– Małopolanie są coraz bardziej świadomi zagrożeń, jakie dla ich zdrowia niesie oddychanie zanieczyszczonym powietrzem. Ich duże zaangażowanie i jakość zgłaszanych uwag potwierdzają, że interesują się tym problemem i chcą aktywnie uczestniczyć w naszych działaniach. Dla nas jest to wyraźny sygnał, że zmienia się mentalność mieszkańców – są oni coraz bardziej świadomi, że korzystając z przestarzałych pieców czy samochodów sami szkodzą swojemu zdrowiu – mówił wicemarszałek województwa – Wojciech Kozak. Dodał również, że województwo małopolskie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 na politykę energetyczną posiada ogromne środki – 420 mln euro.

Kolejnym krokiem w walce o czystsze powietrze w regionie jest przeprowadzana właśnie aktualizacja Programu Ochrony Powietrza. W szczególności ma ona dotyczyć weryfikacji dotychczasowych działań oraz określenia wyzwań na przyszłość. W sumie do Urzędu Marszałkowskiego wpłynęły 52 wnioski, w tym 35 od władz samorządowych, 13 od organizacji i 4 od osób prywatnych.

Zgodnie z najczęściej powtarzającymi się uwagami nowy POP powinien normować kwestie przyjęcia uchwały antysmogowej dla całego województwa, w której znalazłyby się zapisy określające parametry emisyjne dla kotłów małej mocy, czyli tych wykorzystywanych w domach prywatnych. Jak wskazywali wnioskodawcy, słynny krakowski smog ma swoich odpowiedników na obszarze całego województwa. Niestety wciąż brakuje skutecznych instrumentów prawnych, które zobowiązałyby mieszkańców do zamiany nieefektywnych pieców na te bardziej ekologiczne. Dużym problemem jest też spalanie śmieci w domowych piecach czy wykorzystywanie opału złej jakości (np. węgla z dużą zawartością siarki), co wynika nie to nie tylko z chęci oszczędzania, ale też z braku świadomości o zgubnych skutkach takich działań dla środowiska i naszego zdrowia.

Część z gmin, które w ramach poprzedniego Programu z 2013 roku nie zostały objęte obowiązkiem wymiany starych kotłów, teraz zwróciły się z prośbą o uwzględnienie ich w aktualizowanym dokumencie, aby mogły włączyć się w działania ograniczające niską emisję. Z kolei niektóre gminy, które już się w nim znalazły, wnioskowały o ograniczenie skali wyznaczonych zadań. W części wniosków powtarzały się też sugestie dotyczące przyłożenia większej uwagi do termomodernizacji budynków i połączenia tych działań z wymianą kotłów grzewczych. Takie kompleksowe działanie, poza oczywistymi korzyściami dla środowiska, pozwoliłoby mieszkańcom na spore oszczędności na ogrzewaniu domów. Na gminy miałby także zostać nałożony obowiązek informowania swoich mieszkańców o jakości powietrza na ich terenie, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości uzdrowiskowych.

Prace nad przygotowaniem projektu zaktualizowanego Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego potrwają do października. Kolejnym etapem będą konsultacje przeprowadzone w Krakowie w dniach 12.09 i 19.09, Tarnowie – 13.09, Nowym Sączu – 20.09, Chrzanowie – 21.09 oraz w Nowym Targu – 22.09. Zaprezentowane zostaną proponowane działania zmierzające do ograniczenia emisji zanieczyszczeń w ramach nowego programu. Konsultacje społeczne projektu nowego Programu Ochrony Powietrza dla województwa małopolskiego ruszą prawdopodobnie w listopadzie. W tym czasie będzie on opiniowany przez gminy i powiaty, a każdy mieszkaniec będzie mógł przedstawić swoje stanowisko, zgłosić uwagi i wnioski do przygotowanego projektu dokumentu. W styczniu nowym Programem ochrony powietrza zajmie się Sejmik WM.

Program Ochrony Powietrza to strategia, zgodnie z którą do 2023 roku w Małopolsce ma zdecydowanie poprawić się jakość powietrza, a poziom zanieczyszczeń – w tym najgroźniejszych pyłów PM10, PM2,5, benzo(a)pirenu, NO2 i SO2 –  powinien mieścić się w dopuszczalnych normach. Przyjęty w 2013 roku program wskazywał główne źródła, które pogarszają stan powietrza. Głównymi „winowajcami” okazały się przestarzałe kotły na paliwa stałe używane do ogrzewania oraz duże natężenie transportu w Krakowie. Efekty trzech lat obowiązywania programu są wymierne – 22 tys. wymienionych starych źródeł spalania węgla i inwestycje o wartości 585 mln zł, co pozwoliło zredukować emisję do powietrza ponad 350 ton pyłów i 180 kg szkodliwego benzo(a)pirenu.

Czy potrzebujemy ustawy Prawo Ochrony Powietrza? Przeczytaj w GLOBEnergia+ 7/2016!

Źródło: Malopolska.pl – oficjalny portal Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego

Opracowanie: redakcja GLOBEnergia