Głośno o walce ze smogiem zrobiło się w Polsce po działaniach społecznych tzw alarmów smogowych. Przełom nadszedł  poprzez samorządowe uchwały antysmogowe, zainicjowane w województwie małopolskim, potem w śląskim. To realne działania, wymuszające wprowadzenie nowoczesnych systemów grzewczych w budownictwie jednorodzinnym. Kraków stał się liderem likwidacji przestarzałych kotłów na paliwo stałe i zamiany na ekologiczne źródła ciepła. Do tej pory walka ze smogiem rozgorzała lokalnie a nie centralnie. Czy to się zmienia?

Ministerstwo Środowiska udostępniło wczoraj informację, która podsumowuje ich dotychczasową walkę ze smogiem.

Minister środowiska, Jan Szyszko, podkreślił, że za zanieczyszczenia odpowiada głównie niska emisja (blisko 90% z nich). Kolejny został wskazany transport, a oba te sektory są uznane za priorytetowe w walce o czyste powietrze.

Jak podaje Ministerstwo Środowiska, podjęto szereg działań, które mają wpłynąć na poprawę warunków bytowych Polaków. Pierwszym z nich jest utworzenie dokumentu wskazującego kierunek działań – Krajowy Program Ochrony Powietrza (KPOP). Pracę nad nim nadzorował komitet zarządzany przez Pawła Sałka, wiceministra środowiska.

Wraz ze współpracą z Ministrem Energii określono standardy dla paliw stałych, a do Ministra Rozwoju zwrócono się z potrzebą wprowadzenia standardów emisyjnych dla kotłów. W ten sposób przyjęto przepisy, które zezwolą na eksploatację jedynie tych kotłów, które spełniają najwyższe standardy emisyjne. Na Radę Ministrów zostały również przekazane przez Ministerstwo Energii projekty przepisów dotyczących jakości paliw używanych w domowych kotłach.

Założeniem rządu jest doprowadzenie do tego, aby w dobrym kotle było spalane dobre paliwo” – dodaje wiceminister środowiska Paweł Sałek, pełnomocnik rządu ds. polityki klimatycznej.

Jednocześnie resort środowiska zakończył prace legislacyjne, wdrażające unijne dyrektywy w sprawie ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania (tzw. dyrektywa MCP). Obejmuje ona instalacje o mocach od 1 do 50 MW.

Ważnym punktem jest nowelizacja tkz. „ustawy antysmogowej”. Obecnie władze samorządowe mogą określać wymagania dla paliw i urządzeń grzewczych zamieszczonych w domach. Zapisy te stały się podstawą do wprowadzenia 8 uchwał antysmogowych (dla województw: małopolskiego, śląskiego, opolskiego, mazowieckiego, łódzkiego, dolnośląskiego i wielkopolskiego oraz miasta Krakowa).

Za zmianami idą duże wydatki

W latach 2015-2017 ze środków finansowych, będących w dyspozycji NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy (wfośigw), zainwestowano wypłacono ponad 2 mld zł na działania poprawiające jakość powietrza, w tym ok. 1,7 mld zł na rozbudowę sieci ciepłowniczych i przyłączania do nich gospodarstw domowych” – podkreśla prof. Jan Szyszko, minister środowiska.

W sumie, do 2020 r. na działania poprawiające jakość powietrza resort środowiska przeznaczy ok. 10 mld zł. Poza nimi, zostaną wykorzystane też dotacje unijne. Resort otwarcie wspiera rozwój projektów geotermalnych, całkowicie bezemisyjnych. Jak podaje Ministerstwo Środowiska, dotychczas zostały podpisane dwie umowy o dotacje w tym obszarze. Pieniądze z POliŚ otrzymają Geotermia Toruń (19,5 mln zł) oraz Geotermia Podhalańska (12,2 mln zł).

Jak zostaną rozdysponowane środki krajowe? Po pierwsze, na edukację. Zostaną przygotowane informatory i materiały promocyjne, zachęcające do wymiany pieców wysokoemisyjnych. Ponadto prowadzone są kampanie informacyjne, takie jak „Czas na czyste powietrze”, „Stop Smog” czy strona internetową Portal Jakości Powietrza.

Kolejnym krokiem jest współpraca z MSWiA, która będzie obejmować kontrolę spalin generowanych przez pojazdy. Dzięki niej skontrolowano 97337 samochodów, stwierdzono ponad 900 nieprawidłowości i zabrano 1399 dowodów rejestracyjnych.

Ponadto skupiono się na transporcie. Ochrona środowiska bardzo mocno łączy się z elektromobilnością, dlatego resort środowiska przeznaczy 2 mld zł na zakup około tysiąca innowacyjnych autobusów bezemisyjnych (około 2 mln złotych za sztukę). Środki zapewni NFOŚiGW. Ponadto realizowane jest pięć programów dotyczących bezemisyjnego transportu.

Dodatkowo, jak podaje Ministerstwo Środowiska, wprowadzono rozwiązania związane z poprawą jakości pomiarów zanieczyszczenia oraz przyjęto uchwałę, która w przyszłości ma umożliwić wprowadzenie korzystnych taryf energetycznych.

Co dalej?

W naszym serwisie regularnie podajemy informacje związane z problemem niskiej emisji. Kluczowym rozwiązaniem wydaje się ograniczenie a wręcz zakazanie spalania paliw niskiej jakości. W miejscu popularnych „kopciuchów” powinny pojawić się kotły 5 klasy na paliwo stałe, spełniające wymogi ekoprojektu oraz pompy ciepła czy gazowe kotły kondensacyjne. Zmiana kosztuje, dlatego pojawiły się dopłaty i programy pomocowe. Nie jest to łatwe i tanie, ale czy nas stać na problemy zdrowotne, niszczenie budynków, zatrucie środowiska? Mamy nadzieję, że dla większości z nas to pytanie pozostaje retoryczne.

źródło materiałów: Ministerstwo Środowiska

 

 

Redakcja GLOBEnergia