Energia cieplna pozyskiwana z procesów technologicznych stanowi najbardziej ekonomiczne dolne źródło dla pomp ciepła.

W zakładach produkcyjnych i gospodarstwach rolno-hodowlanych często występuje potrzeba jednoczesnego chłodzenia i ogrzewania. Zastosowanie pomp ciepła pozwala równocześnie dostarczyć energię do ogrzewania i obsłużyć procesy chłodnicze. Za zastosowaniem pomp ciepła przemawiają warunki, które panują wszędzie tam, gdzie do celów technologicznych albo w ich efekcie pozyskiwana jest ciepła woda użytkowa. Nie jest też problemem odzyskanie ciepła zgromadzonego w powietrzu  – czynniku produkcyjnym, bądź samym produkcie ubocznym.

Wykorzystanie ciepła odpadowego z procesów technologicznych

Budynek oraz hale produkcyjne Zakładu SeCes-Pol z Nowego Dworu Gdańskiego, produkującego wymienniki ciepła, zbiorniki, rury, ogrzewany jest za pomocą pompy ciepła. Dolnym źródłem dla pompy ciepła jest ciepło powstające w procesach technologicznych. Schłodzona w ten sposób woda służy ponownie do chłodzenia pracujących w zakładzie maszyn (fot. 1).

Przykłady wykorzystania ciepła odpadowego w gospodarstwach rolnych i hurtowni mięsa i wędlin oraz w procesach produkcji trzody chlewnej i bydła
W zakładach mleczarskich ciepło odpadowe, powstające przy produkcji wody lodowej, jest wykorzystywane do ogrzewania obiektów i przygotowania ciepłej wody użytkowej, podobnie jak w zakładach mięsnych. Poniżej przedstawiono przykładowe zastosowania pomp ciepła w gospodarstwie rolnym oraz hurtowni mięsa i wędlin.

Gospodarstwo rolne

Instalacja przeznaczona do wytwarzania wody lodowej oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej oparta jest na pompie ciepła typu W4G0 firmy Hibernatus o mocy 8kW. Ciepło pozyskane przy schładzaniu mleka jest wykorzystane do wytwarzania ciepłej wody użytkowej przeznaczonej do mycia sprzętu udojowego.

Wykorzystanie pomp ciepła w procesach hodowlanych ryb

W ośrodkach zarybieniowych ciepła woda potrzebna jest do celów hodowlanych. W Pieczarkach k. Giżycka pompa ciepła o mocy 156 kW pobiera ciepło z dwóch studni głębinowych. Obieg zamknięty w Ośrodku Zarybieniowym Wigry z pompą ciepła również wykorzystuje ujęcie podziemne.

Wykorzystanie ciepła ze ścieków porafineryjnych

Innym korzystnym źródłem ciepła dla pomp cieplnych są oczyszczalnie ścieków, zapewniające przez cały rok temperaturę na wylocie rzędu kilkunastu stopni Celsjusza. Jest to zakres efektywnego działania pompy ciepła, pozwalający na uzyskanie korzystnego współczynnika wydajności grzewczej, określającego proporcję pomiędzy energią elektryczną wydatkowaną do napędu pompy a uzyskiwaną energią cieplną. Do większych przedsięwzięć, które zrealizowano w ostatnich latach wykorzystując ciepło ze ścieków, należy instalacja pomp ciepła na terenie Rafinerii Czechowice dla firmy RcRemo Sp. z o.o.

Wykorzystanie podgrzanych wód pozabiegowych w sanatoriach

Bardzo dobrym źródłem ciepła w uzdrowiskach są podgrzane wody pozabiegowe. Pompy ciepła umożliwiają efektywne wykorzystanie zawartego w nich, dotychczas traconego, ciepła odpadowego i wykorzystanie go do celów grzewczych lub też w celu poprawienia ekonomiki przygotowywania następnych kąpieli zabiegowych. Tego typu rozwiązanie zostało z powodzeniem zastosowane w uzdrowisku Lądek-Wielopole.

Zakłady wydobywcze – wykorzystanie ciepła z wód kopalnianych

Największą szansę na łatwe pozyskanie energii odpadowej stwarzają wody wypompowywane z kopalń węgla kamiennego, zarówno czynnych, jak i zlikwidowanych. Korzystne w tym względzie warunki istnieją w kopalniach zlikwidowanych, przy odbiorze energii po wypompowaniu wód na powierzchnię terenu. Poniżej przedstawiono przykład wykorzystania ciepła odpadowego z wód kopalnianych.

 

KRZYSZTOF KEMPKIEWICZ