Bariera kosztów: jak pompy ciepła mogą ją pokonać?

Europejska Organizacja Pomp Ciepła analizuje, co można zrobić, żeby pokonać finansowe przeszkody stojące na drodze zwiększeniu popularności pomp ciepła.

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Zainstalowanie pompy ciepła w budynku wiąże się z dużymi kosztami początkowymi – często znacznie wyższymi niż w przypadku źródeł ciepła polegających na paliwach kopalnych. W fazie eksploatacji mogą wprawdzie przynosić korzyści finansowe, jednak przy taniejących paliwach kopalnych i coraz wyższych cenach prądu, niekoniecznie muszą wypaść korzystnie. Europejska Organizacja Pomp Ciepła (EHPA – ang. European Heat Pump Association) rzuca światło na to, jakie rozwiązania można przyjąć, żeby pokonać bariery finansowe i upowszechnić ekologiczną technologię ogrzewania budynków, jaką są pompy ciepła. 

Niższe koszty początkowe

Niestety, mimo wielu zalet pomp ciepła, problemem często są wysokie koszty, jakie trzeba ponieść, żeby zainstalować pompę ciepła w swoim domu. Koszty użytkowania mogą się różnić, ponieważ są zależne od zapotrzebowania budynku na energię, cen energii i przewidywanego okresu życia urządzenia. Pomimo tego, że koszty użytkowania w przypadku pomp ciepła mogą być niższe niż dla innych technologii grzewczych, inwestorzy często kierują się wysokością kosztów inwestycyjnych. Jest to całkiem zrozumiałe, ponieważ jest to cena, którą często trzeba zapłacić jednorazowo, a koszty użytkowania rozkładają się na kolejne miesiące i lata.

Z perspektywy pojedynczej osoby, która staje przed wyborem źródła ciepła, trudno jest podjąć takie działania, żeby pompy ciepła stały się tańszą i bardziej dostępną opcją. Jednak politycy, producenci i opiniotwórcy mają tutaj pewne narzędzia, które mogą pozwolić na spadek kosztów początkowych instalacji pomp ciepła. Według EHPA należą do nich na przykład uprzemysłowienie i wypracowanie standardów dla produkcji tych urządzeń. Od budowy urządzenia od zera łatwiejsze (i tańsze) jest skorzystanie z prefabrykowanych podzespołów (jak obieg czynnika chłodniczego czy cała jednostka zewnętrzna pomp typu split), które następnie wystarczy połączyć ze sobą w jednej obudowie. 

Twórcy prawa mogą również zdziałać coś w tym zakresie: w ich mocy leży stworzenie stabilnego systemu prawnego, który reguluje wymagania wobec urządzeń grzewczych. Im częściej zmieniają się wymagania prawne wobec pomp ciepła, tym częściej trzeba poddawać poprawkom ich konstrukcje, przeprowadzać testy i certyfikację – co tylko zwiększa koszty. Rządzący mogą również tworzyć systemy wsparcia – dotacje i granty, korzystne systemy podatkowe i umożliwiać działanie różnych modeli biznesowych.

Obciążenie konsumentów kosztami początkowymi może się zmniejszyć również dzięki różnym modelom finansowania, np. model energia jako usługa czy ciepło jako usługa, które umożliwiają właścicielom budynków płacenie za usługi grzewcze i chłodzące, a nie za sam sprzęt. 

Tańsze ciepło na co dzień 

Koszty eksploatacyjne dla pomp ciepła, według danych z minionych lat, mogą być niższe niż dla kotłów spalających paliwa kopalne, jednak w wielu krajach obserwujemy wzrost cen energii elektrycznej oraz spadek cen paliw kopalnych. Skutkuje to zmniejszeniem zainteresowania pompami ciepła, które są jedną z najważniejszych technologii, które mogą pozwolić nam na dekarbonizację ciepłownictwa i ogrzewnictwa. Żeby pompy ciepła mogły zwracać się szybko, a koszty eksploatacyjne były korzystne w porównaniu do kotłów gazowych, energia elektryczna powinna być maksymalnie dwa razy droższa od gazu. Niestety, w wielu krajach (w tym w Polsce) ta proporcja nie wypada tak dobrze.

Źródło: EHPA

Jak widać na powyższej grafice, w Polsce prąd jest nawet 3,5 razy droższy niż gaz. Żeby to zmienić, należy nie tylko wprowadzić ambitny plan na dekarbonizację ogrzewnictwa i elektroenergetyki, ale prowadzić również inne działania, jak przesunięcie podatków i opłat z rachunków za energię elektryczną, wprowadzenie taryf dynamicznych oraz wyceny emisji dwutlenku węgla.

Wiele zastosowań

Pompy ciepła spełniają tę samą funkcję, co tradycyjne kotły na paliwa kopalne, jednak są bardziej efektywne energetycznie, wykorzystują odnawialne źródła energii i często mogą działać w trybie rewersyjnym, czyli dostarczać chłód w gorące letnie miesiące. Można wykorzystywać je nie tylko w budownictwie mieszkalnym, ale również w obiektach użytkowych czy nawet w przemyśle.

Źródło: EHPA: Financing heat pumps – barriers and solutions

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia