Recykling PV powraca jak bumerang

Co jakiś czas do przestrzeni publicznej powraca temat recyklingu w branży odnawialnych źródeł energii. Jest to duże wyzwanie w dobie realizowanej transformacji energetycznej dla podmiotów produkujących panele fotowoltaiczne, ale także łopaty i turbiny wiatrowe. Dziś technologia przetwarzania odpadów z OZE jest nieekonomiczna, ale branża liczy na efekt skali, tak jak w przypadku spadających cen energii produkowanej w OZE. W przypadku braku opracowania efektywnego systemu recyklingu odpadów fotowoltaicznych, na wysypiskach w przeciągu 20-30 lat pojawią się stosy zużytych paneli PV, do budowy których wykorzystano cenne surowce. Przykładowo nad krajowym systemem recyklingu PV pracują już Indie, które posiadają ok. 36 GW mocy PV, z czego ponad 90 proc. to projekty wielkoskalowe.

Dziś wiele ośrodków naukowych bada metody recyklingu elementów z zużytych elektrowni fotowoltaicznych, ale są już podmioty, które specjalizują się w przetwarzaniu takich odpadów. W Polsce jest to np. Thornmann Recycling Sp. z o.o. Piotr Widuch poinformował naszą redakcję, że w Toruniu odzyskuje się z modułów szkło, aluminium oraz wafle krzemowe. Odzyskane materiały w postaci szkła i wafli krzemowych wykorzystywane są do produkcji pokryw do studzienek kanalizacyjnych. Firma może również produkować inne elementy inżynierii drogowej i budowlanej. Aluminium przekazywane jest do huty.

Recykling PV a polskie prawo

Według polskich regulacji panele fotowoltaiczne stanowią sprzęt elektryczny i elektroniczny w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. O uregulowanie kwestii recyklingu paneli fotowoltaicznych informował wiceminister Ozdoba w odpowiedzi z dnia 2 grudnia 2020 r. na interpelację Posła Jarosława Gonciarza. Wskazana wcześniej ustawa wymienia panele słoneczne w załączniku nr 1 jako jeden z przykładowych rodzajów sprzętu zaliczającego się do grupy 4 sprzętu – sprzęt wielkogabarytowy. Ustawa nakłada na podmioty wprowadzające na rynek krajowy sprzęt, a więc także na panele fotowoltaiczne, szereg obowiązków. Mogą być one realizowane samodzielnie, lub z pomocą jednostki zewnętrznej. Wśród nich pojawia się obowiązek zorganizowania i sfinansowania zbierania oraz przetwarzania zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu, który został przez dany podmiot wprowadzony do obrotu.

Kredyt na innowacje technologiczne

Wiceminister klimatu i Środowiska podkreślił także, że zużyte panele fotowoltaiczne ze względu na ich skład surowcowy stanowią wartościowe odpady, w szczególności w kontekście recyklingu.

– Przedsiębiorcy ewentualnie zainteresowani inwestycjami w tym zakresie mogą rozważyć skorzystanie z już istniejących form wsparcia, jak np. z prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego programu Kredyt na innowacje technologiczne – informuje Ozdoba.

Nasza redakcja skontaktowała się w tej sprawie z BGK. Czy dofinansowanie z programu Kredyt na innowacje technologiczne cieszył się dużą popularnością? Anna Ciastoń z Biura Komunikacji BGK poinformowała, że 5 stycznia 2021 r. zakończył się siódmy, ostatni (według aktualnych planów) nabór wniosków o 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne PO IR, który cieszył się rekordowym zainteresowaniem przedsiębiorców. BGK informuje, że przedsiębiorcy złożyli 923 wnioski o dofinansowanie na łączną kwotę wsparcia 3,84 mld zł.

Czy ze wsparcia mogły skorzystać podmioty planujące działalność w obszarze recyklingu? BGK wskazuje, że w ramach inwestycji przedsiębiorca może uzyskać wsparcie do zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej, która będzie zasilała linię technologiczną służącą wytwarzaniu nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi. – Czyli zakup instalacji FV może mieć charakter uzupełniający – wyjaśnia Ciastoń. Recykling paneli fotowoltaicznych i innych urządzeń elektrycznych był jedną z branż, których dotyczyły składane wnioski o dofinansowanie 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne PO IR. BGK nie wskazał szczegółowych informacji.

Wsparcie inwestycji z obszaru GOZ

Mikro- małe i średnie firmy innowacyjne lub efektywne ekologicznie mogą skorzystać również z gwarancji Biznesmax z dopłatą do oprocentowania. To jeden z elementów pakietu pomocowego BGK w walce ze skutkami pandemii. Jak wynika z przeprowadzonego przez BGK badania, połowa firm z sektora MŚP, które skorzystały z kredytów z gwarancją Biznesmax, utrzymała płynność finansową oraz uniknęła dzięki nim zwolnień lub je ograniczyła. Ponad połowa przedsiębiorców przyznała, że dzięki temu wsparciu mogli w czasie pandemii realizować zaplanowane inwestycje, tak ważne dla odbudowy gospodarki. Gwarancje zachęcają do inwestowania w projekty proekologiczne i pomagają w realizacji założeń związanych ze wzrostem zatrudnienia w związku z inwestycją.

BGK podkreśla, że jest również członkiem inicjatywy na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym (JICE). Umożliwia ona finansowanie w formie kredytów, inwestycji kapitałowych, gwarancji i pomocy technicznej dla kwalifikujących się projektów. Opracowuje także innowacyjne formy finansowania na potrzeby infrastruktury publicznej i prywatnej, gmin, przedsiębiorstw różnej wielkości oraz projektów badawczych i innowacyjnych. Instytucje należące do JICE udzieliły finansowania projektom z różnych sektorów gospodarki. Były to inwestycje m.in. w rolnictwie, przemyśle i usługach, mobilności, rozwoju miast, gospodarce odpadami i gospodarce wodnej. Projekty objęły wszystkie etapy łańcucha wartości i cyklu życia produktów – od fazy projektowania i produkcji do momentu przywracania wartości w obiegu zamkniętym.

Nie tylko GOZ, ale i Czyste Powietrze

BGK poinformował także GLOBEnergia, będzie również udzielał gwarancji w programie Czyste Powietrze. Będą to gwarancje spłaty kredytu dla osób fizycznych, które będą chciały uzyskać w banku komercyjnym kredyt na inwestycje proekologiczne w swoim domu. Czyli np. planują wymienić „kopciucha” czy ocieplić dom.

Warto przypomnieć, że 2 lutego br. banki stały się nowymi partnerami programu Czyste Powietrze. Ruszył nabór wniosków dla banków, które chcą partycypować w pomocy rządowej. Pierwsze instrumenty kredytowe dla Polaków pojawią się już w połowie roku. Nabór ogłosił Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w porozumieniu z szesnastoma funduszami wojewódzkimi.

Patrycja Rapacka

Analityk i redaktor w GLOBEnergia. Transformacja energetyczna, OZE, offshore wind, atom