1 września uchwała antysmogowa zaczyna obowiązywać w województwie śląskim. Wiąże się ona z zakazem używania paliw stałych niskiej jakości, takich jak muły węglowe i flokokoncentraty. Spowoduje to ograniczenie emisji szkodliwych substancji do powietrza, ale również znacznie zwiększony popyt na węgiel. Eksperci prognozują, że ceny surowca mogą wzrosnąć nawet o 50%.

 

Śląsk walczy ze smogiem – marszałek województwa apeluje do producentów paliw

By mieszkańcy regionu faktycznie mogli odczuć zmianę związaną z wejściem w życie uchwały antysmogowej, niezbędne jest stosowne działanie wszystkich stron.

W trosce, by przyjęte przepisy prawne mogły po wejściu w życie stać się jak najefektywniejsze, Wojciech Saługa, marszałek województwa śląskiego, wystosował apel na ręce prezesa Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA oraz prezesa zarządu Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. – jako największych producentów materiałów palnych na rynku. „Tylko wtedy mamy szansę na skuteczną walkę ze smogiem, kiedy wszyscy będziemy konsekwentni w przyjętych założeniach. Niezbędne są ciągle rozwiązania systemowe w tym względzie na poziomie całego kraju, ale niezbędna jest też odpowiednia postawa producentów materiału palnego. Musimy w tej potyczce stanowić jedność” – uważa Wojciech Saługa.

Co się zmienia w związku z uchwałą antysmogową?

Nowe przepisy antysmogowe zaczynają obowiązywać od 1 września 2017 r. na terenie całego województwa śląskiego. Od tego dnia  nie można stosować węgla brunatnego, mułów i flotokoncentratów oraz biomasy stałej o wilgotności powyżej 20 proc.

Uchwała obowiązuje także wszystkich tych, którzy po 1 września planują instalację urządzeń grzewczych. Wedle przyjętych zapisów w takim przypadku muszą być to kotły minimum klasy 5. Założono trzy daty graniczne wymiany starych kotłów w zależności od długości lat użytkowania. W przypadku kotłów eksploatowanych powyżej 10 lat od daty produkcji trzeba będzie je wymienić na klasę 5 do końca 2021 roku. Ci, którzy użytkują kotły od 5-10 lat, powinni wymienić je do końca 2023 roku, a użytkownicy najmłodszych kotłów mają czas do końca 2025 roku. Na rynku są stosowane również kotły klasy 3 i 4. Ze względu na to, że do roku 2016 wymiana na takie kotły była dofinansowywana, graniczną datę ich obowiązkowej wymiany na klasę 5 wydłuża się do końca roku 2027. Co istotne, każdy, kto buduje nowy dom i zamierza ogrzewać go węglem lub drewnem, ma obowiązek zainstalować kocioł klasy 5. Ta regulacja będzie miała zastosowanie już od 1 września 2017 roku.

Potrzebne są radykalne działania, aby chronić zdrowie i życie mieszkańców

To historyczna chwila dla naszego regionu. Rok temu podjęliśmy dyskusję na temat niezbędnych do podjęcia działań zmierzających do uzyskania jak najczystszego powietrza. W maju 2016 roku powołałem zespół ekspertów, który wypracował ostateczną wersję tych przepisów. Odbyło się wiele debat, konsultacji, w tym też konsultacji społecznych, w ramach których mieszkańcy zgłosili ok. 6500 uwag. Za nami jeden z etapów. Teraz trzeba te nowe przepisy wdrażać w życie. Potrzebne jest wsparcie rządu, uruchomienie stosownych zarządzeń. Chodzi o wprowadzenie norm jakościowych na paliwa stałe czy normy na kotły. Ze swojej strony planujemy wydanie i jak najefektywniejsze rozpropagowanie specjalnego poradnika dla mieszkańców, w którym tłumaczymy nowe przepisy i wprowadzany przez nie harmonogram zmian” – stwierdził marszałek Wojciech Saługa.

Wzmocnienie funkcji kontrolnej – większe uprawnienia do egzekwowania przepisów

Uchwała antysmogowa precyzuje również funkcję kontrolną. Jest ona obowiązkiem marszałka województwa, starosty oraz wójta, burmistrza bądź prezydenta. Ci wyznaczają odpowiednich pracowników do przeprowadzania kontroli, np. straż miejską bądź inspektorów ochrony środowiska.

Kontrolujący, wykonując kontrolę, jest uprawniony do wstępu wraz z rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem przez całą dobę na teren nieruchomości, obiektu lub ich części, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, a w godzinach od 6 do 22 – na pozostały teren, przeprowadzania badań lub wykonywania innych niezbędnych czynności kontrolnych, żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego czy żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli” – podaje uzasadnienie uchwały antysmogowej.

Paląca konieczność walki o czyste powietrze

Z raportu Światowej Organizacji Zdrowia „Ambient Air Pollution Database 2016” wynika, że 33 z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast Europy znajduje się w Polsce. Wśród nich aż 10 leży w województwie śląskim. Natomiast raport Światowej Organizacji Zdrowia z 2015 r. „Economic cost of the health impact of air pollution in Europe” wykazuje, że w 2010 r. zanieczyszczenia powietrza w Polsce przyczyniły się do śmierci ponad 48,5 tys. Polaków,. Spowodowane smogiem przedwczesne zgony wygenerowały koszty w wysokości 101,826 mld dolarów. Szacuje się, że zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym PM2,5 odpowiada za blisko 0,5 mln przedwczesnych śmierci w Europie (ponad 400 tys. w 28 krajach UE). Blisko 80 proc.  tych zgonów spowodowanych jest chorobami układu oddechowego i rakiem płuc.

Najnowsze dane wskazują, że w Polsce w 2012 r. z powodu ostrych chorób dolnych dróg oddechowych odnotowano 12 zgonów, 483 zgonów z powodu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), raka płuc – 5731, choroby niedokrwiennej serca – 11 987; udaru – 8376.

Dzięki wejściu w życie uchwały antysmogowej, województwo śląskie ma w obecnej chwili realne narzędzia do walki z zanieczyszczeniem powietrza. Nie tylko zakaz palenia mułami, flotokoncentratami i odpadami, ale również możliwość egzekwowania przepisów będą znaczącym krokiem naprzód w walce o czystsze powietrze.

 

Źródła: sejmik.slaskie.pl, www.slaskie.pl

Redakcja GLOBEnergia