Bielsko-Biała, członek Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cites”, jako jedno z nielicznych miast w Polsce posiada wieloosobową jednostkę służącą zarządzaniu energią.

Biuro Zarządzania Energią, działające w strukturach Urzędu Miejskiego, istnieje od 1997 roku, zajmując się sprawami nadzoru i rozwoju rynku energii poprzez stworzenie i realizację Planu zaopatrzenia miasta w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. W tym zakresie czuwa także nad zapisami związanymi z wykorzystaniem energii w miejscowych planach zagospodarowania terenu oraz nadzoruje korzystanie z energetycznych mediów sieciowych przez większych inwestorów. Ponadto Biuro monitoruje publiczne budynki gminne pod względem zużycia energii oraz opiniuje nowe inwestycje miejskie lub remonty analizując stronę ekonomiczną ich przyszłej eksploatacji.

Monitoring energii
Rok 2006 przyniósł także znaczne rozszerzenie monitoringu energii w obiektach miejskich, do tej pory wspieranego bazą danych energetycznych prowadzonych w standardowych narzędziach MS Office. Dzięki dofinansowaniu ze środków Phare CBC zbudowano dedykowaną aplikację bazodanową na platformie SQL służącą rejestracji i kontroli faktur za energię, gromadzeniu danych technicznych obiektów oraz analizom zebranych danych. Stworzono także system pozyskiwania danych do bazy.
Równolegle przeprowadzono pilotażowy monitoring energetyczny nowego basenu rekreacyjnego w trakcie okresu jego rozruchu. Wykonana autorska aplikacja komputerowa pozwoliła dokonać diagnozy energetycznej obiektu, a następnie odpowiednie kroki naprawcze. Przyniosły one oszczędności szacowane na około 250 tys. zł rocznie. Wykonano także pilotażową instalację zdalnego monitoringu energetycznego dużego kompleksu szkolnego, dzięki której możliwy jest godzinowy odczyt stanu liczników energii na komputerze w centrali. Projekt jest obecnie rozwijany.

 

Ratusz w Bielsku-Białej

Edukacja w dziedzinie OZE
Udział Bielska-Białej w programie SchooBieDo (projekt koordynowany w Polsce przez  „Energie Cites”) zaowocował wykonaniem w 2005 roku koncepcji stworzenia pracowni energii odnawialnych w Bielskim Centrum Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego. W latach 2006-2008 doszło do realizacji tej koncepcji – budynek pracowni został zmodernizowany i wyposażony w urządzenia energetyki odnawialnej, na których będą się praktycznie kształcić przyszli technicy elektrycy, elektronicy i monterzy. Obecnie budynek jest wyposażony w małą elektrownię wiatrową, kolektory solarne, panele fotowoltaiczne oraz ogniwo paliwowe. Zajęcia dydaktyczne w pracowni rozpoczynają się od 1 września 2008 roku. Ponadto przed budynkiem znajduje się jedna z pierwszych w Polsce wielkowymiarowych etykiet energetycznych wykonanych zgodnie z Dyrektywą EPBD i projektem polskiego prawa w tym zakresie. (…)

Energia słoneczna w Bielsku-Białej
W 2006 roku zamontowano baterię 8 paneli słonecznych na dachu Domu Pomocy Społecznej przy ul. Żywieckiej przeznaczonych do ogrzewania ciepłej wody użytkowej. Była to pierwsza realizacja kolektorów słonecznych na budynku gminnym w Bielsku-Białej. Obecnie planuje się zastosowanie kolektorów słonecznych na kilku innych budynkach gminnych (szczególnie domy pomocy społecznej).

Biogaz
Przedsiębiorstwo komunalne AQUA przoduje w Bielsku-Białej w wykorzystaniu biogazu, wykorzystując do tego ścieki w oczyszczalni ścieków Komorowice. W 2006 roku przeprowadzono modernizację tego systemu, w którym są 4 reaktory fermentacyjne biogazu produkujące metan ze ścieków, zbiornik akumulacyjny gazu oraz generatory spalinowe spalające biogaz i produkujące ok. 2 000 MWh/a energii elektrycznej i ok. 10 000 GJ/a ciepła dla potrzeb własnych zakładu (ok. 50% zapotrzebowania). Drugim miejscem wykorzystania biogazu w Bielsku-Białej jest miejskie wysypisko śmieci, na którym wykonano kilkadziesiąt odwiertów służących odmetanowaniu wysypiska. Odwierty połączone są systemem rurociągów prowadzących do 3 spalinowych generatorów energii elektrycznej. Średnia moc produkowanej energii wynosi 170 kW, a roczna ilość energii elektrycznej przekracza 2 400 MWh. Oba rozwiązania chronią atmosferę przed emisją metanu ze ścieków i odpadów komunalnych jednocześnie pozyskując z niego energię. Uważa się, że wpływ metanu na efekt cieplarniany jest 20-krotnie większy niż wpływ dwutlenku węgla. W przypadku wysypiska śmieci odmetanowanie chroni także przed zjawiskami samozapłonu na wysypisku.

Pompy ciepła
W Bielsku-Białej pompy ciepła zastosowano na basenie kąpielowym AQUA do podgrzewania wody basenowej i kubatury basenu. Wykorzystują one ciepło zawarte w wodzie wodociągowej płynącej przez magistralny rurociąg przechodzący w pobliżu budynku basenu. Jest to pośrednio wykorzystywanie ciepła geotermalnego, gdyż magistrala wodociągowa przepływa na całym swoim odcinku pod powierzchnią ziemi, a przepływająca woda stale wymienia ciepło ze stabilnym termicznie gruntem. Podobnie dzieje się na terenie oczyszczalni ścieków AQUA w Komorowicach, gdzie dolnym źródłem ciepła są przepływające ścieki. Tu wykorzystuje się ciepło geotermalne na tej samej zasadzie co powyżej opisano, a ponadto ciepło z ciepłej wody użytkowej spływającej do systemu kanalizacyjnego oraz ciepło z procesów biologicznych zachodzących w ściekach. Trzy pompy ciepła o łącznej mocy ok. 100 kW ogrzewają część pomieszczeń oczyszczalni oraz ciepłą wodę użytkową.
Pompę ciepła do uzupełniającego podgrzewu wody basenowej zastosowano także na nowym basenie rekreacyjnym Troclik. W tym przypadku pompa odzyskuje ciepło z wywiewanego z obiektu powietrza.

Program obniżenia niskiej emisji (PONE)
Od 2007 roku w Bielsku-Białej jest prowadzony program wymiany starych nieefektywnych węglowych źródeł ciepła w domach jednorodzinnych na ekologiczne źródła ciepła (program ograniczenia tzw. niskiej emisji). (…)

 

zobacz także:

Centrum zrównoważonego rozwoju – Hostětín

Energooszczędny Dzierzgoń

 

Piotr Sołtysek
Biuro Zarządzania Energią, Bielsko-Biała

 

Cały artykuł – GLOBEnergia 4/2008