Biometan i gaz ziemny – co wychodzi taniej?

• Biometan jest obecnie droższy od gazu ziemnego (ponad 430 zł/MWh), ale różnica kosztów stopniowo maleje.
• Rosnące ceny emisji CO₂, rozwój technologii i efekt skali mogą w przyszłości uczynić biometan paliwem konkurencyjnym.
• Rozwój biometanu wspiera lokalną gospodarkę, jednak w Polsce wciąż ograniczają go bariery regulacyjne i infrastrukturalne.

Biometan droższy od gazu ziemnego – aktualna sytuacja rynkowa

Obecnie produkcja biometanu w Polsce i Europie wiąże się z wyższymi kosztami niż zakup gazu ziemnego. Szacunkowy koszt wytwarzania biometanu przekracza poziom 430 zł/MWh, co przy obecnych realiach rynkowych ogranicza jego konkurencyjność bez wsparcia systemowego.

Gaz ziemny, mimo dużej zmienności cen w ostatnich latach, wciąż pozostaje paliwem relatywnie tańszym. Wynika to zarówno z ugruntowanej infrastruktury, jak i skali rynku, która pozwala na optymalizację kosztów dostaw. W efekcie biometan funkcjonuje dziś głównie jako uzupełnienie miksu energetycznego, a nie jego pełnoprawna alternatywa. W Polsce na ten moment trudno mówić o innej formie jego funkcjonowania, przecież mamy tylko jedną działającą biometanownie.  

Spadająca różnica kosztów? 

Obserwowane trendy wskazują jednak na stopniowe zmniejszanie się luki kosztowej między biometanem a gazem ziemnym. Kluczowe znaczenie mają tu rosnące ceny uprawnień do emisji CO₂, które bezpośrednio wpływają na koszt wykorzystania paliw kopalnych. Jednocześnie sektor biometanu korzysta z efektu skali oraz postępu technologicznego. Wraz z rozwojem instalacji i optymalizacją procesów produkcyjnych koszty jednostkowe maleją, co poprawia ekonomikę inwestycji. Prognozy wskazują, że w dłuższej perspektywie biometan może osiągnąć konkurencyjność cenową, szczególnie w scenariuszach zakładających dalszy wzrost kosztów emisji. Jednak to naprawdę długi horyzont czasowy.  

Zgodnie z prognozą Forum Energii dopiero wchodząc w latach 40-ste będzie można mówić o przewadze ekonomicznej biometanu. Do tego czasu to gaz ziemny będzie pozostawał tańszy. Jednak należy pamiętać, o tym jak podatnym na wahania światowej gospodarki pozostaje gaz ziemny. Przy mocniejszych przetasowaniach politycznych, moment przecięcia tych dwóch krzywych na wykresie może nadejść szybciej.   

Znaczenie biometanu dla gospodarki lokalnej

Istotnym aspektem rozwoju biometanu jest jego silne powiązanie z gospodarką lokalną. Instalacje biometanowe wykorzystują surowce dostępne regionalnie, takie jak odpady rolnicze, przemysłowe czy komunalne, co sprzyja aktywizacji lokalnych łańcuchów wartości.

Rozwój tego sektora przekłada się na dywersyfikację dochodów w rolnictwie, powstawanie nowych miejsc pracy oraz rozwój usług towarzyszących. Dodatkowo jednostki samorządu terytorialnego mogą liczyć na zwiększone wpływy podatkowe. Nie bez znaczenia pozostaje również zagospodarowanie pofermentu, który znajduje zastosowanie jako nawóz, wpisując się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym.

Bariery rozwoju rynku biometanu w Polsce

Pomimo znaczącego potencjału surowcowego, rynek biometanu w Polsce rozwija się stosunkowo wolno. Jednym z głównych wyzwań (jak przystało na polskie realia) pozostają złożone i czasochłonne procedury administracyjne, które wydłużają proces inwestycyjny. Dodatkowo brak spójnej i długoterminowej strategii rozwoju sektora ogranicza przewidywalność dla inwestorów. Istotnym problemem są także bariery infrastrukturalne, w szczególności związane z przyłączaniem instalacji do sieci gazowej. W praktyce oznacza to, że nawet projekty o dobrych parametrach ekonomicznych mogą napotykać trudności w realizacji.

Biometan w transformacji energetycznej

W kontekście transformacji energetycznej biometan zyskuje na znaczeniu jako paliwo odnawialne, które może być wykorzystywane w istniejącej infrastrukturze gazowej. Jego przewagą jest stabilność produkcji, odróżniająca go od części innych odnawialnych źródeł energii.

Choć biometan nie zastąpi w pełni gazu ziemnego, może stać się jego istotnym uzupełnieniem, szczególnie w sektorach trudnych do elektryfikacji. W dłuższej perspektywie jego rola może wzrosnąć również w kontekście budowy bezpieczeństwa energetycznego oraz ograniczania zależności od importu paliw kopalnych.

Dalszy rozwój tego sektora będzie w dużej mierze zależał od otoczenia regulacyjnego oraz wdrożenia efektywnych mechanizmów wsparcia. Jeśli te warunki zostaną spełnione, biometan może odegrać kluczową rolę w przyszłym systemie energetycznym, nie tylko jako źródło energii, ale również jako element stabilizujący i lokalnie dostępny.

Źródło: Molekuły niezależności, Raport Forum Energii.