W okresie od 15 kwietnia do 30 września 2020 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadził nabór wniosków w programie priorytetowym NFOŚiGW „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”, którego celem jest wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w wykonywaniu prac i robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złóż wód termalnych, umożliwiających wykorzystanie pozyskanego ciepła lub energii do ogrzewania. Rząd liczy na zwiększenie liczby dotowanych odwiertów geotermalnych. Program powinien pozwolić na uzyskanie lepszych efektów w zakresie rozwoju geotermii w Polsce przy mniejszych nakładach finansowych i mniejszym ryzyku udostępnienia zasobów wód termalnych niż miało to miejsce dotychczas.

Rząd chce przełamać imposybilizm geotermalny

Budżet programu przewidziano pierwotnie na 300 mln zł, natomiast w pierwszym naborze do rozdysponowania było 150 mln zł. Dofinansowanie udzielane będzie w formie dotacji, wynoszącej do 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Nabór wniosków odbywał się w trybie konkursowym. O dotacje mogły ubiegać się jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki.

Samorządy złożyły wnioski dotyczące 35 projektów, z których zostało wybranych 15 ośrodków, gdzie zostaną dofinansowane otwory geotermalne. Wybrano najlepiej obiecujące przedsięwzięcia tj. w Piastowie, Gnieźnie, Inowrocławiu, Oławie, Gąsawie, Żyrardowie, Łowiczu, Jasienicy, Otwocku, Smykowie, Węgrowcu, Trzebnicy, Głuszycach, Dębnie oraz Wołominie.

Prezentacja wiceministra Piotra Dziadzio

12 sierpnia 2021 roku nastąpiło podsumowanie programu oraz uroczyste podpisanie umów w ramach programu pomiędzy NFOŚIGW a samorządami. Minister klimatu i środowiska Michał Kurtyka podkreślił, że dotychczas są to największe środki wydane na geotermię.

– Ten wielki dzień dla Otwocka jest też wielkim dniem dla geotermii, być może najważniejszym. Jesteśmy świadkiem uruchomienia przedsięwzięcia, który ma charakter przełomowy i modelowy. Wychodzimy z imposybilizmu. Mamy już 7 tys. wykonanych badawczych odwiertów. Trzeba było pewnej woli politycznej i wizji połączonej z wiedzą, by powiedzieć ”tak, teraz zacznijmy z tego korzystać” – powiedział Michał Kurtyka, minister klimatu i środowiska.

Dodał, że rozwój geotermii wpisuje się realizację polityki klimatycznej oraz trend rosnącego zapotrzebowania na energię i ciepło. Z kolei Ireneusza Zyska, wiceminister klimatu i środowiska powiedział, że geotermia, źródło ciepła ziemi to wielki niewyczerpany zasób, który służy już w ciepłownictwie systemowym w wielu miejscowościach np. na Podkarpaciu, gdzie znajduje się Geotermia Podhalańska.

– To wielki dzień dla Otwocka, szansa na rozwój turystyczny, w kierunku leczniczym. Szansa na powrót do korzeni uzdrowiskowych, których niegdyś sławiły nasze miasto – powiedział Jarosław Margielski, prezydent Otwocka.

Jednym z dofinansowanych projektów jest przedsięwzięcie pn. „Rozpoznanie i udokumentowanie zasobów wód termalnych w miejscowości Otwock”. Potrwa ono do końca września 2023 roku. Celem planowanych robót będzie poszukiwanie i rozpoznanie wód termalnych w utworach jury dolnej poprzez wykonanie pionowego otworu Otwock GT-1 o głębokości 1645 m (+/-10  proc.). Odwiert pozwoli na rozpoznanie występowania i wykształcenia utworów wodonośnych, określenie parametrów hydrogeologicznych i perspektywicznych horyzontów wodonośnych oraz mineralizacji, wydajności, a także temperatury wody. Projektowane parametry wody to: temperatura 40°C oraz mineralizacja 50-70 g/dm3. Wydajność otwockiego złoża wód termalnych  prognozuje się na 130- 160 m3/h. Otwór w Otwocku zostanie wykonany metodą obrotową z zastosowaniem urządzenia wiertniczego.

Piotra Dziadzio, wiceminister klimatu i środowiska i Główny Geolog w Polsce, poinformował, że jeśli gmina dana nie wie, jaki ma potencjał geotermalny na swoim terenie, władze samorządu mogą zwrócić się do ministerstwa o zrealizowanie bezpłatnej analizy potencjału. Dziadzio zachęcał gminy do bycia śmiałym i próbowania podjęcia się takich przedsięwzięć.

Wody termalne w Polsce

NFOŚiGW informuje, że według badań geologicznych, także prowadzonych przez Państwowy Instytut Geologiczny, w Polsce do najbardziej perspektywicznych obszarów pod względem ujmowania i zagospodarowania wód termalnych należą Podhale, oraz rejon ciągnący się od Szczecina aż po Góry Świętokrzyskie, gdzie największe korzyści przyniesie eksploatacja wód z poziomów dolnej kredy i dolnej jury. Wskazane obszary posiadają dobre rozpoznanie warunków hydrogeologicznych, które w znacznym stopniu ogranicza ryzyko geologiczne inwestycji. W Karpatach poza Podhalem obszary perspektywiczne występują w obrębie zbiornika dewońsko-karbońskiego i zbiornika mioceńskiego, górnej kredy i środkowej jury. Sudety wraz z przedgórzem zaklasyfikowano w całości jako obszar perspektywiczny dla ujmowania wód termalnych.

Weź udział w Ogólnopolskim Kongresie Geotermalnym!

Globenergia.pl jest organizatorem Ogólnopolskiego Kongresu Geotermalnego, najważniejszego wydarzenia branży geotermalnej. Kongresy geotermalne są wieloletnią tradycją Polskiego Stowarzyszenia Geotermicznego – PSG. W czasie kongresów członkowie Stowarzyszenia spotykają się, by wraz z niezrzeszonymi uczestnikami zainteresowanymi tematyką geotermii dyskutować o możliwościach, trudnościach i obecnym stanie geotermii w Polsce. Zarejestruj się już dziś!

Patrycja Rapacka

Analityk i redaktor w GLOBEnergia. Transformacja energetyczna, OZE, offshore wind, atom