Projekty parasolowe i grantowe dotyczą najczęściej wymiany urządzeń grzewczych czy montażu odnawialnych źródeł energii.

Biorąc pod uwagę, że mieszkańcy mogą liczyć na dofinansowanie w wysokości od 60% nawet do 85%, nie ma się co dziwić, że zainteresowanie projektami w poszczególnych gminach jest olbrzymie. Równie duża jest konkurencja wśród zainteresowanych samorządów – w ostatnio rozstrzygniętym konkursie na instalacje sektora OZE w Małopolsce, spośród złożonych 57 projektów, dofinansowanie otrzymały jedynie 4 przedsięwzięcia, a w zakończonym naborze wniosków na Śląsku złożono ich 125, co przekracza dostępne w konkursie środki aż jedenastokrotnie(!).

Na rozstrzygnięcie tego ostatniego konkursu przyjdzie sporo poczekać, ale po skali zainteresowania widać, że tylko najlepiej przygotowane projekty będą mogły liczyć na wsparcie.

Jakie są kluczowe czynniki decydujące o uzyskaniu dofinansowania? Dobór technologii, skala projektu, jakość dokumentacji oraz sposób dotarcia do mieszkańców. Artykuł przygotowaliśmy na bazie projektu parasolowego dla LGD Blisko Krakowa oraz projektu grantowego dla Związku Gmin i Powiatów Subregionu Zachodniego Województwa Śląskiego.

Dobór technologii

Dobór technologii to kwestia kluczowa dla każdego projektu, ale też jednocześnie duże wyzwanie. Odpowiedni mix technologiczny warunkuje sukces projektu, zaś zły dobór rozwiązań może już na wstępie przekreślić szanse przedsięwzięcia. Rozwiązania technologiczne w ramach projektu cechują się diametralnie różnym wpływem na wskaźniki – począwszy od emisji pyłów zawieszonych i CO2, poprzez wpływ na rozwój energetyki prosumenckiej, a na efektywności kosztowej skończywszy.

Dobierając technologie w ramach projektu, musimy mieć świadomość, że nie zawsze oczekiwania mieszkańców idą w parze z planami Instytucji Zarządzającej, a niektóre technologie, zamiast zwiększać szanse naszego projektu w konkursie, będą po prostu ciągnęły go w dół.

W analizowanych projektach przyjęto następujące technologie: mikroelektrownie fotowoltaiczne, powietrzne pompy ciepła, kotły na biomasę. Dodatkowo, w projekcie LGD Blisko Krakowa uwzględnione zostały kolektory słoneczne.

Samemu czy we współpracy?

Rozstrzygnięte konkursy dotacyjne nie pozostawiają złudzeń – znacznie większe szanse na uzyskanie wsparcia mają projekty międzygminne, uwzględniające mieszkańców z kilku, a nawet kilkunastu gmin. W projekcie LGD Blisko Krakowa wzięło udział 6 gmin, zaś wniosek Związku Gmin i Powiatów Subregionu Zachodniego objął aż 10 gmin. Co prawda projekty międzygminne to większe wyzwanie organizacyjne – wymagają umów partnerskich, porozumień itd., jednak – jak pokazuje praktyka – dają większe szanse na pozyskanie wsparcia.

Przygotowanie wytycznych i specyfikacji technicznych

Kolejny etap pracy nad projektem to uzgodnienia dotyczące szczegółowych wytycznych dla mieszkańców. W jego trakcie zawsze pojawia się wiele kwestii spornych. Newralgiczne tematy w analizowanych projektach dotyczyły m.in.: poziomu dofinansowania i wysokości wkładu własnego mieszkańców, uwzględnienia budynków nowobudowanych (nie zawsze jest to możliwe), mocy poszczególnych urządzeń, możliwości łączenia technologii w ramach projektu czy dopuszczenia budynków, w których jest prowadzona działalność gospodarcza.

Te z pozoru proste kwestie mogą okazać się bardzo istotnym utrudnieniem na etapie realizacji przedsięwzięcia.

Osobny problem to specyfikacje techniczne – dokumentacja musi gwarantować odpowiednio wysoką jakość urządzeń, aby były to jednostki o dużym poziomie zaawansowania technicznego i niezawodności, a jednocześnie dostępne na rynku i atrakcyjne pod względem cenowym (co może okazać się kluczowe na etapie postępowania przetargowego).

Podsumowując…

Projekty dla mieszkańców realizowane w formule parasolowej i grantowej to niewątpliwie dla każdej gminy duże wyzwanie organizacyjne – tym bardziej, jeżeli projekt uwzględnia współpracę kilku lub kilkunastu gmin. Niemniej jednak, duża skala projektu, obejmująca nawet ponad tysiąc instalacji, może okazać się decydująca w rywalizacji o środki w ramach dotacji, a tylko przygotowując skuteczny projekt, można zapewnić skokową poprawę jakości powietrza w naszych gminach!

Pamiętajmy jednak, aby zapewnić sobie wystarczająco dużo czasu na dobre przygotowanie projektu, przeprowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych oraz złożenie dokumentacji aplikacyjnej.

Cały artykuł dostępny w GLOBEnergia 3/2018

Patryk Swoboda

Prezes Zarządu
Planergia Sp. z o.o.