PIME wskazuje, że 20 MW mocy zainstalowanej przypada na energetykę zawodową (przy elektrowniach oraz w projektach pilotażowych realizowanych przez dystrybutorów energii), 10 MW zainstalowali prywatni wytwórcy OZE, 20 MW odbiorcy końcowi ze względu na potrzeby własne – PIME wskazuje na element gwarantowanego zasilania lub stabilizacji pracy zakładowego źródła wytwórczego.

Do 2030 r. prognozowany jest przyrost mocy zainstalowanej w magazynach energii elektrycznej w technologii elektrochemicznej – od 300 do 500 MW. Na rozwój składać się będzie kilka czynników jak obecnie procedowana nowelizacja Prawa Energetycznego, wprowadzenie nowych zasad na rynku bilansującym, wprowadzenie (opcjonalnie) obliga na instalowanie magazynów energii przy mikroinstalacjach fotowoltaicznych. Kochanowski jako warunek stawia też budowę magazynów energii na zasadach komercyjnych oraz niedyskryminujących system wsparcia. Przedstawiciel PIME wskazuje także na rynek regulacyjny, który nie będzie ograniczał inwestycji oraz “udrożni” modele inwestycyjne. W tym momencie nie są dostępne np. usługi systemowe dla operatorów elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej.

Rozwojowi będą sprzyjać nowe, hybrydowe instalacje

Różne podmioty w Polsce wykazują chęci inwestowania w magazyny energii. Członkowie PIME planują budowę na terenie naszego kraju ok. 200 MW magazynów energii elektrycznej do 2025 r. Planom sprzyja planowana nowelizacja Prawa Energetycznego, która rozszerza definicję instalacji hybrydowej. Ma nią być m.in. jedno źródło OZE oraz magazyn energii

PIME zauważa, że w przepisach, które rząd RP skierował do legislacji zaprojektowano dla takiej instalacji łączny stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej zespołu hybrydowego 3504 MWh/MW/rok, ale w wyniku poprawek w komisji sejmowej (8 stycznia br.) zwiększono do 5256 MWh/MW/rok. Hybrydą może być układ dwóch niezależnych źródeł OZE z magazynem energii. Ma to na celu zwiększenie elastyczności pracy układu hybrydowego.

Kochanowski wskazuje uwagi do zapisu, gdyż jak twierdzi, nie ma sensu zamknięcie na poziomie ustawy definicji instalacji hybrydowej do układu 2XOZE + magazyn.

– Definicja ta powinna być na poziomie ustawy szersza, dająca większe spektrum możliwości budowania układów hybrydowych. Można zadać pytanie: dlaczego hybrydą nie może być układ jednego OZE z magazynem, albo trzech OZE z magazynem, albo dwóch OZE z magazynem i elektrolizerem, albo jednego OZE z elektrolizerem. W kontekście ogłoszonej do konsultacji społecznych strategii wodorowej Polski aż prosi się, aby wykorzystać ten moment na rozszerzenie tej definicji o hydrolizery i wykorzystanie mechanizmu aukcyjnego do wsparcia rozwoju mocy w OZE z hydrolizerami – tłumaczy przedstawiciel PIME.

Ograniczenie nowej definicji hybrydy blokuje budowę innych układów hybrydowych. Jest to ważne zwłaszcza w kontekście popularności energetyki słonecznej w Polsce. Duże farmy PV, które nie mogłyby się zmieścić w dedykowanej dla swojego koszyka technologicznego aukcji, miałyby możliwości startowania w aukcjach dla instalacji hybrydowych. Powinno się dopracować cel aukcyjny dla instalacji hybrydowej.

Kosztowna formuła 2XOZE + magazyn energii

Ekspert PIME twierdzi, że formuła 2XOZE + magazyn energii nie jest opłacalna dla inwestorów w układach np. elektrownia fotowoltaiczna z turbiną wiatrową lub biogazownią czy elektrownią wodną i dodatkowo magazynem energii. Model może ograniczać chociażby ustawa odległościowa, czyli zasada 10H. Problem będzie także dla inwestorów dużych farm fotowoltaicznych, którzy będą chcieli połączyć je np. z biogazownią lub elektrownią wodną. Ograniczeniem są procedury środowiskowe, lokalizacja, dostęp surowca dla biogazowni. Wspomnianych ograniczeń może nawet nie zrównoważyć wysoka cena referencyjna dla hybryd w aukcji – twierdzi Kochanowski.

Nowa definicja hybryd premiuje istniejących operatorów turbin wiatrowych, biogazowni i elektrowni wodnych, którym będzie łatwiej podjąć decyzję inwestycyjną o dostawieniu farmy fotowoltaicznej i magazynu energii/hydrolizera. Inni inwestorzy mogą znaleźć w obrębie powiatu funkcjonujące już turbiny wiatrowe czy elektrownie wode, co mogą połączyć ze swoją inwestycją w projekt hybrydowy. O ile autorzy projektu nowelizacji ustawy nie ograniczają hybryd do nowo powstających instalacji. A tych nowych może się nie opłacać budować dla instalacji hybrydowych, co też w znaczący sposób nie wpłynie na przyrost mocy w sektorze OZE. Kochanowski podsumowuje, że odejście od definicji hybrydy jako jednego źródła OZE + magazyn energii premiuje na tę chwilę jedyną możliwą na rynku hybrydę: biogazownia+PV+magazyn energii, turbina wiatrowa+PV+magazyn (pod warunkiem, że turbina wiatrowa już istnieje) lub elektrownia wodna+PV+ magazyn energii.

PIME wyraża nadzieję, że zawężenie definicji dla hybrydy do 2XOZE + magazyn nie nastąpi na poziomie ustawy PE. Wymogi techniczne dla hybryd OZE można regulować na poziomie rozporządzenia, co daje elastyczność rządowi w wyborze udzielanej pomocy publicznej dla różnych typów hybryd i wspieranie tych, które będą w danej chwili najbardziej potrzebne dla gospodarki bezemisyjnej i dla systemu energetycznego. Takie podejście pozwala zachować inwestorom wybór.

Kochanowski wskazuje, że warto jest pozostawić w nowelizowanym Prawie Energetycznym definicję dla instalacji hybrydowej w dotychczasowym brzmieniu, czyli jako  dwa niezależne źródła OZE lub jedno źródło OZE z magazynem energii lub otworzyć ją szerzej wpisując, że hybrydą może być instalacja przynajmniej jednego źródła OZE z magazynem energii lub elektrolizerem lub jednym i drugim.

Prace w Sejmie

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw obecnie jest procedowany w Sejmie. Sejm na 22. posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2020 r. – na podstawie art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu – skierował powyższy projekt ustawy do Komisji ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych w celu rozpatrzenia. Komisja pod przewodnictwem posła Krzysztofa Tchórzewskiego obradowała 8 stycznia 2021 r.

Warto przypomnieć, że 17 grudnia 2020 r. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt rozporządzenia w sprawie maksymalnej ilości i wartości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, która może zostać sprzedana w drodze aukcji w 2021 r. W projekcie rozporządzenia pojawiły się wolumeny dla instalacji hybrydowych. Będą to pierwsze aukcje dla tego typu instalacji OZE.

Nowelizacja Prawa energetycznego likwiduje bariery w rozwoju magazynów energii

Ministerstwo Klimatu i Środowisko informuje, że projekt nowelizacji ustawy Prawo energetyczne to propozycje korzystnych rozwiązań dla odbiorcy końcowego i jego aktywizacja na rynku energii, wszechstronna ochrona konsumenta czy przepisy likwidujące dotychczasowe bariery w rozwoju magazynów energii.

Projekt przewiduje, że do końca 2028 r., liczniki ze zdalnym odczytem zużycia energii zostaną zainstalowane u co najmniej 80 proc. odbiorców końcowych, w tym, co najmniej w 80 proc. gospodarstw domowych. Projekt wskazuje szczegółowy harmonogram instalacji liczników w całej Polsce przez operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD). Do końca 2023 r., OSD będą zobligowani wyposażyć w nie co najmniej 15 proc. swoich odbiorców. OSD pokryją również koszty instalacji tych liczników u odbiorców podłączonych do sieci o napięciu do 1 kV (w tym w gospodarstwach domowych).

W projekcie nowelizacji ustawy – Prawo energetyczne, do pełnienia funkcji Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE) zostały wyznaczone Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE S.A.). Celem działalności OIRE będzie utworzenie i nadzorowanie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE). W CSIRE będą gromadzone oraz przetwarzane m.in. dane niezbędne do zmiany sprzedawcy energii elektrycznej lub rozliczeń za jej sprzedaż i dostarczanie.

Źródło: PIME, MKiŚ, RCL

Redakcja GLOBEnergia