Przez ostatnie kilka tygodni słyszy się sporo niepokojących informacji dotyczących NFOŚiGW. 

 

 
Te informacje dotyczą zwłaszcza tego, że NFOŚiGW zwalnia osoby odpowiedzialne za realizację programów związanych z ochroną powietrza, czy też rozwojem OZE i że tym sposobem zaprzestaje finansować ochronę atmosfery.
 
W oficjalnym komunikacje NFOŚiGW zapewniaj jednak, że: „W Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ochrona powietrza była i  pozostaje nadal jednym z głównych priorytetów działania. Nieprawdziwa jest informacja, że w NFOŚiGW nie funkcjonują już departamenty zajmujące się walką ze smogiem oraz innymi zanieczyszczeniami atmosfery. W wyniku wewnętrznej reorganizacji struktur zlikwidowano wprawdzie dwie jednostki – Departament Ochrony Powietrza oraz Departament Gospodarki Niskoemisyjnej – ale w ich miejsce powstał duży Departament Energii i Innowacji, który przejął zadania i programy tamtych jednostek.
 
Teraz informuje o tym, że przeglądane są realizowane przez fundusz programy i oceniane są wnioski. Oto fragment kolejnego komunikatu:
 
W Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej trwa obecnie przegląd wszystkich programów, którego celem jest uporządkowanie obszarów wsparcia (z zachowaniem zasady pierwszeństwa wydatkowania środków unijnych, z jednoczesnym uwzględnieniem możliwości finansowych NFOŚiGW). W związku z tym – wbrew upowszechnianym „rewelacjom” medialnym – obecnie nie ma jeszcze decyzji, co do ostatecznego kształtu poszczególnych programów, w tym programów Ryś (termomodernizacja domów jednorodzinnych) i Kawka (likwidacja niskiej emisji).  
 
Należy podkreślić, że program Kawka miał już trzy „edycje”. Na cele określone w programie Kawka, związane z likwidacją niskiej emisji (czyli emisji pyłów i szkodliwych gazów pochodzących z palenisk węglowych) w ramach I i II edycji Narodowy Fundusz przeznaczył prawie 280 mln zł. Dodatkowo obecnie oceniane są wnioski z 13 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) na ponad 120 mln zł, w których bierze się również pod uwagę efektywność wydatkowania środków publicznych oraz doświadczenia z dwóch poprzednich edycji. Do tej pory wypłacono dopiero niewiele ponad 50 mln zł. Pozostała kwota wypłacana będzie w latach 2016-2018.
 
Czy zatem program Kawka będzie kontynuowany, czy też wygaszony, jak spekulują niektóre media? Otóż NFOŚiGW już wcześniej nie planował dalszych naborów w ramach Kawki. W związku ze zobowiązaniami narzuconymi Dyrektywą CAFE [Dyrektywa 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy] Narodowy Fundusz planował środki finansowe w ramach do tej pory przeprowadzonych naborów z wydatkowaniem tych środków do 2018 roku –  tak, aby możliwe było spełnienie tych zobowiązań.
 
W związku z trwającym obecnie przeglądem programów priorytetowych, NFOŚiGW nie wstrzymał oczywiście ich funkcjonowania. Trwają np. nabory w programie Prosument (wspieranie budowy mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii) dla jednostek samorządu terytorialnego i WFOŚiGW. Zgodnie z planem zakończyły się nabory w programach Kawka i Ryś. NFOŚiGW ocenia złożone wnioski.
 
W programie Kawka nabór zakończył się 20 stycznia 2016 roku. Wnioski o udostępnienie środków złożyło 13 WFOŚiGW, ale większość z tych wniosków wymagała aktualizacji.  Dokumenty (wnioski) oceniane są również pod kątem efektywności wydatkowania środków publicznych i doświadczeń związanych z wdrażaniem programu Kawka w kontekście osiąganych efektów ekologicznych.
 
Niepokojące mogą być informacje dotyczące programy Ryś. 
Program Ryś, jako program o ogólnopolskim zasięgu, przewiduje wdrażanie przez pośredników finansowych – WFOŚiGW oraz banki (nie przewiduje naboru za pośrednictwem gmin). Zgodnie z harmonogramem wdrażania programu, NFOŚiGW ogłosił nabory na pośredników. W naborach nie zgłosił się żaden bank. W ocenie jest obecnie 10 wniosków z WFOŚiGW. Nie gwarantuje to wdrażania programu na terenie całej Polski, a NFOŚiGW jako instytucja centralna, obsługująca duże inwestycje, finansowane również ze środków europejskich, nie ma możliwości wdrażania sam tego programu. W związku z tym obecnie trwa w Narodowym Funduszu analiza możliwości, zasadności oraz celowości wdrażania programu w takim kształcie.
 
Źródło: NFOŚiGW