Alarm dla rządu – program Czyste Powietrze w kryzysie!

• Liczba wniosków spadła do 55 tys. rocznie, co oznacza wyraźne spowolnienie programu. Przy takim tempie realizacja założeń może potrwać dziesiątki lat.
• Organizacje wskazują na biurokrację i skomplikowane procedury jako główne bariery. Szczególnie wykluczone są osoby o niższych dochodach.
• Stawką jest nie tylko czyste powietrze, ale też bezpieczeństwo energetyczne i niższe rachunki. Bez zmian program może nie spełnić swojej roli.

Program Czyste Powietrze, kluczowy element walki ze smogiem w Polsce, znalazł się w poważnym kryzysie – alarmują organizacje społeczne. Po zakończeniu kolejnej edycji kampanii edukacyjnej „Zobacz, czym oddychasz” ponad 20 organizacji, w tym Polski Alarm Smogowy, wystosowało apel do premiera Donalda Tuska o pilną interwencję i naprawę programu.

Drastyczny spadek zainteresowania programem

Dane pokazują wyraźne załamanie tempa realizacji inwestycji. W 2025 roku złożono zaledwie 55 tys. wniosków o dofinansowanie, co oznacza kilkukrotny spadek w porównaniu z poprzednimi latami. Przy obecnym tempie osiągnięcie celu modernizacji 2,5 mln domów może zająć nawet kilkadziesiąt lat.

Zdaniem organizacji to sygnał, że program przestał działać tak, jak powinien. Wskazują one na nadmierną biurokrację, skomplikowane procedury oraz problemy z obsługą beneficjentów. Szczególnie trudna jest sytuacja osób o niższych dochodach, które w praktyce mają ograniczony dostęp do wsparcia.

Czyste powietrze to także bezpieczeństwo energetyczne

Autorzy apelu podkreślają, że stawką nie jest wyłącznie poprawa jakości powietrza. Termomodernizacja budynków i wymiana źródeł ciepła to również sposób na ograniczenie zużycia energii i zmniejszenie zależności Polski od importu paliw, takich jak węgiel, gaz czy biomasa.Lepsza efektywność energetyczna oznacza niższe rachunki dla gospodarstw domowych oraz większą stabilność systemu energetycznego. W tym kontekście program powinien być traktowany jako jeden z priorytetów państwa.

• Zobacz również: Jak obniżyć rachunki za ogrzewanie? Termomodernizacja krok po kroku

Smog wciąż realnym problemem

Kampania „Zobacz, czym oddychasz” po raz kolejny pokazała skalę problemu zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Mobilne instalacje w formie modelu ludzkich płuc odwiedziły dziesiątki miejscowości, często tam, gdzie nie prowadzi się stałych pomiarów jakości powietrza. Efekt był widoczny gołym okiem – białe „płuca” w krótkim czasie ciemniały pod wpływem zanieczyszczeń. To pokazuje, że problem smogu nie dotyczy tylko dużych miast, ale również mniejszych miejscowości.

Apel o pilne zmiany

Organizacje społeczne przypominają, że rząd zapowiadał przyspieszenie termomodernizacji i rozwój programu Czyste Powietrze. Dziś jednak zamiast przyspieszenia widać wyraźne spowolnienie. Ich zdaniem konieczne są szybkie zmiany, które uproszczą zasady, poprawią dostępność programu i odbudują zaufanie obywateli. Bez tego trudno będzie osiągnąć cele związane zarówno z walką ze smogiem, jak i poprawą bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Źródło: Polski Alarm Smogowy.