Centrum KEZO otwarto 17 września 2015 r., a więc niespełna rok temu. Podzielone jest tematycznie na pięć laboratoriów badawczych:
•          Laboratorium Technik Słonecznych
•          Laboratorium Mikrosiłowni Kogeneracyjnych
•          Laboratorium Energetyki Wiatrowej
•          Laboratorium Inżynierii Bezpieczeństwa Energetyki
•          Zintegrowane Laboratorium Plusenergetyczne

Zakres inwestycji jest imponujący. Oprócz klasycznych, najpopularniejszych OZE, zainwestowano też w ogniwo paliwowe, silnik Stirlinga, silniki iskrowe, mikroturbinę gazową, zgazowarkę biomasy z układem kogeneracyjnym do produkcji ciepła i energii elektrycznej na silniku iskrowym, kogeneracyjny układ na silniku Stitlinga na pellet, absorpcyjne układy chłodnicze wykorzystujące ciepło z kolektorów słonecznych i ciepło odpadowe ze stanowisk badawczych czy magazyn chłodu. Można by rzec – z rozmachem.

Kontrowersje wzbudza kwestia stacji szybkiego ładowania samochodów elektrycznych zbudowana w oparciu o fotowoltaiczne wiaty parkingowe, tzn. carporty. Regulamin korzystania ze stacji rozpoczyna się od zdania, w którym zaznaczono, że urządzenie zostało zakupione wyłącznie do celów badawczych. IMP PAN informuje, że ze względu na badawczy charakter stacji nie gwarantuje pełnego sukcesu ładowania. Pełne ryzyko i odpowiedzialność, łącznie z kosztami ew. napraw, ponosi osoba, na której wniosek ładowarka została uruchomiona. Brzmi groźnie, jednak również może być uzasadnione. Jeśli ktoś przez zaniedbanie lub umyślnie doprowadziłby do awarii stacji, musi ponieść tego konsekwencje. Dalej jednak informuje się, że osoby, które chcą ze stacji skorzystać, zobowiązane są do złożenia podpisanego wniosku – pisemnie i mailowo, którego zasady korzystania ze stacji są częścią. Centrum na rozpatrzenie wniosku ma 14 dni roboczych.

Samochody podczas ładowania w Centrum PAN KEZO

Samochody podczas ładowania w Centrum PAN KEZO, źródło: RenCraft

To jeszcze nic – osoby niebędące pracownikami Instytutu Maszyn Przepływowych PAN chęć naładowania samochodu muszą zgłosić z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem do godz. 15:30. Po otrzymaniu pozwolenia należy ustalić przybliżoną godzinę ładowania korzystania z ładowarki. Korzystanie z ładowarki dozwolone jest wyłącznie w godzinach pracy Centrum w dni robocze od 8:00 do 16:00. Jakby tego było mało, ostatni punkt regulaminu głosi: “W kwestiach rozliczeń finansowych IMP PAN przewiduje obciążanie użytkowania ładującego auto za faktycznie zużytą energię elektryczną wg podpisanego protokołu w dniu korzystania ze stacji do ładowania aut.”, co wskazuje na to, że kiedy już przebrniemy przez proces uzyskania akceptacji na ładowanie i faktycznie dojdzie ono do skutku, na koniec zwyczajnie uiścimy opłatę za wykorzystaną energię.

Podsumujmy fakty: Centrum jest placówką badawczą, a do jego głównych zadań należy prowadzenie prac badawczych w zakresie rozwoju OZE i niekonwencjonalnych źródeł energii, ekologicznych skutków konwersji energii, a także wdrażanie nowych technologii. Jest to też jednak obiekt należący do instytucji publicznej finansowanej ze środków pochodzących z budżetu państwa i zrealizowana przy współudziale środków Unijnych (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego). Jednocześnie należy zauważyć, że badanie funkcjonalności – m.in. stacji ładowania samochodów elektrycznych – polega na jej użytkowaniu i obserwacji pracy. Oczywistym jest, że korzystanie z takiego urządzenia musi wiązać się z pewnymi obostrzeniami – mówimy o urządzeniu kosztownym, które może ulec uszkodzeniu, nieprawidłowo użytkowane może być niebezpieczne. Czy jednak utrudnianie do niego dostępu – jeśli nie utrudnianie, to przynajmniej zniechęcanie do jego użytkowania – jest uzasadnione? Czy w taki sposób chcemy promować w Polsce odnawialne źródła energii? Jako technologie nieprzyjazne użytkownikowi, niedostępne lub dostępne tylko dla wybranych? Czy to jest pomysł na rozwój elektromobilności w Polsce?

Inwestycja kosztowała ponad 90 mln złotych – może warto byłoby zainwestować w jedną lub dwie dodatkowe pensje miesięcznie dla osób, które mogłyby ładowarkę obsługiwać, dopuszczać do niej osoby spoza Instytutu i zezwolić na wydłużenie godzin ładowania samochodów?

Źródło: Centrum Badawcze PAN KEZO, Instytut Maszyn Przepływowych PAN, RenCraft

Opracowanie: Katarzyna Cieplińska, GLOBEnergia