Będą dopłaty do zakupu węgla! Oceniamy inicjatywę ogłoszoną przez rząd!

Polskę i całą europejską wspólnotę czeka wyjątkowo ciężka zima. W wyniku wojny i zawirowań popandemicznych ceny energii elektrycznej, gazu oraz węgla sięgają rekordowych poziomów. W odpowiedzi na wysokie ceny nośników energii rząd realizuje wsparcie m.in. w postaci niższej stawki VAT na energię elektryczną oraz zamrożenia taryf na gaz ziemny. Kolejny pomysł na ochronę domowych budżetów dotyczy węgla. Jakie rozwiązania proponuje rząd? Czy inicjatywa ochroni budżety domowe Polaków?

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Zużycie węgla w Polsce

Zgodnie z danymi GUS “Zużycie paliw i nośników energii w 2020 roku”, gospodarstwa domowe ogrzewane indywidualnie w 2020 roku zużyły w sumie 8,7 mln ton węgla. Z kolei jak podaje Forum Energii w analizie “Kreml zakręca kurek? Wykluczmy gaz i węgiel z gospodarstw domowych” w 2021 roku import węgla w sektorze drobnych odbiorców wyniósł 7,1 mln ton. W tym sektorze import węgla z Rosji stanowił aż 87,7 proc. 14 kwietnia 2022 r. prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Wspomniana ustawa wprowadziła zakaz przywozu do Polski i tranzytu przez terytorium naszego kraju węgla i koksu pochodzących z Rosji i Białorusi. Embargo na rosyjski węgiel, zwiększone zapotrzebowanie na ten surowiec energetyczny a także jego ograniczona dostępność sprawiły, że ceny węgla poszybowały do poziomów niespotykanych do tej pory w polskich warunkach. Obecnie składy węgla świecą pustkami a ceny węgla na popularnych platformach sprzedażowych sięgają nawet 3000 zł za tonę. Takie ceny, to około trzykrotny wzrost względem zeszłorocznej średniej ceny węgla na składach opału.

Będą dopłaty do węgla

W odpowiedzi na wysokie ceny węgla rząd 14 czerwca 2022 roku przedstawił “Projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców niektórych paliw stałych w związku z sytuacją na rynku tych paliw”. W skrócie projekt zakłada utworzenie gwarantowanej ceny węgla dla odbiorców indywidualnych. Jak czytamy na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM) wprowadzony zostanie specjalny mechanizm rekompensat, dzięki czemu węgiel kamienny, brykiet lub pellet zawierający co najmniej 85 proc węgla kamiennego, sprzedawany będzie po cenie nie wyższej niż 996,60 zł brutto za tonę. Rząd na pomoc dla odbiorców indywidualnych przewidział 3 mld zł.

Dopłaty do węgla - najważniejsze kwestie

Zgodnie z założeniami rządowego projektu odbiorcy indywidualni będą mogli kupić węgiel po cenie odpowiadającej jego średniej cenie z ostatniego roku, czyli po cenie 996,60 zł brutto za tonę. Firmy, które zdecydują się na sprzedaż węgla po niższych cenach od cen rynkowych otrzymają rekompensatę z tytułu potencjalnie utraconych zysków. Jak podaje KPRM, maksymalna wysokość rekompensaty za sprzedaż 1 tony paliwa stałego wyniesie 750 zł brutto.

 A jakie są warunki nałożone na odbiorców?

Podstawowym warunkiem skorzystania ze wsparcia będzie wykorzystywanie przez gospodarstwo domowe następujących źródeł do ogrzewania: kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilanych właśnie węglem. Źródło ciepła musi być również zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Ponadto, węgiel zakupiony w ramach programu wsparcia ma być wykorzystany na potrzeby własne. Ilość węgla, który będzie mógł być zakupiony przez odbiorcę indywidualnego będzie ograniczona. Na stronie KPRM możemy przeczytać, że ilość zakupionego węgla po konkurencyjnej cenie będzie mogła wynieść maksymalnie 3 tony. 

Czy program ochrony odbiorców będzie skuteczny?

Obecnie węgiel przeznaczony na opał jest dostępny w cenie między 2500 a 3000 zł za tonę. Przytoczony wcześniej projekt ustawy zakłada udzielenie wsparcia przedsiębiorcy (np. składowi węgla), który zdecyduje się na sprzedaż węgla po średniej cenie z zeszłego roku (około 1000 zł za tonę). Projekt zakłada udzielenie rekompensaty temu przedsiębiorcy w wysokości maksymalnie 750 zł brutto na tonę paliwa. Sumując te dwie kwoty okazuje się, że żeby taki system był opłacalny dla składu węgla, węgiel musiałby kosztować niecałe 1750 zł za tonę, czyli znacznie mniej niż cena węgla dostępnego obecnie. Zatem, jeżeli ceny giełdowe węgla, utrzymają się na tak wysokim poziomie to program zaproponowany przez rząd może nie cieszyć się dużą popularnością.

Nie tędy droga

Program wsparcia zaproponowany przez rząd może budzić kontrowersje. Przede wszystkim wsparcie ma być udzielone dla wszystkich niezależnie od dochodów. Bardziej uzasadnione wydawało by się gwarantowanie cen węgla dla odbiorców wrażliwych, którym zagraża ubóstwo energetyczne. Inną kwestią jest także budżet przewidziany na realizację programu. Rząd na realizację programu przewidział 3 mld zł. Przy uwzględnieniu maksymalnej kwoty rekompensaty (750 zł za tonę) oraz maksymalnej ilości węgla dozwolonej na odbiorcę, wsparcia wystarczy dla 1,33 mln gospodarstw domowych, podcza gdy zgodnie z danymi KPRM w Polsce funkcjonuje prawie 2 mln gospodarstw domowych korzysta z węgla.

Źródło: www.gov.pl, Forum Energii.

Zobacz również