W czerwcu w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawił się projekt ustawy o rekompensacie dochodów utraconych przez gminy w związku ze zmianą zakresu opodatkowania elektrowni wiatrowych. Przypomnijmy, że zmiany w przepisach z 2016 roku podniosły opodatkowanie elektrowni wiatrowych na skutek podwyższenia podatku od nieruchomości, który jest wyłącznym dochodem gmin. Pierwotnie podatek płacony był jedynie od części budowlanej, następnie obłożono także część techniczną. W 2018 roku okazało się, że nie są zgodne z zobowiązaniami międzynarodowymi Polski i dokonano zmian z mocą wsteczną. W ten sposób gminy, na których są zainstalowane elektrownie wiatrowe, utraciły znaczną część dochodów.

Jak czytamy na stronie RCL, maksymalna wysokość rekompensaty dla danej gminy będzie stanowić wartość dochodów utraconych w 2018 roku rozumianą jako różnica pomiędzy kwotą należną z tytułu podatku od nieruchomości od elektrowni wiatrowych w okresie od 1 stycznia 2018 roku do 13 lipca 2018 roku na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy OZE a kwotą należną w tym okresie na podstawie przepisów znowelizowanych ustawą OZE. Przyjęcie tego założenia w sposób kompletny czyni zadość wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego i generuje wydatki dla budżetu państwa z tytułu rekompensat w kwocie ok. 278 mln zł. Środki na rekompensaty będą pochodziły z rezerwy celowej, co wiąże się z określeniem tej wartości w procesie przygotowania budżetu państwa na 2022 rok.

Gmina będzie musiał złożyć wniosek

Rekompensata będzie wypłacana w trybie wnioskowym. Uprawniony podmiot będzie zobowiązany złożyć stosowną dokumentację w terminie określonym w ustawie. Proponuje się, aby wyraźnie wyartykułować, że niezłożenie wniosku w terminie będzie skutkować pozostawieniem go bez rozpoznania. Oznacza to, że jeżeli gmina nie złoży dokumentów, to nie otrzyma rekompensaty. Wzór wniosku będzie stanowić załącznik do ustawy. Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku będzie wojewoda właściwy miejscowo dla danej gminy. Proponuje się, aby organem odwoławczym od decyzji wojewody był minister właściwy ds. finansów publicznych.

Dlaczego ustawa jest ważna dla gmin?

Gminy, ustalając budżet na 2018 rok, miały prawo czynić prognozy budżetowe, które, w oparciu o obowiązujący wówczas stan prawny, zakładały większe wpływy. Zmiany definicji budowli oraz elektrowni wiatrowej, które weszły w życie w trakcie roku podatkowego z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2018 rok nie tylko uszczupliły dochody gmin z tytułu podatku od nieruchomości, ale również wpłynęły na zobowiązanie gmin do zwrotu nadpłaconego podatku od nieruchomości za posadowione elektrownie wiatrowe. Taki stan faktyczny wpłynął na pogorszenie sytuacji majątkowych gmin oraz mógł mieć negatywny wpływ na jakość życia ich mieszkańców.

W rezultacie gminy skierowały do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją ww. regulacji. Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 22 lipca 2020 roku, sygn. akt K4/19 orzekł niekonstytucyjność art. 17 pkt 2 noweli ustawy OZE, w zakresie, w jakim narusza zasadę nieretroakcji i wprowadza z mocą wsteczną art. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 3 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: RCL

Redakcja GLOBEnergia