Ministerstwo Gospodarki przedstawia „Analizę mająca na celu wdrożenie instytucji spółdzielni energetycznej do polskiego systemu prawa w oparciu o najlepsze praktyki państw Unii Europejskiej”. Dokument zawiera analizę regulacji prawnych w państwach Unii Europejskiej.

Spółdzielnie, których przedmiotem działalności jest wytwarzanie energii z odnawialnych źródeł energii, spotykane są w różnych krajach Unii Europejskiej, np. w Wielkiej Brytanii, Francji, Holandii, Danii, Szwecji, Austrii czy Niemczech. Niemniej, w żadnym z tych państw nie ma specjalnych przepisów odnoszących się do spółdzielni energetycznych. Podmioty te funkcjonują jak inne spółdzielnie, a w zakresie działalności energetycznej i systemu wsparcia dla OZE traktowane są tak jak przedsiębiorstwa energetyczne. Niemniej, spółdzielnie energetyczne są jednak powszechnie wykorzystywaną formą realizacji prosumenckich inwestycji w OZE przede wszystkim w Niemczech.

Spółdzielnie energetyczne w Niemczech
W Niemczech funkcjonuje, według danych na koniec 2013 r. w sumie 888, przy czym najwięcej spółdzielni energetycznych działa w sektorze fotowoltaicznym, nieco mniej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej z biomasy i najmniej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z wiatru. Niemieckie regulacje prawne odnoszące się do działalności energetycznej nie przyznają spółdzielniom energetycznym specjalnego statusu. Spółdzielnie energetyczne są traktowane taka samo jak każde inne przedsiębiorstwo energetyczne.
 
W konsekwencji, jeżeli dany rodzaj działalności wymaga uzyskania koncesji, wymóg ten odnosi się także do spółdzielni energetycznych. Niemieckie przepisy nie zawierają definicji spółdzielni energetycznej ani w pośredni sposób nie odnoszą się wprost do tego typu instytucji. W konsekwencji do spółdzielni energetycznych znajdują zastosowanie ogólne przepisy dotyczące funkcjonowania spółdzielni w Niemczech. Spółdzielnia energetyczna jest odrębną osobą prawną, także w stosunku do swoich członków.

Jak utworzyć spółdzielnię energetyczną?
Jedną z zalet spółdzielni w porównaniu do innych form prawnych działalności również zapewniających ograniczenie odpowiedzialności inwestorów (np. niektórych spółek) jest nieskomplikowana procedura tworzenia spółdzielni. Spółdzielnia zostaje zawiązana poprzez podpisanie statutu przez jej założycieli. Nie ma obowiązku zachowania formy aktu notarialnego, co ułatwia zawiązanie spółdzielni i obniża jego koszty.
Notarialnego poświadczenia wymagają jednak podpisy członków zarządu pod wnioskiem o rejestrację spółdzielni w rejestrze. Minimalna wysokość kapitału spółdzielni również nie jest określona, co również ma pozytywny wpływ na wybór przez prosumentów tej formy prawnej działalności. Zarówno wysokość kapitału, jak i wymogi, co do wysokości i minimalnej liczby wnoszonych przez członków udziałów ustalane są dopiero w statucie. W praktyce, aby nie zniechęcać inwestorów, wartość udziału ustalana jest na stosunkowo niskim poziomie, np. 1000 euro.


Jak zostać Prosumentem? Poradnik Prosument dostępny jest w numerze 6/2014 GLOBEnergia


 
Kto zarządza spółdzielnią energetyczną?
Obligatoryjnymi organami spółdzielni są zarząd, rada nadzorcza oraz walne zgromadzenie, przy czym statut może określać także inne organy, np. komitet doradczy lub radę administracyjną. Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni posiadającym kompetencje we wszystkich sprawach nieprzekazanych zgodnie ze statutem do kompetencji innych organów.
Warto nadmienić, że funkcje w organach spółdzielni mogą piastować tylko jej członkowie. Co więcej, członkami zarządu i rady nadzorczej powinni być osobami fizycznymi.

Zyski spółdzielni energetycznych
Zysk spółdzielni podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych jak w przypadku każdej inne osoby prawnej. Wysokość tego podatku wynosi 15 %. Zwiększany jest opłatą solidarnościową w wysokości 5,5% podatku, czyli około 0,83% dochodu. Cechą specyficzną spółdzielni energetycznych jest tzw. „rekompensata”. Jest wypłacana przez spółdzielnię na rzecz jej członków. Jest to dochód spółdzielni przekazywany członkom. Promowane są w ten sposób interesy członków. Spółdzielnie z założenia powinny promować interesy członków, a nie uzyskiwać dochody. Stąd właśnie idea „rekompensowania” członkom spółdzielni poniesionych przez nich, w założeniu zbyt wysokich, bowiem przynoszących spółdzielni zysk, kosztów w ramach transakcji ze spółdzielnią.

Źródło: Ministerstwo Gospodarki