Program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o nazwie Prosument pozwala uzyskać dotację do 40% kosztow kwalifikowanych, a na pozostałą kwotę niskooprocentowany kredyt. Pozwoli to na rozwoj mikroinstalacji odnawialnych źrodeł energii, w tym mikroinstalacji fotowoltaicznych.

Wraz z wejściem dotacji inwestycje takie staną się ekonomiczne uzasadnione. Także w programie Prosument najlepsze wyniki ekonomiczne i najszybsze okresy zwrotu z inwestycji można uzyskać dzięki zwiększaniu konsumpcji własnej energii. Dzieje się tak dlatego, że zgodnie z nowelizacją Prawa Energetycznego z września 2013 roku, prosumenci (PROducent + konsSUMENT = PROSUMENT) mogą odsprzedawać energię nieskonsumowaną na własne potrzeby do sieci energetycznej, ale po cenie 80% ceny na rynku hurtowym, to jest za mniej niż 0,16 zł za 1 kWh.
Stawka odsprzedaży energii powoduje, że właścicielowi małej instalacji fotowoltaicznej nie opłaca się odsprzedawać energii do sieci, zwłaszcza że energia skonsumowana na własne potrzeby to oszczędność na poziomie około 0,63 zł. Dlatego projektując instalacje fotowoltaiczną i przygotowując się do takiej inwestycji, trzeba mieć na względzie własne potrzeby energetyczne, to jest ile energii elektrycznej konsumujemy w skali roku.

Wpływ konsumpcji własnej energii z instalacji PV na oszczędności w rachunkach za energię elektryczną
Przeanalizujmy przykładowy dom jednorodzinny z roczną konsumpcją energii elektrycznej na poziomie 4 300 kWh z zainstalowaną instalacją o mocy 5 kWp, przy koszcie jednostkowym za 1 kWp 8 000 zł (maksymalna kwota kosztu kwalifikowanego w programie Prosument), co daje koszt za instalację fotowoltaiczną 40 000 zł. Wydatki na energię elektryczną wynoszą w pierwszym roku 2 709 zł i będą rosnąć o około 5–7% w skali roku (dane za analizą Ministerstwa Gospodarki). Oszczędność z zainstalowania instalacji fotowoltaicznej (w pierwszym roku) w zależności od uzyskanego poziomu konsumpcji własnej prezentuje wykres poniżej. Analizując inwestycję w instalację fotowoltaiczną z punktu widzenia inwestora, jakim jest właściciel domu jednorodzinnego chcący zainstalować instalację fotowoltaiczną, to jedynym kosztem początkowym jest podatek dochodowy 18% od udzielonej dotacji. Dla analizowanej inwestycji jest to koszt 2 880 zł (18% z 16 000 zł dotacji otrzymanej z NFOŚiGW). Koszty, jakie ponosi inwestor w czasie pracy instalacji to spłata niskooprocentowanego kredytu (rata miesięczna w wysokości 156 zł w przypadku 15 letniego okresu kredytowania, przy założeniu 2% prowizji dla banku) oraz ewentualne koszty utrzymania instalacji, ktore są na poziomie 150–200zł rocznie.

Odpowiedni dobór wielkości instalacji PV
Odpowiedni dobor wielkości instalacji fotowoltaicznej dopasowany do wielkości konsumpcji energii elektrycznej jest pierwszym krokiem, jaki należy wykonać w procesie inwestycyjnym. Jak oszacować potrzeby energetyczne obiektu na ktorym planujemy inwestycję w PV? Na wstępie można przeanalizować rachunki za prąd z poprzednich lat, pozwoli to uzyskać informacje o szacowanej konsumpcji, oczywiście nie pozwoli na określenie, w jakich godzinach konsumujemy energię elektryczną, ale pozwoli na szacunkowe określenie naszych potrzeb. Statystyczny dom jednorodzinny w Polsce bez ogrzewania elektrycznego oraz bez ogrzewania ciepłej wody użytkowej zużywa około 4 000–4 500 kWh energii rocznie. Oznacza to, że dla takiego domu maksymalna moc instalacji nie powinna przekroczyć 4–4,5 kWp. Dlaczego taka wielkość instalacji przy takiej konsumpcji energii elektrycznej? Analizując mapy nasłonecznienia Polski, można stwierdzić, że po za kilkoma wyjątkami (na przykład centra miast) warunki słoneczne dla całej Polski są mniej więcej takie same. Z map wynika także, że średnio z instalacji o mocy 1 kWp można uzyskać około 1 000 kWh rocznie.

Zarządzanie konsumpcją energii elektrycznej
W domach jednorodzinnych w łatwy sposob można zwiększyć konsumpcję własną energii za pomocą urządzeń do sterowania i zarządzania zużyciem energii. Firma SMA proponuję swoim klientom rozwiązanie do zarządzania energią – Sunny Home Manager.  Zarządzanie energią oparte jest na kilku elementach optymalizujących konsumpcję. Przez inteligentne zarządzanie obciążeniem – uruchamiając pralkę, zmywarkę, pompę ciepła, grzejnik CWU wtedy, kiedy instalacja fotowoltaiczna produkuję najwięcej lub kiedy energia z sieci jest najtańsza, osiągamy najwyższy stopień oszczędności. Dzięki połączeniu Home Managera z SMA Energy Meter – licznikiem energii, Home Manager zawsze wie, jakie jest zapotrzebowanie na prąd w domu oraz ile energii jest generowane przez instalację fotowoltaiczną i tak zarządza odbiornikami, aby konsumowały w najlepszym z ekonomicznego punktu widzenia okresie. Dodatkowo dzięki połączeniu z serwerem prognozy pogody Home Manager wie, ile energii zostanie wyprodukowane w ciągu kilku najbliższych godzin.

Michał Marona
SMA Central & Eastern Europe

Cały artykuł w numerze GLOBEnergia 5/2014
okładka 5 2014