Zakończyło się VI spotkanie naukowców, praktyków, przedstawicieli instytucji rządowych i samorządów lokalnych oraz przedsiębiorców i inwestorów zainteresowanych rozwojem geotermii w Polsce. VI Ogólnopolski Kongres Geotermalny to trzy dni intensywnych rozmów, debat, dyskusji, sesji technicznych i posterowych. Nie zabrakło czasu na rozmowy kuluarowe i odwiedziny PEC Geotermii Podhalańskiej.

Prelegenci do swoich tematów podeszli bardzo profesjonalnie, a słuchacze otrzymali dawkę wiedzy w atrakcyjny i nowoczesny sposób. Poza typowymi prelekcjami, nie zabrakło debat, wizualizacji i filmów.

Rozwój geotermalnych sieci ciepłowniczych – kiedy zasadne i opłacalne?

Żeby w sposób ekonomicznie opłacalny, uzasadniony i racjonalny myśleć o elektrociepłowni geotermalnej, spotkać się muszą różne elementy.
Poza złożem, zasobnym w wodę o odpowiedniej temperaturze, dobrze byłoby, gdyby w danej lokalizacji była już istniejąca sieć grzewcza, do której można by było przynajmniej częściowo wprowadzić geotermię.

Dlaczego już istniejąca? Dlatego, że wtedy znacząco maleją koszty inwestycyjne, a o to właśnie chodzi. Jak wylicza Beata Kępińska, Prezes Polskiego Stowarzyszenia Geotermicznego, w Polsce sieci grzewczych typu c.o. jest około 500. Nie do wszystkich można wprowadzić energię geotermalną, ale satysfakcjonujące byłoby, gdyby chociaż kilka procent z nich miało takie predyspozycje.

– Na tę chwilę jesteśmy w stanie zwiększyć liczbę geotermalnych sieci ciepłowniczych z istniejących obecnie 6, do 10 lub nawet kilkunastu. – ocenia Beata Kępińska podczas konferencji prasowej podczas VI Ogólnopolskiego Kongresu Geotermalnego.

Prezes PSG wylicza, że to na co trzeba zwrócić uwagę na etapie planowania nowej geotermalnej sieci grzewczej to: istniejąca sieć grzewcza, zapotrzebowanie na ciepło, zainteresowanie odbiorców (po stronie mieszkańców, ale także tych, którzy zarządzają lokalnym ciepłownictwem). Ważne jest również, czy ilość wody jaka jest możliwa do wydobycia (tzw. zasoby eksploatacyjne) i temperatura są odpowiednie. Nie bez znaczenia jest też to, w jakim zakresie zasoby geotermalne będą w stanie pokryć zapotrzebowanie na ciepło.

Szaflary – nowy odwiert, duże oczekiwania

Ponieważ Kongres odbywał się w Zakopanem, naturalnym było pojawienie się licznych pytań o rozwój geotermii na Podhalu. W Szaflarach planowany jest odwiert o głębokości ponad 5 km. Czy z tym odwiertem wiążą się nadzieje na uruchomienie pierwszej w Polsce instalacji geotermalnej do produkcji energii elektrycznej?

– Na pewno jest to bardzo oczekiwany otwór w tym rejonie. Podhale jest stosunkowo dobrze rozpoznane pod względem zasobów geotermalnych, ale to będzie pierwszy tak głęboki odwiert – informuje Beata Kępińska.

W tym momencie najgłębszy otwór to Bańska IG-1 – ma ponad 5km. Jest to pierwszy odwiert w Polsce, z którego woda była wykorzystywana do celów grzewczych.

Odwiert planowany w Szaflarach jest bardzo oczekiwany. Pod względem badawczym może się okazać, że uda się odkryć co kryje się pod skałami osadowymi, które budują nieckę i które również występują w Tatrach. Być może uda się dojść do granitu, a to byłby bardzo ważny fakt z uwagi na badania naukowe, czy na poznanie budowy geologicznej – oceniają naukowcy.

Na Podhalu, poniżej poziomu, który obecnie jest eksploatowany, występują wody o temperaturze 85-90 stopni Celsjusza. Są również głębsze poziomy, w których występuje woda o temperaturze nawet 120-130 stopni.

Jeśli projekt się powiedzie i uda się eksploatować z odwiertu wody o najwyższych temperaturach, to kogeneracja w oparciu o energię geotermalną w Polsce będzie możliwa.
Byłaby to pierwsza, lub jedna z pierwszych tego typu instalacji w Polsce.

Szaflary to nie jedyne miejsce, gdzie panują tak dobre warunki geotermalne do produkcji energii elektrycznej w Polsce. Naukowcy informują, że podobne warunki są w rejonie Koła, gdzie dzięki rządowym środkom jest już wiercony otwór, z którym również wiązać można duże oczekiwania.

Czy warunki geotermalne w Polsce są zadowalające?

Prace nad oszacowaniem potencjału do produkcji energii cieplnej i elektrycznej z energii geotermalnej w Polsce trwają i są zaawansowane. Ich zwieńczeniem jest publikacja pięciu Atlasów Geotermalnych dotyczących ponad 80% obszaru naszego kraju. Z analiz poszczególnych edycji atlasów wynika, że na 80% powierzchni kraju można się spodziewać złóż geotermalnych.

Najbardziej perspektywiczne obszary spośród przeanalizowanych to centrum i północny-zachód Polski czyli rejon Koła, Uniejowa, Poddębic. Dobre warunki posiadają również okolice Pyrzyc, Stargardu Szczecińskiego oraz Podhale.

Jaki procent instalacji w kraju mógłby być zasilany wodami geotermalnymi?

Zdaniem Marka Hajto, wiceprezesa PSG, woda o temperaturze powyżej 60 stopni Celsjusza znajduje się pod od 30% Niżu Polskiego. Pozostałe obszary, mogące być zasilane wodą o nieco niższych parametrach również są polem do rozwoju geotermii. Można tam energię geotermalną wspierać źródłami szczytowymi w postaci pomp ciepła, kotłów gazowych i innych technologii.

Zielone światło dla polskiej geotermii!

Wnioski płynące z rozmów i dyskusji pokazują, że warunki rozwoju geotermii w Polsce są dość sprzyjające. Zostało złożonych kilkadziesiąt nowych wniosków, które dotyczą finansowania prac geologicznych. W wielu miejscach Polski powstaną również otwory badawcze, które mogą dostarczyć informacji o nieodkrytym dotychczas potencjale geotermalnym w strefach, których dotąd nie rozpoznano.

Co więcej, od 2006 roku ceny ciepła z geotermii oferowanego odbiorcom ze wszystkich ciepłowni geotermalnych w Polsce mieszczą się w środku przedziału, w porównaniu z cenami ciepła z ciepłowni gazowych i węglowych. Na Podhalu ceny z sieci geotermalnej są już kilka procent niższe niż z gazu. Ceny te są obniżane z roku na rok.

Jeśli zostanie wprowadzony podatek węglowy, a ceny gazu pójdą w górę, okaże się, że geotermia jest jeszcze bardziej konkurencyjna.

Należy mieć dodatkowo świadomość, że indywidualne ceny ciepła z geotermii zależą od przyłączenia od głównej magistrali do poszczególnego odbiorcy. Jeśli tych odbiorców jest w danym rejonie więcej, to koszty rozkładają się inaczej niż w przypadku konieczności podłączenia indywidualnego odbiorcy.

Geotermalna sieć ciepłownicza z punktu widzenia strategii rozwoju miast

Sieć geotermalna z punktu widzenia strategii rozwoju miasta jest istotna, chociażby na przykładzie Zakopanego. Geotermalna sieć ciepłownicza dywersyfikuje źródła niskoemisyjne co wpływa znacząco na ceny energii. Pod względem eksploatacyjnym te ceny są podobne, ale geotermia jest źródłem lokalnym.

Poza tym, jest mniej zależna od czynników zewnętrznych, dzięki czemu ceny są bardziej stabilne i przewidywalne. Nie można też zapominac o kwestiach emisyjności. Geotermia to czyste i niezawodne źródło energii.

Redakcja GLOBEnergia