Proces inwestycyjny w energetyce wiatrowej, oprócz badań, analiz i projektów zakończonych pozwoleniem na budowę, to także transport elementów parku wiatrowego oraz jego budowa. Transport ponadgabarytowych elementów turbin wiatrowych sprawia często wiele problemów.

 

 

Transport ponadgabarytowy turbin wiatrowych ma miejsce, jeżeli miary całkowite przewożonych ładunków, wraz z zestawem transportowym, przekraczają dopuszczalne wielkości określone w przepisach prawnych, tj.:

•    długość 16,5 m

•    szerokość 2,5 m

•    wysokość 4 m

•    ciężar całkowity 42 t

•    dopuszczalny nacisk na oś – zależne od rodzaju drogi

Śledząc gabaryty elementów pokazanych w tabeli, można stwierdzić, iż składowe elektrowni wiatrowych należą do grupy ładunków ponadgabarytowych, w związku z tym potrzebują one specjalnych jednostek transportowych oraz określonych technik przeładunkowych.

Najpowszechniejszą metodą transportu takich elementów jest transport drogowy. Taki transport wymaga dróg o odpowiednich parametrach. Według polskich przepisów na większości dróg krajowych mogą poruszać się pojazdy członowe o masie całkowitej do 42 t i obciążeniu na oś pojedynczą do 10 t. Długość takiego pojazdu nie może przekraczać 16,5 m, wysokość 4,00 m, szerokość natomiast 2,55 m.

 

Cały artykuł – GLOBEnergia 1/2010

 

Wymogi dotyczące sprzętu

Do transportu tak dużych elementów stosuje się ciągniki siodłowe, które cechują się odpowiednią mocą, momentem obrotowym oraz konstrukcją siodła. Ponadto mosty napędowe ciągnika wyposażone są w zwolnice. Zwykle, ze względu na dogodne rozłożenie siły napędowej i nacisków na osie, dominują konstrukcje trzy- lub czteroosiowe.

Naczepy stosowane w transporcie składowych elektrowni to konstrukcje niskopodwoziowe, które umożliwiają wyjazd przewożonego elementu z punku załadunku, szybki i bezpieczny przerzut oraz wyładunek jak najbliżej miejsca późniejszej eksploatacji.

Wymogi dotyczące dróg dojazdowych

Również same drogi dojazdowe oraz wewnętrzna infrastruktura drogowa farmy wiatrowej musi spełniać odpowiednie parametry. Drogi powinny być tak zaprojektowane, by możliwy był bezproblemowy przejazd ok. 50 betoniarek i pojazdów budowlanych, 12 do 20 ciężkich pojazdów transportowych dla montażu i demontażu dźwigu, około 10-13 ciężkich pojazdów transportowych z elementami składowymi siłowni, tj.:

• 3-6 dla wieży

• 3 dla łopat wirnika

• 3 dla gondoli, piasty i zespołu napędowego

• 2 dla szafy rozdzielczej, drobnych części i kontenera

 

Maksymalna długość pociągu drogowego wynosi 52 m, a wymagana wysokość skrajni to 5,50 m. Maksymalny ciężar pojedynczego pojazdu wynosi około 165 t, maksymalny nacisk na oś to 16 t. Kąt nachylenia drogi nie powinien przekraczać ok. 6 %, natomiast nachylenia boczne 2%. Strefy manewrowe (o promieniu łuku 50 m) muszą być wolne od przeszkód (drzew, latarni, zabudowań itp.).

Standardowa droga dojazdowa zostaje wykonana z tłucznia (maks. ziarnistość 60 mm; grubość warstwy około 0,40 m) na ubitym podkładzie z piasku (około 0,30 m). Do wykonania wierzchniej warstwy może zostać zamiast tłucznia użyty również gruz ceglany lub betonowy, który musi być wolny od innych form gruzu budowlanego, jak szkło, materiały ceramiczne czy stal.

Budowa elektrowni wiatrowej


Wymagane zezwolenia

Każdy transport drogowy przekraczający dopuszczalne przepisami parametry, wymaga uzyskanie zezwoleń, które wydawane są przez:

• naczelnego dyrektora okręgu dróg publicznych w miejscu rozpoczęcia przejazdu

• organ zarządzający drogą w miejscu rozpoczęcia przejazdu, dla przewozów w granicach miasta lub sąsiadujących ze sobą miast

• Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – dla przewozów międzynarodowych

 

Wniosek o zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego powinien zawierać:

• nazwę i adres przedsiębiorcy wykonującego transport

• termin oraz dokładny adres miejsca rozpoczęcia i zakończenia przejazdu, a w przypadku gdy przejazd zaczyna się lub kończy poza granicami kraju – nazwę przejścia granicznego

• rodzaj ładunku i jego masę całkowitą

• markę, typ, numer rejestracyjny, masę własną, dopuszczalną ładowność, liczbę osi pojazdu oraz liczbę kół na każdej osi (dla zespołu pojazdów dane te podaje się odrębnie dla pojazdu silnikowego i przyczepy)

• wymiary i masę całkowitą pojazdu pojedynczego lub zespołu pojazdów z ładunkiem i bez, rozstaw osi oraz naciski każdej osi pojazdu wraz z ładunkiem

• schemat ułożenia ładunku na pojeździe 

 


Główne problemy dotyczące transportu elementów elektrowni wiatrowych

Pomimo niedostatecznego stanu dróg bardzo trudne jest uzyskać niezbędne pozwolenia na przejazd elementów elektrowni. Czasochłonne procedury ustalenia trasy przejazdu oraz ustalenie jego warunków powoduje, że szacunkowy czas otrzymania niezbędnych zezwoleń na jeden transport (np. transport gondoli) trawa około dwa miesiące. Również dużym problemem są wysokie koszty związane z uzyskiwaniem zezwolenia. Koszty tworzą przede wszystkim ekspertyzy mostowe oraz nośności dróg. Ekspertyzy takie trzeba odnawiać co trzy miesiące, co w przypadku realizacji dużych inwestycji staje się uciążliwe – transport jednej kompletnej elektrowni wiatrowej (sekcje wieży, płaty wirnika, piasta, gondola i osprzęt) odbywa się w 10 częściach. Kosztowne i dużym problemem jest czasowe dostosowanie rond, usuwanie przeszkód pionowych i poziomych, a w szczególności dostosowanie dróg powiatowych dla transportu ponadgabarytowego o naciskach na oś przekraczających dopuszczalne 8 t.

Podsumowanie

Jak wynika z powyższego artykułu, transport składowych elektrowni wiatrowych jest skomplikowany, a w naszych warunkach krajowych dodatkowo jest  bardzo trudny. Kosztowne, a przy tym czasochłonne procedury uzyskiwania zezwoleń spowalniają proces budowy. Biorąc pod uwagę znaczną liczbę inwestycji będących obecnie w toku w przyszłości, istnieje wysokie prawdopodobieństwo podjęcia prób transportu bez zezwoleń. Konieczne byłoby uproszczenie procedur i prawa z tym związanego, by takie próby nie miały miejsca.

Źródła:

  • I. Kotowska, G. Barzyk, Transport drogowy elementów elektrowni wiatrowych w warunkach polskich, lipiec 2003
  • E. Żbikowska, Rozwój rynku usług logistycznych w Polsce
  • Transport ponadgabarytowy, jako jedna z podstawowych barier rozwoju polskiej energetyki
  • Informacje z firmy NORDEX

Maciej Duraczyński

Cały artykuł – GLOBEnergia 1/2010