W połowie 2016 r. mamy w kraju około 230 MW w biogazie i żeby wypełnić cel z KPD, do 2020 roku muszą powstać instalacje o łącznej mocy 750 MW. Możliwości dalszego rozwoju elektrowni na biogaz składowiskowy, czy z oczyszczalni ścieków są już mocno ograniczone, co oznacza, że w ciągu najbliższych 4 lat powinno powstać 700-800 biogazowni rolniczych. Czy jest to możliwe?

W 2005 roku, kiedy wprowadzono system wsparcia odnawialnych źródeł energii w Polsce (w postaci zielonych certyfikatów), łączna moc zainstalowana odnawialnych źródeł w kraju wynosiła 1,1 GW. Były to głównie elektrownie wodne i biomasowe, a także 83 MW mocy w energetyce wiatrowej oraz 32 MW w biogazowniach, w tym 0,7 MW w biogazowni rolniczej (w czerwcu 2005 r. powstała pierwsza taka instalacja w Pawłówku). W 2016 roku (stan na 30 czerwca, wg danych URE) odnawialne źródła energii w Polsce mają łącznie 8,2 GW mocy zainstalowanej, w tym 5660 MW stanowią elektrownie wiatrowe, a 229 MW biogazownie. W rejestrze biogazowni rolniczych prowadzonym przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego znajduje się obecnie 92 instalacje o łącznej mocy zainstalowanej wynoszącej 100 MWe (stan na 14 września).

Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne od 2010 roku gromadzi dane o planowanych, realizowanych i istniejących biogazowniach rolniczych w Polsce. Informacje o projektach pochodzą przede wszystkim z urzędów gmin, które są zobowiązane do informowania o prowadzonych procedurach środowiskowych. Proces inwestycyjny rozpoczyna się od złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Informację o złożonym wniosku, a następnie kolejnych etapach procedury aż po uzyskanie decyzji, gmina zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej.

Na chwilę obecną w bazie Bio Alians znajduje się 570 projektów, z czego 95 to biogazownie istniejące o łącznej mocy około 103 MWe. Oprócz 92 instalacji z rejestru ARR w bazie są też 3 działające elektrownie biogazowe nie spełniające kryterium biogazowni rolniczej ze względu na używanie substratów niepochodzących z przemysłu rolno-spożywczego (może to być np. osad ściekowy z oczyszczalni). W bazie znajduje się ponadto 475 projektów biogazowni na różnym etapie zaawansowania o łącznej planowanej mocy około 570 MWe. Warto zaznaczyć, że ponad 70% z tych projektów rozpoczęto (złożono wniosek o DŚ) do roku 2012, kiedy trwał pierwszy boom na rynku.

mapa-biogazowni

Mapa biogazowni w Polsce. Źródło: Bio Alians Doradztwo

Spośród 475 projektów w bazie Bio Alians co najmniej kilkadziesiąt jest nieaktywnych. Wynika to z wydania negatywnej decyzji, rozpoczęcia procedury od nowa (np. dla innej mocy, czy działki), protestów społecznych, odmowy wydania warunków przyłączenia, czy po prostu rezygnacji inwestora. W przypadku 243 projektów wiemy o tym, że mają już wydaną decyzję środowiskową (lub decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej w przypadku biogazowni poniżej 0,5 MW). Oczywiście nie oznacza, to że wszystkie zostaną zrealizowane.

Rząd planuje zakup energii z istniejących biogazowni – zarówno powyżej, jak i poniżej 1 MW, a także z hydroelektrowni i elektrowni fotowoltaicznych. Stosunkowo niewielki wolumen aukcji wynika z chęci przetestowania, jak system sprawdzi się w praktyce. Będzie to też ciekawa lekcja dla wszystkich zainteresowanych z rynku biogazowego – zapowiedź tego, co czeka inwestorów w pierwszej aukcji w 2017 roku. Z ankiety przeprowadzonej wśród głównych deweloperów biogazowych wynika, że do pierwszej aukcji w 2017 r. może być gotowych nawet 100 projektów biogazowni. Od tego jak szybko rząd zdecyduje się ogłosić aukcję (lub aukcje, jeśli będzie ich więcej w 2017), i na jaki wolumen, zależy jak duża będzie konkurencja. Atrakcyjne warunki pierwszej aukcji w 2017 roku mogą skłonić kolejnych inwestorów do zainteresowania się rynkiem biogazu. Do 2018 roku można przygotować kolejne 100-200 MW w biogazie, w nowych projektach, bądź dzięki zwiększeniu już istniejących. I o ile w naszej ocenie nie jest realne uruchomienie nowych 700-800 biogazowni do 2020 roku, to osiągnięcie 1 GW w biogazie w roku 2022-23 jest jak najbardziej możliwe.

Źródło: Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o.

Redakcja GLOBEnergia