwzięciem w Polsce.

Lądek zdrój (fot. Anna Chmurzyńska)

Źródło: Raport końcowy projektu „Energia geotermalna – podstawa niskoemisyjnego ciepłownictwa, poprawy warunków życia i zrównoważonego rozwoju – wstępne studia możliwości dla wybranych obszarów w Polsce”

Anna Chmurzyńska

Termalni.pl