Pomimo programów rządowych udzielających wsparcia inwestycjom na rzecz redukcji niskiej emisji tj. wymianie źródeł ciepła czy montażu mikroinstalacji fotowoltaicznych, w dalszym ciągu nie widać znaczącej poprawy w jakości powietrza w okresie grzewczym. W przypadku mrozów aplikacje smogowe pokazują na czerwoną głównie centralną i południową część Polski.

Posłanka Agnieszka Hanajczyk tłumaczy w interpelacji, że istotne są rozwiązania pilotażowe, które ostatecznie byłyby wdrażane w całym kraju. Kluczową rolę mogłyby odegrać większe dopłaty do termomodernizacji budynków. Tu posłanka wylicza, że w naszym kraju od początku dekady udział deklarujących niemożność utrzymania odpowiedniego ciepła w swoim mieszkaniu zmniejszył się o 9,7 pp. W 2018 r. 5,1 proc. Polaków zgłaszało, że z powodów materialnych nie jest w stanie odpowiednio dogrzać mieszkania. STOP SMOG przewiduje wsparcie dla miast poniżej 100 tys. mieszkańców. Hanajczyk pyta MKiŚ, czy rząd przygotuje propozycje dla miast liczących powyżej 100 tys. mieszkańców.

MKiŚ: Usprawniamy program Czyste Powietrze

W imieniu MKiŚ odpowiedział wiceminister i pełnomocnik ds. OZE, Ireneusz Zyska. Już na wstępie pisma z dnia 5.01.2020 r. przypomina o priorytetowym programie Czyste Powietrze, którego operatorem jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Program funkcjonuje od 2018 r., i jest przewidywany do 2029 r. Alokacja środków w programie wynosi ok. 103 mld zł. Umowy z beneficjentami będą sygnowane do 2027 r., środki będą wydatkowane do 2029 r. Celem programu jest przeprowadzenie głębokiej termomodernizacji w jednorodzinnych budynkach mieszkalnych w skali ogólnokrajowej. Zyska informuje, że od lipca 2019 r. w realizację programu zostały włączone gminy na podstawie podpisywanych porozumień o współpracy, w efekcie czego sieć dystrybucji zadań realizowanych w ramach Programu została poszerzona na podstawie podpisanych porozumień o 724 gminy.

15 maja 2020 r. ogłoszono zmiany w programie w celu usprawnienia funkcjonowania. Czyste Powietrze 2.0 ma zapewnić przyśpieszenie ubiegania się do dofinansowania termomodernizacji lub wymiany kopciucha. Zyska wymienił 10 najważniejszych zmian wprowadzonych w programie priorytetowym.
– uproszczenie zasad przyznawania dotacji

– skrócenie czasu rozpatrywania wniosków

– uproszczenie wniosku o dotację

– możliwość składania wniosków online
– włączenie banków w program

– włączenie gmin w program

– integracja z programem Mój Prąd

– poziomy dotacji powiązane z efektem ekologicznym (bonus za niskoemisyjność i odnawialność)

– dotacje na termomodernizację dla tych, którzy wymienili już źródło ciepła

– możliwość finansowania przedsięwzięć rozpoczętych (a nawet już zakończonych).

21 października 2020 r. uruchomiono nabór do II części programu Czyste Powietrze 2.0, dedykowanej beneficjentom uprawnionych do podwyższonego poziomu dofinansowania, z dotacją do 60 proc. poniesionych kosztów realizacji inwestycji o 7 tys. zł więcej w stosunku do podstawowego poziomu dofinansowania, czyli w sumie maksymalnie 37 tys. zł.

– To rozwiązanie dla gospodarstw wieloosobowych o dochodach miesięcznych netto do 1400 zł/os., a w przypadku gospodarstw jednoosobowych – do 1960 zł – tłumaczy Zyska.

Z dniem 1 stycznia 2021 r. obowiązują kolejne usprawnienia programu Czyste Powietrze. Przewidują one ulepszenia w programie Stop Smog oraz utworzenie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Zyska przypomniał także o inicjatywie Miasto z Klimatem.

185 tys. wniosków

Wiceminister klimatu i środowiska poinformował, że według stanu na 4 grudnia 2020 r. złożono ponad 185 tys. wniosków na łączną kwotę ponad 3,414 mld zł. Sygnowano ponad 152 tys. umów na kwotę ponad 3,3 mld zł. Z wyliczeń GLOBenergia.pl wynika, że od 2018 r. wykorzystano ok. 3,3 proc. budżetu przeznaczonego na program Czyste Powietrze.

Czyste Powietrze - stan na 4 grudnia 2020 r. Grafika: GLOBenergia

Trwają prace nad Strategią dla Ciepłownictwa

Zgodnie z projektem Polityki Energetycznej Polski do 2040 r., zapotrzebowanie na ciepło gospodarstw domowych w Polsce pokrywane będzie poprzez ciepło systemowe oraz przez zeroemisyjne lub niskoemisyjne źródła indywidualne. Planuje się przyłączenie do sieci ciepłowniczej do 2030 r. ok. 1,5 mln nowych gospodarstw domowych. Zyska wyjaśnia w odpowiedzi na interpelację, że obecnie trwają prace nad Strategią dla Ciepłownictwa, mającą na celu zwiększenia udziału źródeł odnawialnych w produkcji i dostawie ciepła. Cel wskazano w Krajowym planie na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030.

– Wymóg zwiększania udziału ciepła z odnawialnych źródeł energii w całym sektorze ciepłowniczym w tempie 1,1 proc., w latach 2021- 2030 został określony w art. 23 Dyrektywy RED II. Projekt Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. zakłada osiągnięcie udziału OZE w ciepłownictwie na poziomie co najmniej 28,4 proc. w 2030 r. – tłumaczy wiceminister klimatu i środowiska.

Źródło: Sejm

Patrycja Rapacka

Analityk i redaktor w GLOBEnergia. Transformacja energetyczna, OZE, offshore wind, atom