W dniach 29.11 – 01.12.2016 r. w Essen miał miejsce Niemiecki Kongres Geotermalny 2016 – najważniejsze cykliczne wydarzenie branżowe naszych zachodnich sąsiadów. Organizatorem było Niemieckie Stowarzyszenie Geotermiczne (Bundesverband Geothermie e.V.). Tradycją Kongresu jest zapraszanie do udziału w każdej jego edycji przedstawicieli jednego z krajów, z którym współpracują organizatorzy. W 2016 r. takim krajem partnerskim była Polska (w poprzednich latach były to m.in. Francja i Turcja).  Geotermii w naszym kraju poświęcone były specjalne warsztaty w dniu otwarcia Kongresu pt. „Partner Country Poland”. W zgodnej opinii obu stron było to ważne i prestiżowe spotkanie specjalistów z Polski i Niemiec. Poprzedziło je Forum Polsko-Niemieckie w Krakowie w 2013 r., podobne Forum w Essen w 2016 r. podczas targów i wystawy geotermalnej, a także udział przedstawicieli Bundesverband Geothermie e.V. w Sympozjum Współczesne Problemy Hydrogeologii 2015 r. w Ustce oraz w V. Ogólnopolskim Kongresie Geotermalnym 2016. Zaproszenie do udziału w Warsztatach w 2016 r. przyjęła Pani Karolina Markowska – Wicekonsul Konsulatu Generalnego RP w Kolonii, Wydział Promocji Handlu i Inwestycji. Warsztaty i spotkania dotyczące naszego kraju podczas Kongresu w Essen były przygotowane wspólnie przez Bundesverband Geothermie e.V. i Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne.

Polska delegacja biorąca czynny udział w Kongresie (jako autorzy i prelegenci) składała się z ośmiu osób – członków Polskiego Stowarzyszenia Geotermicznego (reprezentujących jednocześnie wiodące instytucje i firmy związane z branżą geotermalną). Byli wśród nich: Beata Kępińska –  prezes Polskiego Stowarzyszenia Geotermicznego (IGSMiE PAN), Marek Hajto – wiceprezes PSG, (AGH), Arkadiusz Biedulski – wiceprezes PSG (G-Term Energy Sp. z o.o.), Ewa Kurowska – sekretarz PSG (Uniwersytet Śląski), Piotr Długosz (Pro-Invest Solutions Sp. z o.o., PEC Geotermia Podhalańska SA), Maciej Kłonowski, Wiesław Kozdrój, Grzegorz Ryżyński (Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy). Reprezentowana była także Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła. Warsztaty poprowadzili Beata Kępińska – prezes PSG oraz Claus Heske – członek Zarządu Bundesverband Geothermie e.V. Słowo wstępne wygłosiła Pani Wicekonsul Karolina Markowska.

Wspólne otwarcie Warsztatów  „Partner Country Poland”  podczas Niemieckiego Kongresu Geotermalnego 2016 przez Beatę Kępińską, prezes PSG i  Clausa Heske z Zarządu Bundesverband Geothermie e.V.  (fot. Ewa Kurowska)

Przedstawiono osiem referatów oraz kilka posterów, które dotyczyły: podstawowych aspektów związanych z potencjałem i zasobami energii geotermalnej w Polsce; obecnym stanem oraz perspektywami i kierunkami rozwoju jej wykorzystania; wprowadzonego w 2016 r. publicznego wsparcia dla geotermii w Polsce; wybranych przykładów obecnych zastosowań w ciepłownictwie sieciowym; geotermalnych aspektów kopalń podziemnych (na przykładzie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego); wykorzystania i perspektyw rozwoju płytkiej geotermii z zastosowaniem pomp ciepła; przeglądu realizowanych obecnie projektów badawczych i badawczo-rozwojowych; możliwości współpracy polsko-niemieckiej w sektorze geotermii. Niektóre referaty były prezentowane w imieniu kilku współautorów – wszystkim dziękujemy za ich wkład, współpracę i przyczynienie się do sukcesu Warsztatów.

Szczegółowy program Warsztatów przedstawiał się następująco:

  • Workshop welcome and opening talks – C. Heske (Bundesverband Geothermie e.V.), B. Kępińska  (Polish Geothermal Society), K. Kozłowska (Vice-Consul, Trade Dept, Consulate of Republic of Poland, Koeln),
  • Geothermal energy potential of Poland   –  M. Hajto (PGS, vice-president, AGH-UST),
  • Current state and prospects of geothermal energy uses’ development in Poland  –  Beata Kępińska (PGS, MEERI PAS),
  • Geothermal energy uses in district heating – selected examples – P. Długosz (PEC Geotermia Podhalańska SA Supervisory BoD chair),
  • Geothermal aspects of the Upper Silesia Coal Basin, Poland  – E. Kurowska (PGS, BoD member, University of Silesia),
  • Geothermal research in Poland – selected examples  –  A. Sowizdzał, W. Górecki, M. Hajto (AGH-UST), J. Banas (AGH-UST),  B. Kępinska, B. Tomaszewska, W. Bujakowski, R. Skrzypczak, M. Miecznik (MEERI PAS), E. Kurowska (University of Silesia),
  • Development of shallow geothermal energy  in Poland and involvement of the Polish Geological Institute. Current state of research and practical applications – M. Kłonowski (Polish Geological Institute – Polish Research Institute),
  • Polish heat pump market after 5 years of PORT PC activities and supporting initiatives for close future – Jakub Koczorowski (PORT PC BoD member), presented by E. Kurowska,
  • Polish – German cooperation opportunities in geothermal  energy sector –– B. Kępińska (PGS, chairperson)

Warsztaty cieszyły się dużym zainteresowaniem – wzięło w nich udział wielu uczestników Kongresu z Niemiec, Polski, Holandii, Belgii i Chin. W trakcie dyskusji padło szereg pytań, które dotyczyły m.in. danych geologicznych, hydrogeologicznych i geotermalnych, map geotermicznych i strumienia cieplnego Ziemi, map potencjału płytkiej energii geotermalnej, ewentualnej współpracy z firmami naftowymi w dziedzinie rozpoznania i eksploatacji energii geotermalnej w naszym kraju, aspektów ekonomicznych i ekologicznych, akceptacji społecznej. Prezentacja dotychczasowego dorobku polskiej geotermii oraz perspektyw rozwoju spotkały się z żywą reakcją strony niemieckiej. Warsztaty dobrze przysłużyły się promocji badań i praktycznych osiągnięć w zakresie geotermii w Polsce. Spełniły oczekiwania współorganizatorów, a polscy przedstawiciele usłyszeli wiele pozytywnych i życzliwych komentarzy oraz gratulacji zarówno z uwagi na pomyślne przykłady rozwoju geotermii, jak i prowadzone badania, podejmowane inicjatywy, a także wprowadzoną w 2016 r. politykę zmierzającą w kierunku ułatwienia rozwoju tej dziedziny. Uznanie wzbudziły także bardzo dobrze przygotowane prezentacje i wystąpienia. Wyrażano również zainteresowanie i dyskutowano możliwości przyszłej współpracy instytucji z Polski i Niemiec.

Na Kongresie obecni byli także Polacy – pracownicy różnych polskich i zagranicznych firm związanych z branżą geotermalną, wśród których wyróżniała się zwłaszcza reprezentacja firmy Geopartner Sp. z o.o. W dyskusjach gremium polskiego wyrażano żywe zainteresowanie możliwościami i efektami rozwoju geotermii w Polsce oraz współpracą z partnerami niemieckimi.

Polscy uczestnicy Kongresu wzięli udział również w sesji dotyczącej realizowanego od 2016 r. międzynarodowego projektu „GeoPlasma-CE”, w który po stronie polskiej zaangażowani są przedstawiciele PIG-PIB oraz AGH WGGiOŚ KSE.

W Kongresie wzięło udział ponad 300 uczestników, w tym ponad 100 prelegentów występujących w 14 sesjach i 8 warsztatach. Tematyka sesji  naukowych i technicznych obejmowała m.in. nowoczesne technologie wiercenia otworów geotermalnych, innowacyjne technologie pozyskiwania energii geotermalnej oraz liczne projekty międzynarodowe z udziałem zespołów z Niemiec. Zorganizowane zostały także sesja posterowa oraz wystawa prezentująca niemieckie firmy i instytucje branżowe. Podczas Kongresu obchodzono także jubileusz 25–lecia Niemieckiego Stowarzyszenia Geotermicznego (Bundesverband Geothermie e.V.), w którym wzięli udział przedstawiciele polskiej delegacji.

Niemiecki Kongres Geotermalny Essen

Uczestnicy Warsztatów „Partner Country Poland” partner podczas Niemieckiego Kongresu Geotermalnego 2016. Od lewej stoją: prezes PSG Beata Kępińska, Claus Heske (BG e.V.), wiceprezes PSG Marek Hajto, sekretarz PSG Ewa Kurowska, wiceprezes PSG Arkadiusz Biedulski, Piotr Długosz (ProInvest Solutions Sp. z o.o., Geotermia Podhalańska) i Maciej Kłonowski (PIGPIB)

Podczas sesji plenarnej w dniu zamknięcia Kongresu, na zaproszenie organizatorów prezes PSG Beata Kępińska wygłosiła referat przewodni pt. „Geothermal energy in Poland – state and development prospects (Energia geotermalna w Polsce – stan i perspektywy rozwoju)”. Swoistym podsumowaniem Kongresu było wręczenie  nagród i odznaczeń przyznanych przez Bundesverband Geothermie e.V. Jedną z nagród, w uznaniu zasług dla współpracy Polski i Niemiec w dziedzinie geotermii, uhonorowana została prezes PSG. Nagrodę wręczył Pan dr Erwin Knapek – przewodniczący Niemieckiego Stowarzyszenia Geotermicznego,  w  ubiegłych latach m.in. burmistrz Unterhaching k/Monachium, a następnie dyrektor działającej w tym mieście jednej z pierwszych geotermalnych elektrociepłowni w Niemczech i w Europie.

Prezes PSG uczestniczyła także w konferencji prasowej z udziałem ministra środowiska NadreniiPółnocnej Westfalii – Johannesa Remmela oraz przewodniczącego Bundesverband Geothermie e.V. – Erwina Knapka. Pytania ze strony dziennikarzy dotyczyły zarówno osiągnięć i możliwości dalszego rozwoju geotermii w Niemczech (zwłaszcza w wymienionym kraju związkowym) oraz roli ministerstwa środowiska w tym zakresie, jak i m.in. tych kierunków wykorzystania geotermii w Polsce, które służą zwiększaniu jej udziału w ciepłownictwie, a zatem ograniczaniu paliw kopalnych, możliwości nawiązania bliższej współpracy, wymiany doświadczeń, a także wspólnych projektów niemiecko–polskich z udziałem specjalistów z sąsiadujących ze sobą krajów o zbliżonych w pewnym zakresie warunkach geotermalnych. Zainteresowanie wzbudził też rządowy program wsparcia geotermii ogłoszony w Polsce w 2016 r. i rysujące się w związku z nim perspektywy i możliwości.

Współpraca organizacji geotermalnych oraz instytucji z Polski i Niemiec będzie kontynuowana – w trakcie Kongresu postanowiono, że następne spotkanie współorganizowane przez Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne i Bundesverband Geothermie e.V. będzie miało miejsce w 2017 r. w Polsce. Kolejny Niemiecki Kongres Geotermalny odbędzie się natomiast w Monachium w terminie 12–14.09.2017.

Więcej informacji o Kongresie w Essen znaleźć można na stronie internetowej: www.geothermie.de.

Opracowanie:

Maciej Kłonowski (Państwowy Instytut Geologiczny  – Państwowy Instytut Badawczy)
Ewa Kurowska (Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne, Uniwersytet Śląski)
Beata Kępińska (Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne, IGSMiE PAN)
Marek Hajto (Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne, AGH WGGiOŚ KSE)

 

Redakcja GLOBEnergia