850 mln zł z KPO na lokalną energetykę. Co samorządy zbudują za te pieniądze?

• Ponad 850 mln zł z KPO trafi do społeczności energetycznych. Pieniądze wesprą klastry energii i spółdzielnie energetyczne inwestujące w OZE, magazyny energii i systemy zarządzania.
• Lokalna energetyka ma pomóc samorządom produkować energię bliżej miejsca zużycia. To szansa na niższe koszty dla szkół, urzędów, wodociągów i innych budynków publicznych.
• Wyjaśniamy, dlaczego klastry energii mogą stać się ważnym elementem bezpieczeństwa energetycznego regionów. Kluczowe będą nie tylko instalacje OZE, ale też magazyny energii i dobre przygotowanie projektów.

Lokalna energetyka dostaje mocny impuls z Krajowego Planu Odbudowy. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeznaczy ponad 850 mln zł na 25 projektów realizowanych przez społeczności energetyczne. Chodzi przede wszystkim o inwestycje w odnawialne źródła energii, magazyny energii oraz systemy zarządzania, które mają pomóc samorządom produkować i lepiej wykorzystywać energię na miejscu.

Całkowita wartość wybranych przedsięwzięć przekracza 1 mld zł. Od października 2025 r. resort klimatu podpisał już 20 umów, a 10 czerwca 2026 r. do tej listy dołączyły dwie kolejne. Projekty mają być realizowane przez klastry energii i spółdzielnie energetyczne, tworzone głównie przez samorządy oraz spółki samorządowe. Zakończenie wszystkich inwestycji zaplanowano na koniec czerwca 2027 r.

OZE bliżej mieszkańców

Sens takich projektów jest prosty: energia ma być produkowana jak najbliżej miejsca zużycia. Dla samorządów oznacza to szansę na niższe koszty funkcjonowania szkół, urzędów, obiektów sportowych, oczyszczalni, wodociągów czy innych budynków publicznych. Dla mieszkańców może to być element większej stabilności lokalnego systemu energetycznego.

Wsparcie obejmuje nie tylko budowę instalacji OZE, ale też magazynów energii i systemów zarządzania. To szczególnie ważne, bo sama produkcja energii ze słońca lub wiatru nie rozwiązuje jeszcze problemu. Trzeba ją dopasować do lokalnego zapotrzebowania, ograniczać przeciążenia sieci i wykorzystywać wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna.

Podczas podpisywania umów ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podkreślała również wymiar bezpieczeństwa.

“Prawdziwy patriotyzm to wspieranie rozwoju odnawialnych źródeł energii. Rozproszony system jest znacznie odporniejszy na ataki - zarówno cyfrowe, jak i fizyczne. Dzięki energii ze słońca i wiatru nie musimy polegać na krajach trzecich, co chroni nas przed wahaniami cen i szantażem energetycznym” – mówiła Paulina Hennig-Kloska.

• Zobacz również: Kiedy dostaniesz wyższą dotację na magazyn energii i fotowoltaikę? 

Dwa nowe projekty z umowami

Jedną z podpisanych umów jest projekt Klastra Energii Powiatu Sandomierskiego. Spółka Powiat Sandomierski otrzyma 50 mln zł dofinansowania. Celem inwestycji jest zwiększenie produkcji energii z OZE oraz zdolności jej magazynowania, co ma przełożyć się na większą niezależność energetyczną powiatu.

Drugi projekt dotyczy Klastra Energii Gmin Nowe Skalmierzyce i Ostrów Wielkopolski. Tu dofinansowanie wyniesie ponad 45 mln zł. Środki mają zostać przeznaczone na instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii na budynkach publicznych, a także na rozwój systemu zarządzania energią. Projekt obejmuje również budowę wodorowego magazynu energii.

Nie tylko inwestycje, ale też przygotowanie projektów

Poza główną pulą inwestycyjną Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeznaczyło dodatkowe 185 mln zł na wsparcie przedinwestycyjne. W tym etapie realizowane są 162 projekty, których celem jest przygotowanie dokumentacji pod przyszłe inwestycje społeczności energetycznych.

To ważny element całego procesu, bo lokalna energetyka wymaga nie tylko pieniędzy na budowę instalacji, ale też dobrego przygotowania technicznego, prawnego i organizacyjnego. Samorządy często mają pomysł i potrzeby, ale brakuje im dokumentacji, analiz, projektów wykonawczych i modelu współpracy między uczestnikami klastra lub spółdzielni.

850 mln zł z KPO może więc nie tylko sfinansować konkretne instalacje, ale też przyspieszyć dojrzewanie lokalnych modeli energetycznych. Jeśli projekty zostaną dobrze poprowadzone, klastry i spółdzielnie energetyczne mogą stać się nie dodatkiem do krajowego systemu, ale jednym z ważnych narzędzi stabilizacji cen energii i zwiększania bezpieczeństwa w regionach.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska.