Niska emisja to temat, który wywołuje wiele emocji, co można było zauważyć chociażby przy okazji dyskusji na  temat słynnego już „zakazu palenia węglem” uchwalonego w listopadzie przez Sejmik Województwa Małopolskiego dla Krakowa.

O  ile  mało  kto  kwestionuje  zasadność  ograniczania  czy,  lepiej likwidacji, niskiej emisji, o tyle głosów krytycznych  wobec skutków finansowych ewentualnych decyzji administracyjnych ją wymuszających pojawia się sporo. Obawy  rodzi przede wszystkim koszt koniecznej inwestycji w zakresie przebudowy instalacji grzewczej, zakupu niezbędnych  urządzeń  oraz  późniejszego  ponoszenia  kosztów  ogrzewania paliwami znacznie droższymi niż węgiel (lub  to co zamiast węgla niektórzy zwykli w piecu umieszczać).
 

Jednym  z  narzędzi  mających  wspomóc  finansowo  proces ograniczania negatywnych skutków emisji pyłów  do środowiska jest program KAWKA (Likwidacja niskiej  emisji  wspierająca  wzrost  efektywności  energetycznej  i  rozwój  rozproszonych  odnawialnych  źródeł  energii),  którego  głównym  celem  jest  zmniejszenie  narażenia  ludności  na  oddziaływanie  zanieczyszczeń  powietrza.  Ma on być realizowany tam, gdzie występują znaczące  przekroczenia dopuszczalnych i docelowych poziomów  stężeń zanieczyszczeń i gdzie zostały opracowane programy ochrony powietrza. Jego cel realizowany będzie  zarówno przez zmniejszenie emisji CO 2 , jak i pyłów PM  2,5 oraz PM 10 i w praktyce skoncentruje się na wsparciu likwidacji przestarzałych pieców węglowych, starych  kotłowni  opalanych  węglem  i  zastąpienia  ich  ciepłem  systemowym. Ważne jest to, że program już jest realizowany,  a  płatności  na  rzecz  zarówno  beneficjentów,  jak   i  odbiorców  końcowych  realizowane  będą  do  końca  2018 roku. Środki przeznaczone na realizację programu  to w sumie około 800 milionów złotych. (…)

Jak to się robi Dofinansowanie, którego intensywność może wynosić do  90%  wartości  kosztów  kwalifikowalnych  (w  tym  do  45%  kosztów  ze  środków  udostępnionych  przez  Narodowy  Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej), udzielane jest na przedsięwzięcia w ramach programów ochrony  powietrza  obowiązujących  w  dniu  ogłoszenia  konkursu.  Nacisk położony jest na ograniczanie niskiej emisji powiązane z wykorzystaniem OZE i podnoszeniem efektywności energetycznej. W szczególności chodzi tu o likwidację  indywidualnych  kotłowni,  bądź  palenisk  węglowych,  rozbudowę  sieci  ciepłowniczych,  zastosowanie  kolektorów  słonecznych   czy   termomodernizację   budynków. (…)

 To działa! Program  realizowany  jest  od  2013  roku,  a  poszczególne   WFOŚiGW   określają   zasady   dofinansowania  oraz  kategorie  podmiotów,  które  mogą  ubiegać  się  o  wsparcie.  Stąd  brak  jednolitego  katalogu  zarówno  inwestycji,  jak  i  beneficjentów  dla  całego  kraju.  Miarodajne  w  tym  zakresie  mogą  być  jednak  przykłady    z  poszczególnych  województw  i  być  może  posłużą  one  potencjalnym  beneficjentom  w  kolejnych  latach  realizacji programu. (…)

Zakaz palenia węglem? Pamiętając  dyskusję,  jaka  przetoczyła  się przez  kraj  pod  koniec  ubiegłego  roku,  można zaryzykować stwierdzenie, iż swoją funkcję spełni nie tyle odgórnie narzucony zakaz palenia węglem, co kompleksowy   program   wymiany   przestarzałych  węzłów  oraz  palenisk  zawierający  oprócz  elementów  stricte  administracyjnych  również  zachęty  finansowe.  Ważne,  aby  poza  argumentami technologicznymi  czy  zdrowotnymi,   posługiwać   się   konkretnymi  narzędziami    finansowymi,    co    pozwoli  ograniczyć często bezsensowną dyskusję,  sprowadzającą  się  nie  raz  do  irracjonalnych  argumentów  podważających  istotę  jakiejkolwiek   modernizacji   trującej   dziś  infrastruktury   grzewczej.   Wart   podkreślenia jest fakt, że program ma charakter  ogólnopolski i realizują go wszystkie Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska  i  Gospodarki  Wodnej  na  terenie  kraju.  Przytoczony kilka wierszy wyżej przykład  województwa  opolskiego  pokazuje  jednak,  że  wiedza  w  tym  zakresie  wymaga  uzupełnienia, a sam program KAWKA należałoby być może potraktować jako zwiastun  kompleksowego  systemu  wsparcia   w dłuższej perspektywie czasowej.
Bartłomiej Świderek
Redakcja GLOBEnergia

Cały artykuł w numerze 2/2014
2014 2 GLOBEnergia