Spośród wielu programów wsparcia dla inwestycji mających na celu zmniejszenie, bądź wręcz uniknięcie, emisji CO2 w budownictwie, na szczególną uwagę zasługuje inicjatywa LEMUR wdrażana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Cezurą dla budownictwa w Polsce, zarówno mieszkalnego jak i użyteczności publicznej, będzie nie tak przecież odległy rok 2020. Istną rewolucję w tym zakresie spowodują dwie zasadnicze dla tego zagadnienia regulacje unijne, tj.:

• DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków
• DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej
które, mówiąc w znacznym skrócie, przewidują ograniczenie zużycia energii o 20% do 2020 r. oraz bezemisyjne wytwarzanie energii elektrycznej do 2050 r. Na mocy przyjętych regulacji europejskich państwa członkowskie zapewniają, że:
• do dnia 31 grudnia 2020 r. wszystkie nowe budynki będą budynkami o niemal zerowym zużyciu energii,
• po dniu 31 grudnia 2018 r. nowe budynki zajmowane przez władze publiczne oraz będące ich własnością będą budynkami o niemal zerowym zużyciu energii.
Ponieważ europejskie regulacje w tym zakresie mają charakter obligatoryjny, należy przyjąć, że skala inwestycji zarówno w budownictwie nowych obiektów, jak i dostosowywaniu tych istniejących do nowych wymogów będzie ogromna.

LEMUR jest jednym z tych instrumentów, który ma pomoc w rozwoju budownictwa energooszczędnego w Polsce, a tym samym zmniejszyć obciążenia inwestorów, nie zawsze przygotowanych do ponoszenia wyższych nakładów związanych z realizowanymi projektami. Celem programu, zgodnie z tym, co przedstawia dokumentacja, jest uniknięcie emisji CO2 w związku z projektowaniem i budową nowych energooszczędnych budynków użyteczności publicznej oraz zamieszkania zbiorowego. Kwota, jaką przeznaczono na realizację działania, obejmuje zarówno wsparcie w formie dofinansowania bezzwrotnego jak i pożyczki; w tym pierwszym przewidziano 30 mln PLN, druga forma to alokacja na poziomie 270 mln PLN ze środków NFOŚiGW.

Wsparcie to przeznaczone będzie, zgodnie z zapisami dokumentacji programu, na inwestycje, które będą polegały na projektowaniu i budowie oraz budowie nowych budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego. Program wdrażany jest w latach 2013–2020, a okres kwalifikowalności kosztów, a więc możliwości objęcia ich wsparciem, kończy się z dniem 31 grudnia 2020 r.

O wsparcie mogą ubiegać się określone kategorie beneficjentów. Są to:
• podmioty sektora finansów publicznych, z wyłączeniem państwowych jednostek budżetowych,
• samorządowe osoby prawne oraz spółki prawa handlowego, w których jest posiadają 100% udziałów lub akcji i które powołane są do realizowania zadań własnych gminy, wskazanych w ustawach,
• organizacje pozarządowe, kościoły i związki wyznaniowe, które realizują zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów.
Oczywiście warunkiem koniecznym uzyskania wsparcia jest realizacja przedsięwzięcia zgodnego z zapisami programu. Udzielane jest ono bądź w formie dotacji i pożyczki, bądź samej tylko pożyczki. Należy przy tym pamiętać, że minimalny koszt całkowity przedsięwzięcia kwalifikującego się do objęcia wsparciem wynosi 1 mln PLN, zaś dofinansowanie nie może być przyznane na przedsięwzięcia zakończone. Aby moc się o nie ubiegać, wnioskodawca musi posiadać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, co jest częstym wymogiem w przypadku projektów budowlanych.
Pożyczka udzielana jest na okres nie dłuższy niż 15 lat, liczony od daty pierwszej planowanej wypłaty, przy czym istnieje możliwość zastosowania 18-miesięcznej karencji na spłatę rat kapitałowych. Oprocentowanie pożyczki ma charakter preferencyjny na poziomie WIBOR 3M – 100 punktów bazowych, nie mniej niż 2%.
Dofinansowanie w formie dotacji jest uzależnione od klasy energooszczędności projektowanego budynku i wynosi odpowiednio 30%, 50% lub 70% kosztów wykonania dokumentacji projektowej. Jeśli określony budynek osiąga rożne klasy energooszczędności w zakresie zapotrzebowania na energię użytkową (Eu) i redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną (Ep), przyjmuje się, że budynek osiągnął klasę energooszczędności zgodną z parametrem niższym.
W przypadku pożyczki, wsparcie można otrzymać na budowę nowych budynków użyteczności publicznej oraz zamieszkania zbiorowego, które mają charakter energooszczędny. Wynosi ono tutaj do 1 000 zł/ m2 powierzchni użytkowej pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza. Wnioski o udzielenie wsparcia przyjmowane są w trybie ciągłym, w ramach przyjętego limitu środków. Aktualnie trwa nabór w ramach konkursu trwającego do 31 grudnia br. (…)

Bartłomiej Świderek
Redakcja GLOBEnergia
Cały artykuł w numerze GLOBEnergia 5/2014
okładka 5 2014