Klastry energii, to według definicji cywilnoprawne porozumienie, w skład którego mogą wchodzić osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki naukowe, instytuty badawcze lub jednostki samorządu terytorialnego, dotyczące wytwarzania i równoważenia zapotrzebowania, dystrybucji lub obrotu energią z odnawialnych źródeł energii lub z innych źródeł lub paliw, w ramach sieci dystrybucyjnej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV, na obszarze działania tego klastra nieprzekraczającym granic jednego powiatu.

Andrzej Kaźmierski, Dyrektor Departamentu Energii Odnawialnej w Ministerstwie Energii twierdził pod koniec 2016 roku, że klastry energii już w 2017 roku wesprą polski sektor energetyczny. Właśnie teraz możemy przyglądać się rozwojowi klastrów energii.

W poniedziałek, 15 maja 2017 roku, pięć dolnośląskich gmin (Olszyna, Gryfów Śląski, Leśna, Siekierczyn i Lubań) powołało „Klaster Energii Odnawialnej Ziemi Łużyckiej”.  Na terenie pięciu gmin mieszka łącznie ponad 39 tys. osób. 

To pierwsze takie przedsięwzięcie w Polsce realizowane przez samorządy. Z założenia, skorzystają na tym porozumieniu mieszkańcy, bo popłynie do nich tańsza energia. Gminy zaoszczędzą i zmniejszą zagrożenie smogowe.

W ramach „Klastra Energii Odnawialnej Ziemi Łużyckiej” mogą powstać elektrownie fotowoltaiczne, bioelektrownie, a nawet elektrownie geotermalne.

Klastry energii – co to oznacza w praktyce?

Powołanie klastra oznacza, że rusza proces inwestycyjny związany z projektowaniem i budową instalacji. Przedsięwzięcie będzie realizowane w długofalowej perspektywie, jednak pierwsze inwestycje rozpoczną się już w ciągu najbliższych kilku miesięcy.

– Dysponujemy dokumentacją niezbędną do budowy elektrowni fotowoltaicznych. Tę inwestycję zakończymy, przynajmniej częściowo, jeszcze w tym roku. Energia wytwarzana lokalnie, czyli w pobliżu odbiorcy i ze źródeł odnawialnych, jest tańsza. To oznacza wymierne korzyści dla mieszkańców. Znaczenie ma również fakt, że wytwarzanie energii lokalnie przekłada się na zwiększone dochody do budżetów gmin oraz nowe miejsca pracy – mówi Leszek Leśko, burmistrz Olszyny.

Wiadomo już, że instalacje powstaną również na terenach innych gmin zaangażowanych w klaster, choć większość inwestycji jest jeszcze we wstępnej fazie projektowej, jak na przykład w Gryfowie Śląskim.

– Planujemy zlokalizować elektrownię fotowoltaiczną na terenie byłego wysypiska śmieci, na obszarze 3 ha. Dzięki temu z pożytkiem wykorzystamy ten teren, a czysta energia dodatkowo zmniejszy zagrożenie smogowe – dodaje Olgierd Poniźnik, burmistrz Gryfowa Śląskiego.

W gminie wiejskiej Lubań, w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wyznaczone są trzy tereny pod elektrownie fotowoltaiczne, łącznie o powierzchni 7 ha o mocy 1,8 MW, jak również lokalizacja pod bioelektrownię. Farma fotowoltaiczna, która zlokalizowana będzie w Nawojowie Śląskim przynosiłaby według szacunków ok. 350 tys. zł dochodu rocznie.  Biolelektrownia, ma powstać prawdopodobnie w Henrykowie Lubańskim.

Przygotowaniem kompleksowej strategii rozwoju i realizacją inwestycji w ramach „Klastra Energii Odnawialnej Ziemi Łużyckiej” zajmie się jego koordynator, spółka komunalna Olszyna PS Energetyka Odnawialna, utworzona przez gminę Olszyna i firmę Polski Solar Holding. Powołanie klastra umożliwia również dostęp do dodatkowych dotacji, w tym krajowych oraz ze środków unijnych.

– Pozyskanie środków zewnętrznych oraz współpraca pomiędzy samorządami otwierają zdecydowanie większe możliwości niż ma to miejsce w przypadku inwestycji prowadzonych przez pojedyncze gminy – zaznacza Leszek Leśko.

klastry energii

Od prawej: Olgierd Poniźnik, Burmistrz Gryfowa Śląskiego; Ryszard Czosnyka, Wiceprezes Spółki Olszyna PS Energetyka Odnawialna; Halina Białoń, Sekretarz Gminy Olszyna; Gabriela Pijanowska, Zastępca Burmistrza Gminy Leśna; Janusz Niekrasz, Wójt Gminy Siekierczyn; Zbigniew Hercuń, Wójt Gminy Lubań; Jacek Ryński, członek rady nadzorczej spółki Olszyna PS Energetyka Odnawialna.

Klastry energii – wyspy energetyczne

Docelowo, klaster pozwoli gminom na stworzenie tzw. „wyspy energetycznej”, tj. uzyskanie całkowitej samowystarczalności energetycznej. Przewidywana moc klastra, którego koordynatorem jest spółka Olszyna PS Energetyka Odnawialna, wyniesie, sumując potencjał projektowanych instalacji na terenie wszystkich pięciu gmin, ok. 15 MW (średnio 3 MW na jedną gminę).

Klastry energii według Departamentu OZE w Ministerstwie Energii

Redakcja GLOBEnergia