W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawił się projekt ustawy o rekompensacie dochodów utraconych przez gminy w 2018 r. w związku ze zmianą zakresu opodatkowania elektrowni wiatrowych. Przypomnijmy, że zmiany w przepisach z 2016 r. podniosły opodatkowanie elektrowni wiatrowych na skutek podwyższenia podatku od nieruchomości, który jest wyłącznym dochodem gmin. Pierwotnie podatek płacony był jedynie od części budowlanej, następnie obłożono także część techniczną. W 2018 r. okazało się, że nie są zgodne z zobowiązaniami międzynarodowymi Polski i dokonano zmian z mocą wsteczną. W ten sposób gminy, na których są zainstalowane elektrownie wiatrowe, utraciły znaczną część dochodów.

Przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego

W wyroku z dnia 2 lipca 2020 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł niekonstytucyjność art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy OZE w zakresie, w jakim przepis ten narusza zasadę nieretroakcji i wprowadza z mocą wsteczną art. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 3 pkt 1 tej ustawy.
Wspomniany przepis w tym zakresie traci moc po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony 4 sierpnia 2020 r. Trybunał zobowiązał ustawodawcę do podjęcia prac legislacyjnych mających na celu opracowanie regulacji rekompensującej gminom straty poniesione w następstwie wprowadzenia z mocą wsteczną regulacji wpływającej na obniżenie ich dochodów z podatku od elektrowni wiatrowych. Jeśli rząd nie wyrobi się w terminie z przygotowaniem regulacji, to będzie nałożona odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa.

Dlaczego ustawa?

Po wydaniu wyroku podjęto decyzję o przygotowaniu dedykowanego projektu ustawy. Jak czytamy na stronie KPRM, wynika to przede wszystkim z faktu, że wypłata rekompensat dla gmin wymagać będzie uruchomienia środków budżetowych, do czego potrzebna jest podstawa prawna określona w ustawie. Ponadto, konieczne jest określenie trybu wypłaty rekompensat, który będzie wiązać się zarówno z nałożeniem określonych obowiązków na wybrane organy administracji publicznej realizujące to zadanie, jak i na przyszłych beneficjentów, co również wymaga regulacji na poziomie ustawowym. W tym momencie polskie przepisy nie regulują kwestii wypłaty rekompensat dla gmin.

Proponowane przepisy

Ustawa będzie przeznaczona dla gmin, które wskutek zmiany przepisów z mocą wsteczną utraciły dochody w postaci podatku od nieruchomości płaconego od elektrowni wiatrowych, który został ustalony i pobrany w wymiarze zgodnym z przepisami obowiązującymi w dniu 1 stycznia 2018 r.

Czytamy w wyjaśnieniu do opisu rozwiązań, że maksymalna wysokość rekompensaty dla danej gminy będzie stanowić wartość dochodów utraconych w 2018 r. rozumianą jako różnica pomiędzy kwotą należną z tytułu podatku od nieruchomości od elektrowni wiatrowych w okresie od 1 stycznia do 13 lipca 2018 r. na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy a kwotą należną w tym okresie na podstawie przepisów znowelizowanych ustawą.

Rekompensaty będą wypłacane w trybie wnioskowym, czyli gmina będzie musiała złożyć wniosek w wyznaczonym przez ustawę terminie. W ustawie zostanie także zawarty zamknięty katalog przesłanek wydania decyzji o odmowie wypłaty rekompensaty. Ustawa będzie także zawierała wzór takiego wniosku. Organem właściwym do rozpatrzenia aplikacji będzie wojewoda właściwy miejscowo dla danej gminy, organem odwoławczym minister właściwy ds. finansów publicznych. o rozpatrzenia wniosków o rekompensatę będą stosowane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Projekt ustawy został przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Finansów, Funduszy i Polityki regionalnej. KPRM informuje, że regulacje zostaną przyjęte w trzecim kwartale 2021 r.

Źródło: KPRM/GazetaPrawna.pl

Redakcja GLOBEnergia