W toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dot. inwestycji OZE należy pamiętać nie tylko o obowiązkach dotyczących zapewnienia czynnego udziału stron – które to wprost wynikają z Kodeksu postępowania administracyjnego(K.p.a.), ale również o zapewnieniu udziału społeczeństwa zgodnie z zapisami ustawy ooś.

Zdarza się – zwłaszcza w postępowaniach, gdzie stron jest ponad 20, a więc w takich, gdzie zgodnie z art. 74 ust 3 ustawy ooś, stosuje się przepis art. 49 K.p.a., zgodnie z którym to strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organu przez publiczne obwieszczenie lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty – że organ prowadzący postępowanie środowiskowe, zapewniając czynny udział stron przez dokonanie stosownych obwieszczeń, zapomina o udostępnieniu informacji przeznaczonych dla społeczeństwa lub na odwrót.
Pamiętać należy o obowiązku zapewnienia w toku postępowania udziału zarówno stron zgodnie z K.p.a., jak i społeczeństwa zgodnie z ustawą ooś, oraz o każdorazowym rozróżnieniu pism skierowanych do stron postępowania od pism skierowanych do ogółu społeczeństwa. Udział społeczeństwa przewidziany w ustawie ooś przejawia się w:
• obowiązku informowania społeczeństwa o wszczęciu oraz rozstrzygnięciach zapadłych w toku postępowania, udostępnianiu tych informacji w odpowiednim BIP-ie, ogłaszaniu w siedzibie organu i obwieszczaniu w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia;
• obowiązku wyznaczenia terminu 21 dni, w którym każdy ma prawo do zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz możliwość składania uwag i wniosków;
• możliwości zorganizowania przez organ rozprawy administracyjnej otwartej dla publiczności, gdy przyśpieszy lub uprości postępowanie (fakultatywnie), lub gdy konieczne będzie wyjaśnienie sprawy przy udziale świadków, biegłych.
Społeczeństwo – czyli kto?
Najczęściej uwagi w ramach udziału społeczeństwa wnoszone będą przez mieszkańców okolicznych miejscowości, albowiem to oni najbardziej są zainteresowani faktem powstania, jak i kształtem planowanego przedsięwzięcia. Jednak należy pamiętać, że przepis ten pozwala na wniesienie uwag każdemu, a więc podmiot wnoszący uwagi może nie mieć w tym zakresie nawet interesu faktycznego w świetle dyspozycji art. 33 ustawy środowiskowej.
Podkreślić należy, że zagwarantowanie w postępowaniu udziału społeczeństwa nie jest jednoznaczne z tym, że każdy obywatel czy też inny podmiot działający w społeczeństwie ma z mocy ustawy przymiot strony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt. IV SA 2586/03, LEX nr 179130). W art. 33 ust 1 ustawy ooś wskazane zostały informacje, które powinny zostać podane do publicznej wiadomości przed wydaniem i zmianą decyzji środowiskowej. Przepis wskazuje, że powinno to nastąpić „bez zbędnej zwłoki”.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że ogłoszenia takie mogą być umieszczane w momencie, kiedy do organu odpowiedzialnego za przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa trafi raport (K. Gruszecki, LEX 2013, za J. Jendrośka, Obowiązek powiadamiania społeczeństwa w nowych przepisach o ocenie oddziaływania na środowisko, Prawo i Środowisko 2009, nr 1, s. 57).
Wskazać należy, że w zależności od tego, czy dane przedsięwzięcie zaliczone zostanie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco czy zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, moment przedłożenia raportu będzie rożny. Termin składania uwag i wniosków powinien wynosić 21 dni. W przypadku niedotrzymania 21-dniowego terminu do składania wniosków i uwag, jeśli będą złożone po tym terminie, pozostawia się je bez rozpatrzenia (art. 35 ustawy ooś). Należy zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy w toku postępowania następują zmiany – np. składane są uzupełnienia i wyjaśnienia do raportu, o wszelkich tych zmianach powinno się informować społeczeństwo i uczestników postępowania (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190).
Przepisy też nie zabraniają, a wprost przeciwnie – w sytuacji gdy w postępowaniu zaszły istotne zmiany, należy uznać to za wskazane – aby organ ponownie wyznaczył termin na wniesienie uwag i wniosków. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzyć uwagi i wnioski, podać w uzasadnieniu wydanej decyzji informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 37 ustawy ooś), a także podać do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią (art. 38 ustawy ooś).
Anna Siwkowska, radca prawny
srs legal wieksze